
ما روزانه فعالیتهای زیادی را در فضای اینترنت انجام میدهیم، اطلاعات بسیاری را به آن وارد یا از آن دریافت میکنیم که کلیه این فعالیتها باید در یک شرایط امن و مطمئن صورت بگیرند. بلاک چین سیستمی است که انجام فعالیتهای اینترنتی در آن با امنیت و دقت بسیار بالایی همراه است.
گستردگیها و پیشرفتهایی که در دنیای دیجیتال اتفاق میافتد، برای ما فرصتهای زیادی ایجاد میکند و باعث بالاتر رفتن کیفیت زندگی ما میشود . اما ما همیشه در این سوی میدان بودهایم، همیشه فقط از مزایای پیشرفت تکنولوژی استفاده کردهایم و کمتر از دنیای پشت آن مطلع هستیم؛ همان دنیایی که باعث میشود ما به راحتی پشت سیستمهای خود بنشینیم و فعالیتهای خود را انجام دهیم. از پاسخگویی به مشتریان تا خرید و فروش ارزهای دیجیتال که همگی در یک محیط امن و بیدردسر برایمان اتفاق میافتد. این فضا با چنین امنیت و سهولتی برای انجام کارها، به سادگی به وجود نیامده و سیستمهای پیچیدهای برای فراهم کردن آن ساخته شدهاند. بلاک چین (Blockchain) یکی از همین سیستمهایی است که امنیت و راحتی بسیاری از فعالیتهای آنلاین ما را تامین میکند.
بلاک چین فناوری است که از یک شبکه وسیع تشکیل شده و اطلاعات به صورت یکدست و یکپارچه و البته به صورتی کاملا امن در آن نگهداری میشوند. شاید اینطور به نظر بیاید که بلاک چین نیز مانند سایر دیتاسنترها وظیفه نگهداری و محافظت از اطلاعات را برعهده دارد اما این فقط ظاهر ماجرا است. این سیستم با تمام دیتاسنترهای دیگری که در حال حاضر در دنیا فعالیت میکنند تفاوتهایی دارد و همین تفاوتها هستند که باعث شدهاند تا کارهای مهمی مثل خرید و فروش ارزهای دیجیتال در آن انجام شود.
در سال ۲۰۰۸ فردی به نام ساتوشی ناکاموتو (که هنوز هویت واقعی او شناخته نشده است) سیستمی ایجاد کرد که با استفاده از آن بتوان به صورت مستقیم و بدون هیچ واسطهای، ارز دیجیتال بیت کوین را مبادله کرد. درحقیقت این سیستم، فضایی امن برای مبادله ارز دیجیتال ایجاد میکرد. پس از آن که دیده شد اطلاعات در چنین سیستمی به شکلی امن و مناسب نگهداری میشوند و امکان درز اطلاعات از آن وجود ندارد، پیشنهاد ساخت سیستم بلاک چین مطرح شد. ارتباط بین بلاک چین با بیت کوین مانند ارتباط بین اینترنت و ایمیل است؛ همانطور که برای استفاده از ابزار ایمیل نیاز به زیرساخت اینترنت است، برای مبادله بیت کوین نیز به سیستم امن و مطمئن بلاک چین نیاز است.
اما داستان بلاک چین به اینجا ختم نشد، این سیستم به دلیل مزیتهای فوقالعادهای که داشت آنقدر رشد و توسعه پیدا کرد که دیگر فقط برای مبادله بیت کوین مورد استفاده قرار نمیگرفت. تا سال ۲۰۱۴، این سیستم علاوه بر استفاده برای مبادلات کریپتوکارنسی، به عنوان جایگزین برای بسیاری دیگر از اپراتورهای دیگر هم مورد استفاده قرار میگرفت. سیستم بلاک چین تبدیل شده بود به یک دیتاسنتر امن که در آن میشد هر نوع انتقال اطلاعاتی را بدون حضور واسطه (عامل سوم) و به صورت مستقیم انجام داد.
پس از آن، کارآفرینان شروع به انجام بررسیهای بیشتر بر روی قابلیتهای این سیستم فوقالعاده کردند تا ببینند چطور میتوانند از مزایای آن در بخشهای مختلف بهرمند شوند. توجه کارآفرینان به این سیستم زمینهساز توسعه استفاده از آن شد، به طوری که امروزه این سیستم زیرساخت بسیاری از فعالیتهای مختلف در زندگی ما، از پزشکی و بیمه و حمل و نقل تا برگزاری انتخابات و رایگیری شده است.
چرا سیستم بلاک چین تا این حد توسعه پیدا کرده و محبوب شده است؟ بلاک چین دقیقا چیست و چه کاری برای ما انجام میدهد؟ به زبان ساده، بلاک چین دیتابیسی است که در یک شبکه یا Network برقرار میشود و بین سیستمهای موجود در این شبکه ارتباط برقرار میکند. بلاک چین به عنوان یک دیتاسنتر، اطلاعات الکترونیکی را با فرمت دیجیتال در خود ذخیره میکند اما چرا به آن blockchain میگویم؟ ابتدا ببینیم معنای این واژه چیست؟ Block یا بلاک ساختار یا فضایی مشخص است که میتوان در آن اطلاعات را ذخیره کرد، Chain نیز به معنای زنجیره است، بنابراین Blockchain یعنی زنجیرهای از بلاکها که در آن اطلاعات الکترونیک ذخیره میشود. علت استفاده از واژه زنجیره مربوط به ساختار منحصربهفرد این سیستم است؛ در این شبکه، اطلاعات در هریک از این بلاکها انباشته میشود که پس از مدتی پر میشوند، برای آنکه فضای کافی برای وارد شدن اطلاعات جدید وجود داشته باشد، بخشی از اطلاعات از یک بلاک وارد بلاک قبلی میشود و این جریان به همین ترتیب ادامه پیدا میکند. به همین دلیل است که از واژه Chain یا زنجیره، برای این سیستم استفاده میشود.
بلاک چین را بیش از هر چیز به خاطر نقش حیاتی آن در ایجاد امنیت و ثبت غیرمتمرکز اطلاعات مبادلات کریپتوکارنسی میشناسند. خلق این سیستم ضمانتی برای حفظ امنیت دادهها و انجام بسیاری از فعالیتهای مهم اینترنتی، بدون حضور هیچ واسطهای بود. بلاک چین را به عنوان تکنولوژی جامع توزیع اطلاعات (DLT) نیز میشناسند، زیرا باعث میشود هرگونه فعالیت در فضای دیجیتال بدون هیچ تغییری، ثبت و سپس در کل شبکه توزیع شود. این موضوع در بحث امنیت اطلاعات در فضای اینترنت اهمیت ویژهای دارد. یکی از مشکلات امنیتی در اینترنت، ایجاد تغییر در اطلاعات ثبتشده با اهداف مختلف است. انجام فعالیتهای اینترنتی در فضای بلاک چین تا حد زیادی مانع از ایجاد تغییر در اطلاعات میشود، زیرا این سیستم به گونهای عمل میکند که هر اطلاعاتی که به آن وارد میشود، در همان ابتدا یک نسخه از آن تهیه و به تمام سیستمهای موجود در شبکه ارسال میشود، به این ترتیب امکان ایجاد هر گونه تغییر در آنها عملا ناممکن خواهد شد.
یک ساختار مشابه برای درک بهتر تکنولوژی بلاک چین، گوگل داک است. زمانی که ما یک داکیومنت یا سند میسازیم و آن را با گروهی از افراد به اشتراک میگذاریم، مدرک به جای کپی شدن یا انتقال پیدا کردن، توزیع میشود. این باعث به وجود آمدن زنجیره متراکم از توزیع اطلاعات خواهد شد که به تمام سیستمهای حاضر در یک شبکه اجازه دسترسی هم زمان به آن را میدهد. البته که بلاک چین بسیار پیچیدهتر از گوگل داک است اما این مقایسه تا حد زیادی میتواند ما را با ساختار این سیستم آشنا کند.
ما در همیار آکادمی به طور کامل در مورد بلاک چین توضیح داده ایم که با مراجعه به صفحه بلاک چین چیست؟ میتوانید آن را مطالعه کنید.