
هیچ شوق و ذوقی برای رفتن به مدرسه، کلاس اول، از خود نشان نمیداد.
همیشه تاریکترین نقطهی خانهشان را انتخاب میکرد، آنجا مینشست و برای مدتی تکان نمیخورد.
گاهی مادرش او را ـ که همرنگ و شکل سایه شده بود ـ به سختی تشخیص میداد.
رابطهی کمی که با مادرش داشت، همان برایش دلگرمکننده بود؛ با خودش میگفت: حتماً دوستم دارد.
اما اگر دوستم دارد، چرا برایم کیف و کفش و لباس مدرسه خریده؟
شاید خسته شده...
شاید دیگر دوستم ندارد.
درونش پر از کلنجار بود که ناگهان، از عمق وجودش صدایی غریبه گفت:
«دختر! تو چرا بخاطر مدرسه رفتن، اینهمه خودتو آزار میدی؟»
فقط همان یکبار شنید...
دیگر آن صدا را نشنید.
شاید فکر و خیال بوده...
همینکه نزدیک آمدن پدرش میشد، سریع بالش خودش را گوشهای میانداخت و میخوابید.
دلهرهی دیدن پدر، رهایش نمیکرد.
سرِ شام:
ـ آقا، دخترت تمایل نداره مدرسه بره.
ـ خودشو قایم میکنه.
ـ نمیدونم چش شده...
ـ تحفه رو میگی؟ لوس بارش آوردی.
ـ نمیره؟
ـ مدرسه نمیخواد.
ـ خودم هر روز کشونکشون میبرمش مدرسهشون.
ـ ما اینجا "نمیخوایم و مدرسه نمیریم" نداریم.
ـ خانوم، اون ظرف سالاد رو بده به من.
ـ دستت درد نکنه کدبانو! چی کردی...
دو روز مانده بود که زنگ سراسری مدارس بخورد و کوچک و بزرگ راهی مدرسه شوند. انگار نه انگار که همسنوسالهای او از شوق مدرسه، با روپوش و کیف و کفش میخوابیدند. اما او... در فکرش دنبال قیچی مادرش بود، میخواست لباس مدرسهاش را تکهتکه کند.
ولی صدای دورگهی پدرش در گوشش میپیچید... تصور اینکه پدرش از موهایش بگیرد، کشانکشان ببرد مدرسه، پرت کند وسط حیاط... بچهها دورتادورش جمع شوند، هی نزدیکتر، نزدیکتر... و یهو زنگ مدرسه بخورد و همه از دورش دور و دورتر شوند، بعضیها با انگشت نشانش بدهند و باز هم دور و دورتر... و او بماند، تک و تنها در حیاط ایستاده. هرچه دوروبرش را نگاه کند، هیچکس نباشد.
مینشیند، زانویش را بغل میگیرد، سرش را روی زانو میگذارد... بعد از مدتی صدایی به گوشش میرسد:
«دخترم... عزیزم... پاشو! چرا غمبرک گرفتی؟ پاشو خوشگل مادر...»
دست مادرش را میگیرد و با هم راه میافتند سمت مطبخ. دلش خوش میشود که از مدرسه و کیف و کفش خبری نیست.
اما مادرش افکارش را با یک جمله پاره میکند:
«دخترم، امشب زود بخواب که فردا با هم میریم مدرسهت.»
تازه داشت حالش خوب میشد که یاد فردا افتاد. قیافههای جدید... دوستهای جدید... اسمهای جدید... از همهشان بدش میآمد.
کمی آبمیوه خورد، یهو به سرفه افتاد. آنطور سرفه میکرد که مادرش احساس کرد الان است که دل و جگر بچه از دهانش بیرون بزند. بچه قرمز شده بود، داشت خفه میشد.
صدای باز و بسته شدن درِ خانه آمد.
ـ کیه؟
ـ باز چی شده؟
صدای دورگهی پدرش را شنید که وارد اتاق شد. با شنیدن صدای بیاحساس پدر، سرفههایش شدیدتر شد.
آنقدر سرفه کرد که هم مادرش، هم پدرش با ترس گفتند:
«راستراستی بچه داره خفه میشه!»
پدرش او را بغل کرد، بدون کفش از خانه زد بیرون، میدوید، نمیدانست کجا میخواهد برود. بیهدف میدوید، با صدای دورگهاش:
«دخترم... دخترم...»
میدوید و میدوید... که یکآن ایستاد. دید وسط خیابانی بلند و بیسروته، بیاینکه دخترکی در آغوشش باشد، بیدلیل، با نگرانی تندتند میدود.
ایستاد. به دوروبرش نگاهی انداخت. صدایی از دوردست به گوشش رسید.
خیابانی بیخانه، بیدار و درخت، چون جادهای پرپیچوتاب، تا چشم کار میکرد، بیانتها... نه نوری، نه کورسویی.
بهدنبال صدا رفت.
ـ بابا میترسم...
ـ مامان میترسم...
نمیدانست صدا از کجاست.
چشمانش را بست، با چشم بسته دوید. دوید و دوید...
کنترلش را از دست داد. افتاد روی زمین.
احساس کرد دستی، آرام بر صورت خسته و عرقکردهاش کشیده میشود.
ـ بابا، چشماتو باز کن...
ـ بابا، من کنارتم...
ـ بابا، نترسون منو...
ـ میدونم مهربونی...
ـ بابا، منو مدرسه نفرست...
پدر، غرق نوازش دستهای کودکانهی دخترش شده بود. دلش میخواست چشمانش را تا ابد ببندد و به صدای محزون و مهربان دخترش گوش کند...
ساعتی بعد، تشعشع نور آفتاب، آرامآرام پهن شد...
ماشینهایی که از آن جادهی پرپیچوخم با سرعت رد میشدند، صحنهای دیدند که وامیداشتشان بایستند. زل بزنند.
دو نفر... وسط جاده، به خواب رفته بودند.
مامورین رسیدگی به جادهها آمدند، مردی قدبلند را دیدند که سرش را روی زمین گذاشته، و دختر بچهای او را در آغوش گرفته.
هردو، خواب بودند.
و بعد روشن شد که این، همان دختر بچهایست که مدتهاست از خانه، محله، مدرسه، جامعه گریخته.
پدری که به اصرار مادر وابسته به دختر، ماهها، شاید سالها، به دنبالش گشته. شهر به شهر، خیابان به خیابان، کوچه به کوچه...
عکس دخترش را همهجا چسبانده بود. اکثر مردم شهر، دختر را میشناختند. و پدری که از جوانی بهدنبالش بود...
اما آنچه نمیدانستند این بود: دختر، مدتیست که پدر را تعقیب میکرده. هر جا پدر میرفته، او با خیال راحت دنبالش میرفته.
تا یک بعدازظهر، دختر بیمار و ضعیف شد، سرفهکنان، پدرش را صدا زد.
و در آن جادهی بیسروته، بعد از مدتها، همدیگر را یافتند.
دختر همانجا، میان سرفهها و اشکها، فهمید که عاشق پدرش است.
و پدر، پیش از آنکه خوابش ببرد، در گوش دخترش گفت:
«تمام مدت میدونستم داری دنبالم میای.
از کوچهها و محلههای کمخطر میرفتم.
حواسم بهت بود... که اتفاقی نیفته.»
و دختر، پدرش را ـ همان مرد خستهی غریب ـ نوازشکنان و سرفهکنان، در وسط جادهای که به ناکجاآباد میرفت، در آغوش گرفت.
و هر دو، از شدت خستگی، خوابشان برد.
در خواب بود که پدر، دست دخترکش را محکم گرفت، با مهربانی بوسید،
و با لبخند، با همان صدای دورگهی مردانهاش گفت:
«منم از مدرسه و آدما زیاد دلخوشی ندارم...»
ماجرای گم شدن دختر بچه مربوط به سالهای دور است؛ آن زمانی که روزنامهها تکبرگی چاپ میشدند.
عکسی که از این خانواده در آن روزنامهی تکبرگ چاپ شده بود، کیفیت چندانی نداشت، اما چهرهی پدر درست شبیه چهرهی دخترش بود. هر دو به نقطهای نامعلوم خیره شده بودند. هیچوقت مشخص نشد چرا آنها به آنسو نگاه میکردند، اما مادر در کنارشان، غریبهای سرد و تلخ به نظر میرسید.
دختر بچه با فاصله از مادر، دستان پدر را گرفته بود؛ انگار پدر، جانپناه او بود.
بعدها در تحقیقات آن زمان، قصهی فرار دختر از مدرسه، شایعهای بود که مادر به زبان انداخته بود.
مادری که همیشه میگفت اگر در مدرسه «آدم نباشی»، چه تنبیههای وحشتناکی در انتظار توست؛
ترس را در جان دخترش کاشته بود.
از طرف دیگر، ذهن شوهرش را پر کرده بود از دروغهایی دربارهی دختر.
دخترک، در چشم پدر، شده بود دیوی نافرمان.
هر بار پدر به خانه برمیگشت، قصهی تازهای از «شیطنت»های دختر میشنید.
تا جایی که پدر، شبی با صدای خسته و خشدار گفت:
«خودم از موهاش میکشمش، میبرمش مدرسه!»
شب که میشد، نیش مادر بیمار، تا بناگوش باز بود.
در ذهنش دختربچهای را تصویر میکرد که پدر، او را از موهای بلندش گرفته و کشانکشان میبرد سمت مدرسه...
دختر، از ترسِ کشیدهشدن روی زمین،
ترجیح داد فرار کند؛
رفتن را، به ماندن کنار مادری چندقطبی ترجیح داد.
و رفت... که رفت...
مدتی بعد، همان زن، در قطب دیگرش، بهدنبال دخترش افتاد.
به شوهرش التماس میکرد که پیدایش کند، که نگذارد بیشتر از این گم شود.
در نهایت، اطرافیانِ مرد سادهی این داستان، واقعیت را برایش بازگو کردند.
گفتند که در تمام این سالها،
او بیخبر از همهچیز، در خانهای بوده که زن، فراری واقعی از مردم، مدرسه و جامعه بوده، نه دخترش.
با دانستن حقیقت، مرد آوارهی خیابانها، کوچههای خلوت، شهر به شهر، بهدنبال دخترش افتاد.
تا آنکه، در یک غروب عجیب،
دختر، پدر را دید...
و پدر، دختر را.
و هر دو، از خستگیِ سالها گریز و دوندگی بیثمر، از تنهایی، از بیماری،
در آغوش هم به خوابی ابدی رفتند.
پایان
حمید کردی داریان
اسفند ۱۴۰۲ - تهران