
در مورد این سوال مهم، قصد دارم بنویسم و نگاهم به این موضوع رو مشخص کنم. جناب آقای علی حسینی؛ مدیرعامل «لینک اکسپرس»، این سوال رو مطرح کردند و ازم خواستن که یه پاسخ کوتاه، خلاقانه و مفید برای این سوال بنویسم. چون این موضوع تمام تجربه کاری و زندگی من محسوب میشه، شاید نتونم خیلی کوتاه بنویسم و شاید چندان هم خلاقانه نباشه اما امیدوارم بتونه مفید واقع باشه.
بهمن 1396 بود. من و میلاد تصمیم گرفتیم استارتاپ آموزشی خودمون رو راه بندازیم. من در مورد تکنولوژی و کارآفرینی مطالعه زیادی داشتم و دورههایی رو در این حیطه گذرونده بودم. میلاد هم مشاور تحصیلی بود، بنابراین تستیک رو راه انداختیم و با انگیزه خیلی زیادی کار میکردیم. تقریبا شبانهروزی، طوری که تا یکسال توی دفتر زندگی میکردیم که تمرکز بیشتری داشته باشیم!
از همون روزای اول حس میکردم، چیزایی که خونده بودم کمتر از تجربه بهکارم میاد. واسه همین همیشه نگران تصمیماتی بودم که برپایه تجربه نیستن و ممکنه کار دستمون بدن و البته همینطور هم شد.
همین نگرانی باعث شد محصولی که قرار بود تو ششماه آماده عرضه به عنوان MVP بشه و بعداز سهماه رسما لانچ بشه، تقریبا دو سال بین ما و تیم طراحی و برنامهنویسی پاسکاری شد. چون میترسیدیم از رونمایی و ارتباط با مشتری واقعی، همین اتفاق در مورد درآمدزایی هم تکرار شد. بین توسعه محصول و درآمدزایی از محصول، ما توسعه محصول رو انتخاب کردیم چون خیلی زود سرمایهگذار جذب شد و خیالمون از پول راحت بود و همین مورد باعث شد زمانی که با عدم اجرای تعهدات و بدقولیهای مکرر شرکت سرمایهگذاری مواجه شدیم، دچار مشکلات زیادی بشیم و نتونیم روی پای خودمون بایستیم.(شرکت شناسا در الکامپ 98 روی تستیک سرمایهگذاری کرد.)
نمیخوام داستان چندسال فراز و فرودمون رو تعریف کنم. میخوام بگم وقتی با تجربه کم و دانش زیاد، کارآفرینی میکنی کار غلطی نکردی ولی باید بدونی که قراره هزینه همه اشتباهات رو از سرمایهی پول و جوونی خودت پرداخت کنی. در حالیکه با کار کردن تو یه استارتاپ دیگه نهتنها اشتباهات به حداقل میرسه بلکه قرار نیست بترسی از اشتباه کردن. چون هزینه این اشتباهات اجتنابناپذیر فقط به حساب تو نیست و این یعنی تو آرامش کارکردن و یادگرفتن!
راهاندازی استارتاپ و راه افتادن بچهها از این نظر خیلی شبیه به هم هستن. نمیشه از کودک انتظار داشت راه بره و زمین نخوره ولی وقتی راهرفتن با حمایت پدرش باشه، هم راه رفتن رو یاد میگیره و هم زمین خوردنش درد و خطر کمتری داره.
در پایان این نکته رو بگم که من معتقد نیستم تجربه میتونه بیشتر از علم و آگاهی به کارمون بیاد ولی قطعا تجربه و آگاهی در کنار هم میتونه معجزه کنه و مهم نیست هر کدوم چند درصد در موفقیت کسب و کار نقش داره!

بدون شک ایدهات باید ویژگیهای ایده SMART رو داشته باشه. باید در مورد بیمه و مالیات و جذب سرمایه و نیرو بدونی و باید اجرایی کردن ایده رو بلد باشی. اما همه اینا زمانی به بهترین شکل ممکن انجام میشه، که تجربهاش رو داشته باشی. اونم زمانیکه در جایگاه تصمیمگیری قرار نداری و قرار نیست اشتباهاتت منجر به نابودی یه بیزینس بشه. بنابراین اگر ایده خیلی جذابی داری نگران زمان نباش، نگران نباش که کسی زودتر از تو ایدهات رو اجرا کنه بهتره قبلش یه تایمی رو تو یه استارتاپ کار کنی و با چالشهای واقعی کارآفرینی در ایران آشنا بشی. بعد از اون شک نکن که میتونی ایدهات رو بهتر از کسایی که قبلا شروع کردن، پیش ببری و به موفقیت برسی.