ویرگول
ورودثبت نام
همه چیز و کمی بیشتر | حمید نقی‌زاده
همه چیز و کمی بیشتر | حمید نقی‌زادهمدیر محصول | ایده‌پرداز کسب‌وکار | نویسنده
همه چیز و کمی بیشتر | حمید نقی‌زاده
همه چیز و کمی بیشتر | حمید نقی‌زاده
خواندن ۴ دقیقه·۵ سال پیش

سفر در زمان ممکنه؟

یه جواب جمع و جور و ساده:

اگرچه انسان‌ها نمی‌تونن با ماشین زمان پرواز کنن و به گذشته برگردن، اما می‌دونیم که ساعت توی هواپیما و ماهواره‌ها با سرعتی متفاوت از روی زمین حرکت می کنن!

جالب شد! مگه نه؟

همه ما در زمان سفر می کنیم! مثلاً از تولد امسال تا سال بعدمون یک سال در زمان سفر می کنیم. همه ما تقریباً با سرعت یکسان در زمان در حال حرکت هستیم: یک ثانیه در ثانیه!

ما معمولا زمان رو یک ثانیه در ثانیه تجربه می کنیم. : NASA/JPL-Caltech
ما معمولا زمان رو یک ثانیه در ثانیه تجربه می کنیم. : NASA/JPL-Caltech

تلسکوپ‌های فضایی ناسا مثل هابل و همین آخری که ارسال شد به فضا یعنی جیمزوب، راهی برای نگاه کردن به گذشته در اختیار ما قرار میدن. تلسکوپ‌ها به ما کمک می کنن تا ستاره ها و کهکشان هایی رو ببینیم که از ما خیلی دور هستن. زمان زیادی طول می کشه تا نور کهکشان های دور به ما برسه. پس وقتی با تلسکوپ به آسمان نگاه می‌کنیم، داریم به گذشته اون ها نگاه میکنیم! واقعا حیرت انگیزه.

با این حال، وقتی به عبارت «سفر در زمان» فکر می کنیم، معمولاً به این فکر می کنیم که سریعتر از یک ثانیه در ثانیه سفر کنیم. این نوع سفر در زمان شبیه چیزیه که فقط در فیلم ها یا کتاب های علمی تخیلی می بینیم. ممکنه واقعی باشه؟ علم میگه بله!

این تصویر از تلسکوپ فضایی هابل کهکشان هایی رو نشون میده که بسیار دور هستن، به شکلی که در زمان های بسیار دور وجود داشتن. منبع: ناسا، ESA و R. Thompson (دانشگاه آریزونا)
این تصویر از تلسکوپ فضایی هابل کهکشان هایی رو نشون میده که بسیار دور هستن، به شکلی که در زمان های بسیار دور وجود داشتن. منبع: ناسا، ESA و R. Thompson (دانشگاه آریزونا)


چطور بفهمیم سفر در زمان ممکنه؟

بیشتر از صد سال پیش، آلبرت انیشتین ایده ای در مورد چگونگی کارکرد زمان ارائه میکنه. اسمش هم میذاره نسبیت. این نظریه میگه زمان و مکان با هم مرتبط هستن. انیشتین همچنین می گفت که جهان ما محدودیت سرعت داره: هیچ چیز نمی تونه سریعتر از سرعت نور (۱۸۶،۰۰۰ مایل در ثانیه یا همون ۳۰۰،۰۰۰ کیلومتر بر ثانیه) حرکت کنه.

نظریه نسبیت انیشتین میگه مکان و زمان با هم مرتبط هستن. منبع: NASA/JPL-Caltech
نظریه نسبیت انیشتین میگه مکان و زمان با هم مرتبط هستن. منبع: NASA/JPL-Caltech

این برای سفر در زمان چه معنایی داره؟ خب، طبق این نظریه، هر چی سریعتر سفر کنید، زمان رو کندتر تجربه می‌کنید. دانشمندان آزمایش هایی انجام دادن تا نشان بدن که این تئوری درست عمل میکنه.

به عنوان مثال، آزمایشی وجود داشت که در اون از دو تا ساعت استفاده شد که دقیقاً در یک زمان تنظیم شده بودند. یک ساعت روی زمین می‌موند، در حالی که ساعت دیگه تو یک هواپیما پرواز می کرد (در همان جهتی که زمین می چرخه).

بعد از اینکه هواپیما به دور دنیا پرواز کرد، دانشمندان این دو ساعت رو با هم مقایسه کردن. ساعت هواپیمای تندرو کمی عقب تر از ساعت روی زمین بود! بنابراین، ساعت در هواپیما کمی کندتر از 1 ثانیه در ثانیه حرکت می کرد!

منبع: NASA/JPL-Caltech
منبع: NASA/JPL-Caltech

آیا می‌تونیم از سفر در زمان در زندگی روزمره استفاده کنیم؟

ما نمی‌تونیم از ماشین زمان برای سفر صدها ساله به گذشته یا آینده استفاده کنیم. این نوع سفر در زمان فقط در کتاب ها و فیلم ها اتفاق میفته. اما ریاضیات سفر در زمان بر چیزهایی که ما هر روز استفاده می کنیم تأثیر میذاره.

به عنوان مثال، ما از ماهواره های GPS استفاده می کنیم تا به ما کمک کنه چطور به مکان های جدید بریم. (نحوه عملکرد ماهواره های GPS). دانشمندان ناسا از یک نسخه با دقت بالاتر از GPS برای پیگیری محل قرارگیری ماهواره ها در فضا استفاده می کنن. اما آیا می دونستید که GPS به محاسبات سفر در زمان برای کمک به شما در رفت و آمد درون شهری نیاز داره؟

ماهواره های GPS با سرعتی در حدود ۸۷۰۰ مایل (۱۴۰۰۰ کیلومتر) در ساعت به دور زمین می چرخن. این کار ساعت های ماهواره ای GPS رو در کسری کوچک از ثانیه کند می کنه (مشابه مثال هواپیما که بالاتر گفتم).

ماهواره های GPS با سرعتی در حدود ۸۷۰۰ مایل (۱۴۰۰۰ کیلومتر) در ساعت به دور زمین می چرخن. منبع: GPS.gov
ماهواره های GPS با سرعتی در حدود ۸۷۰۰ مایل (۱۴۰۰۰ کیلومتر) در ساعت به دور زمین می چرخن. منبع: GPS.gov

با این حال، ماهواره ها در حدود ۱۲۵۵۰ مایل (۲۰۲۰۰ کیلومتر) بالاتر از سطح زمین در حال چرخش هستن. این در واقع سرعت ساعت های ماهواره ای GPS رو در کسری از ثانیه کمی بیشتر می کنه.

به این ترتیب: نظریه انیشتین همچنین میگه که گرانش فضا، زمان را منحنی می کنه و باعث می شه گذر زمان کند بشه. در بالای محل گردش ماهواره ها، گرانش زمین بسیار ضعیف تره. این باعث میشه که ساعت های ماهواره های GPS سریعتر از ساعت های روی زمین کار کنن.

نتیجه ترکیبی اینه که ساعت های ماهواره های GPS زمان رو با سرعت کمی بیشتر از یک ثانیه در ثانیه تجربه می کنن. خوشبختانه، دانشمندان می تونن از ریاضیات برای اصلاح این تفاوت ها در زمان استفاده کنن.

منبع: NASA/JPL-Caltech
منبع: NASA/JPL-Caltech

اگر دانشمندان ساعت GPSها را تصحیح نمی کردن، مشکلات بزرگی به وجود میومد. ماهواره های GPS نمی تونن موقعیت خودشون یا شما رو به درستی محاسبه کنن. خطاها هر روز به چندین کیلومتر اضافه میشد، که یک فاجعه بزرگ محسوب میشه و عملا این فناوری رو به درد نخور میکنه!

به طور خلاصه:

بله، سفر در زمان واقعاً یک چیز واقعیه. اما اون چیزی نیست که احتمالاً در فیلم ها دیدیم. تحت شرایط خاص، امکان تجربه گذر زمان با سرعتی متفاوت از یک ثانیه در ثانیه وجود داره، و دلایل مهمی وجود داره که چرا باید این شکل واقعی از سفر در زمان رو درک کنیم.

منبع: ناسا

سفر در زمانفضازمانفیزیکناسا
۸
۱
همه چیز و کمی بیشتر | حمید نقی‌زاده
همه چیز و کمی بیشتر | حمید نقی‌زاده
مدیر محصول | ایده‌پرداز کسب‌وکار | نویسنده
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید