
داشتن کدام ویژگی باعث میشود تا چیزهایی که دیدهایم را در خاطر نگه داریم؟ چطور میشود که ما چهره افراد، خاطرات گذشته و هر آنچه که تاکنون دیدهایم را به یاد بیاورم؟ در واقع باید گفت هر چیزی که میبینیم و سپس آن را به یاد میآوریم در اصطلاح به نام «حافظه دیداری» شناخته میشود. ما انسانها میتوانیم هر چیزی که در اطرافمان هست را ببینیم و در حافظه خود نگه داریم اما چرا برخی افراد میتوانند خیلی چیزها را به یاد آورند و برخی دیگر در یادآوری تصاویر ذهنی خود ضعیف هستند؟
فکر میکنید حافظه دیداری خوبی دارید؟ قبل از پاسخ به این پرسش، ابتدا 15 عکس کوچک که حاوی تصاویری از اجسام مختلف هستند را به مدت 30 ثانیه مشاهده کنید. پس از گذشت 30 ثانیه، حالا چه تعداد از تصاویر را به یاد میآورید؟ توجه داشته باشید که هرچه تعداد بیشتری از تصاویر را به خاطر داشته باشید، حافظه دیداری قویتری دارید. درواقع حافظه دیداری (Visual Memory) شکلی از حافظه است که کمک میکند تا چیزهایی که میبینیم را در خود نگه دارد. از حافظه بصری همچنین به عنوان «چشم ذهن» یاد میشود که از طریق آن میتوانیم تصویری ذهنی اشیاء، مکانها یا افراد را از حافظه خود بازیابی کنیم اما اصطلاح حافظه دیداری دقیقاً چیست و چگونه میتوان آن را تقویت کرد؟
فرآیند ثبت اطلاعات در حافظه دیداری به این صورت است که طی آن اطلاعات در ذهن ذخیره میشوند تا در زمان مورد نیاز بازیابی شوند. نحوۀ بازیابی اطلاعات به این صورت است که فرد هر آنچه با چشمهای خود دیده است را به خاطر میآورد. پر واضح است که حافظه انواع مختلفی دارد که هر کدام ممکن است تا حدودی مستقل از بقیه باشد. حافظه دیداری یا حافظه بصری یکی از انواع حافظه است که بر توانایی به یاد آوردن یا به خاطر سپردن فعالیتها، تصاویر یا کلمات در گذشته اشاره دارد.
حافظه بصری شامل توانایی ذخیره و بازیابی احساسات و ادراکات بصری است که قبلاً توسط فرد تجربه شدهاند. این بدان معناست که فرد باید بتواند از یک محرک یک تصویر بصری زنده در ذهن خود ایجاد کند. محرک میتواند چیزی مانند یک کلمه، چهره اشخاص یا یک تابلو نقاشی باشد. هنگامی که محرک برداشته شود، فرد باید آن را در ذهن خود تجسم کند. از این طریق میتوان فهمید که حافظه دیداری او فعال است اما یک حافظه بصری غیرفعال یا ضعیف چگونه است؟
وقتی نتوانیم چهره عزیزترین افراد زندگی خود را به خاطر آوریم، چطور میتوانیم تجربه دوست داشتن را درک کنیم؟ اگر نتوانیم خاطرهای خوشایند از گذشته را در ذهن مرور کنیم، چگونه میتوانیم داشتن احساس خوب را تجربه کنیم؟ خاطرات بصری به ما موجودیت میبخشند و بقای ما را در جهان تقویت میکنند.
حافظه دیداری یا بصری در دنیای یادگیری بسیار مهم است. تقریباً 80 درصد از آنچه میآموزیم، بصری هستند. وقتی خواندن را یاد میگیریم، تصاویری از کلماتی که میبینیم را بعداً به خاطر میآوریم. با یادگیری نوشتن، ظاهر هر حرفی را به یاد میآوریم و وقتی در حال یادگیری تایپ کردن هستیم، ممکن است ابتدا به صفحه کلید خود نگاه کنیم تا محل هر حرف را بیابیم.
همانطور که نحوۀ استفاده از صفحه کلید را یاد میگیریم، میتوانیم به راحتی آن را تجسم کنیم و به خاطر بسپاریم که هر حرف در کجا قرار دارد. حتی وقتی سعی میکنیم نحوۀ تلفظ یک کلمه را به خاطر بسپاریم، این کار را با تصویرسازی آن کلمه در ذهن خود انجام میدهیم. بنابراین میتوان گستره استفاده از حافظه بصری را در تمامی ابعاد زندگی به راحتی مشاهده کرد.
ما در همیار آکادمی به طور کامل در مورد حافظه دیداری توضیح داده ایم که با مراجعه به صفحه حافظه دیداری چیست؟ میتوانید آن را مطالعه کنید.