از همان سالهایی که انسان ابزارها را به دست خویش اختراع نمود، شروع به مراقبت از آنها نیز کرد. ما سالیان سال همهی مهارتها را به کار گرفتهایم تا بهترین روش مراقبت از داراییها در طول عمرشان را تعریف کنیم و همیشه داراییها را مدیریت کردهایم. با پیدایش نظام رسمی مدیریت داراییها از حدود ۲۰ سال پیش، رویکرد ساختاریافتهای به وجود آمد تا به ذینفعان این اطمینان را بدهد که آن فعالیتهای مراقبتی بر روی کسب ارزش برای سازمان تمرکزیافتهاند نه اینکه همان مراقبتها را با عنوان دیگر ترفیع داده شوند و این یعنی مدیریت داراییها و مدیریت کردن داراییها یکسان نیستند.
مدیریت کردن داراییها (کارایی که بر روی داراییها انجام میشود) میتواند با یک استراتژی ساختاریافتهی سازمانی انجام شود یا بدون. منتها اگر سازمانی مدیریت کردن داراییها را با استراتژی و هدف سازمانی (که فعالیتها را هدایت کند)، ارزش بیشتری به دست میآورد و این یعنی مدیریت داراییها.
مدیریت داراییها تمرکز وسیعتری نسب به مدیریت کردن داراییها دارد، سطوح سازمانی بیشتری را شامل و بهتمامی وظایف و واحدهای سازمانی اعمال میشود.
با توجه به پذیرش بالای مدیریت داراییها بهعنوان یک رشته، در بسیاری از موارد، انواع دیگر فعالیتها بهعنوان مدیریت داراییها تغییر نام داده میشوند و در اینجا مهم است که ارزشی که مدیریت داراییها قرار است بدان دست یابد، از بین نرود.
با پرسیدن دو پرسشی که در زیر آمده میتوانید متوجه شوید که تمرکز اصلی یک مکالمه یا فعالیت در حال انجام در مورد مدیریت داراییهاست یا مدیریت کردن داراییها:
۱- زمانی که شما در مورد مدیریت داراییها صحبت میکنید، بیشتر بر روی چه موضوعاتی تمرکز دارید؟
مدیریت کردن داراییها تمرکز دارد بر:
· فعالیتهای چرخهی عمر و مراقبت از داراییها، قابلیت دسترسی، قابلیت اطمینان، قابلیت اعتماد و ایمنی
· مکان، وضعیت، افزایش عمر دارایی، نگهداشت، بهبود و...
· پایگاه دادهی دارایی، سیستمها و نرمافزارها
· افراد، مهارتها و مدیریت کار
· بودجه و شاخصهای کلیدی عملکرد، هزینهی نگهداشت و عملکرد فعلی
مدیریت داراییها تمرکز دارد بر:
· هدف سازمان شما و کاری که داراییهای شما نیاز است برای آن انجام دهند
· ارزش، هدف و نتایج بلندمدت
· ریسک و زمینه مانند بازارها، آبوهوا؛ مقررات
· رویکرد جامع به جریانهای مختلف تأمین مالی مانند CAPEX (هزینههای سرمایهگذاری) و OPEX (هزینههای عملیاتی)
· همکاریها و از بین بردن جزیرههای درونسازمانی
· چگونگی همکاری داراییها در تحقق ارزش سازمانی
۲- زمانی که دیگران در مورد مدیریت داراییها صحبت میکنند، واقعا بر روی چه چیزی تمرکز دارند؟
مدیریت کردن داراییها
مدیریت داراییها
همکاران شما تمرکز دارند بر:
· دادههای داراییها، مکان داراییها و ارزیابی وضعیت داراییها
· شاخصهای کلیدی عملکرد فعلی
· بودجهی اداره
همکاران شما تمرکز دارند بر:
· اطلاعاتی که تصمیمها را پشتیبانی میکنند
· راهبردهایی جهت انتخاب و بکارگیری داراییها در طول چرخهی عمرشان جهت پشتیبانی از اهداف کسبوکار
· همکاری میان واحدهای سازمانی جهت بهینه کردن منابع اختصاص دادهشده و فعالیتها
ذینفعان شما تمرکز دارند بر:
· هزینهها
· عملکرد فعلی
· عکسالعمل نسبت به خرابیها و نگهداشت
ذینفعان شما تمرکز دارند بر:
· سه رکن اساسی (مسئولیت اجتماعی، ارزش اقتصادی، تأثیر اجتماعی) و ارزش
· شفافیت هدف سازمان
· تمرکز بر تأثیر فعالیتها بر اهداف سازمانی
مدیریت ارشد تمرکز دارد بر:
· سود و ضررهای کوتاهمدت
· عملکرد هر اداره بهصورت مفرد
· کاهش هزینهها خصوصا هزینههای عملیاتی
مدیریت ارشد تمرکز دارد بر:
· ارزش بلندمدت برای سازمان
· توسعهی شایستگی و توانایی میان کارکنان
· درک ریسکهای سازمانی و کاهش آن
تأمینکنندگان و پیمانکاران تمرکز دارند بر:
· قراردادهای کوتاهمدت و عملکرد
· توافقنامههای سطح عملکرد و تمرکز بر مفاد قرارداد
تأمینکنندگان و پیمانکاران تمرکز دارند بر:
· قراردادهای بلندمدت و یا شراکت در پشتیبانی از ارزش و اهداف مشتری
· درک استراتژی و نیازهای مشتری در ۵ تا ۱۰ سال آینده
سری استانداردهای ISO 55000 چگونه میتوانند یاری گر باشند؟
این استانداردهای جهانی یک نمای کلی از مدیریت داراییها، اصول آن و مجموعه اصطلاحات آن و مزایای مورد انتظار از بکارگیری مدیریت داراییها به وجود میآورند. یک دارایی چیزی است که بهصورت بالقوه یا بالفعل برای سازمان شما ارزشمند باشد و مدیریت داراییها فعالیت هماهنگ یک سازمان جهت کسب ارزش از داراییهاست.
این استانداردها مفاهیم، زبان و الزامات مشترکی را برای مدیریت داراییها و پشتیبانی از سیستم مدیریت داراییها فراهم میکنند. برای این کار، آنها هم به فعالیتهایی که بهطور مستقیم بر روی داراییها انجام میشود (مدیریت کردن داراییها) و هم استراتژیها و نقشههای سازمان جهت استخراج ارزش از آن داراییها (مدیریت داراییها) اشاره دارند.
منبع: مقاله ی کمیته تدوین استانداردهای ایزوی مدیریت دارایی ها