
در این جستار کوتاه شده ای از سخنرانی ارزشمند استاد بزرگ علوم رایانه ری کرزویل بیان می کنم و سپس دربارهی آن سخنی میگویم. برای شروع باید بدانیم ری کرویل کیست؟
رِی کرزویل نویسنده، دانشمند علوم رایانه، مخترع و آیندهپژوه آمریکایی است که در تاریخ ۱۲ فوریهٔ ۱۹۴۸ در کویینز، نیویورک متولد شده است. وی در حوزههای تبدیل متن به گفتار، نویسهخوان نوری و ابزار اکترونیکی کیبورد نیز فعال است. در سال ۱۹۹۹، مدال ملی فناوری و نوآوری برنده شد.

ری کروزیل در سخنرانی در سال 2014 با عنوان «برای تفکر ترکیبی آماده باشید» چنین آیندهای را تصویر میکند:
دویست میلیون سال پیش ایجاد قشر جدیدی در مغز که آن را نئوکورتکس یعنی همان قشر جدید می نامیم، در مغز پستانداران آنها را از دیگر جانداران متمایز کرد.
این قشر در ابتدا به اندازه یک تمبر کوچک در لایه رویی مغیز و پشت پیشانی پدید آمد. این لایه مغز اندازهی گردوی آنها را قادر به تفکر کرد.

تفکر موجب شد پستانداران بتوانند رفتارهای جدید خلق کنند. دیگر موجودات در تمام عمر رفتارهای ثابتی از خود بروز می دهند لیکن پستانداران به واسطه قشر جدید در مخ یا نئوکورتکس توانستند رفتارهای جدیدی بکنند.
این تمبر کوچک موجب می شود موش ها مسیرهای جدید برای فرار از شکارچی و رسیدن به غذا پیدا کنند. در آغاز آفرینش همه چیز خوب بود و سرعت تغییرات اندک. اما شصت و پنج میلیون سال پیش در عصر کرتاسه دایناسورها منقرض شدند و تغییرات خشونت بار طبیعت آغاز شد. اینجا قشر جدید بسیار کارآمد بود اما کافی نبود پس این تمبر کوچک شروع به توسعه کرد و چین خوردگی های اضافی پیدا کرد و در حد یک دستمال کاغذی پرچین رشد کرد. در آن زمان پستانداران از شرایط اقلیمی پیشی گرفتند و به تکامل بیولوژیکی و تغییرشکل دهنده گفتند: " هممم، این نئوکورتکس خیلی چیز خوبیه." و شروع به رشد دادن آن کردند.
پستانداران بزرگتر شدند و مغزشان نیز هم. نئوکورتکس از آن هم سریعتر رشد کرد و این چین خوردگی های مشخص را توسعه داد تا سطح خود را افزایش دهد. اگر نئوکورتکس یک انسان را بگیرید و آن را باز کنید، به اندازه ی یک دستمال سفره خواهد بود، و هنوز هم ساختار نازکی دارد، که به نازکی همان دستمال سفره است. با این وجود دارای شیارها و پیچ خوردگی های فراوانی ست که در حال حاضر ۸۰ درصد مغز ما را شامل می شود و آنجا قسمتی است که ما تفکر می کنیم.
نئوکورتکس یک تبدیل کننده ی بزرگ نیز هست. بخشهای قدیمی تر مغز ما مُحرِّک ها و انگیزه های ما را فراهم می کند. ممکن است من محرکی برای پیروزی داشته باشم در این صورت نئوکورتکس آن را تبدیل می کند و به شکلِ نوشتن یک شعر، یا ساخت یک برنامه، و یا سخنرانی TED در می آورد. این واقعاً همان کاری است که نئوکورتکس انجام می دهد.
پنجاه سال پیش من مقاله ای نوشتم درباره ی اینکه مغز چطور عمل می کند، و آن را به صورت مجموعه ای از ماژول ها توصیف کردم. هر ماژول می تواند کارهایی را با الگویی مشخص انجام دهد. می تواند الگویی را بیاموزد. می تواند الگویی را به خاطر بسپارد. می تواند الگویی را اجرا کند. این ماژول ها در یک ساختار سلسله مراتبی ساماندهی شده اند.
من پنجاه سال گذشته را در بارهی نحوهی عملکرد مغز فکر کردم و یک سال و نیم پیش کتابی منتشر کردم با نامِ " چگونه یک ذهن ایجاد کنیم " که مبحثی مشابه دارد.
به طور متوسط هر دوسال یکبار میزان اطلاعات ما از نحوه عملکرد و ساختار مغز دو برابر میشود. اکنون ما می توانیم درون یک مغز زنده را ببینیم و اتصالات اعصاب منفرد را شاهد باشیم. ما می توانیم مغز شما را در حالی که افکارتان را پدید می آورد ببینیم می توانیم ببینیم که افکار شما مغز شما را پدید می آورد که واقعن کلیدی برای فهمیدن نحوه ی کار آن است.
اجازه بدید به طور خلاصه نحوه ی کار مغز را توضیح دهیم. مغز ما حدود ۳۰۰ میلیون ماژول دارد که آنها را در سلسله مراتب هایی سازماندهی کرده است.

برای توضیح مساله بالا یک مثال می زنم. تصویر بالا را در نظر بگیرید تعداد زیادی از ماژولهای نئوکورتکس فقط و فقط به خط افقی این حرف واکنش نشان می دهند. این ماژول ها به یک آهنگ زیبا یک دختر زیبا یا حرف E یا خطوط افقی حرف E واکنش نشان نمی دهند.
آنها فقط زمانی که خط افقی بین A را می بینند هیجان زده می شوند و می گویند: " خط افقی". سپس با اطمینان زیاد پیامی را از طریق خروجی آکسون ارسال می کنند که به مرحله ی بعد می رود.
این لایه ها در سطوح مفهومی سازماندهی شده اند و هر لایه از دیگری انتزاعی تر است. بنابراین لایه ی بعدی می گوید:« A بزرگ ».
خروجی پیام این لایه نیز به لایه ی بالاتری می رود که می گوید:« Apple».
اطلاعات به همین ترتیب بالاتر و بالاتر می روند. اگر شناسنده کلمه ی Apple حروف A-P-P-L را ببیند، با خود می گوید:« همم،فکر می کنم به احتمال زیاد جای یک E خالیه." این ماژول سیگنالی به تمام شناسنده های E می فرستد با این مضمون که:« به دنبال یک E باشید، فکر می کنم به زودی بیاد" شناسنده های E متمرکز خواهند شد و یک چیز نامفهومی که می تواند E باشد را می بینند.
ما انتظار یک E را داریم، که به اندازه ی کافی خوب است، و بله من یک E را دیدم آن موقع شناسنده apple می گوید: «آره، من Apple رو دیدم.»
پنج سطح بالاتر می رویم، و حال شما در مرتبه ی بالای این سلسله مراتب هستید، که به چندین حس تقسیم می شود و ممکن است ماژولی داشته باشید که یک پارچه ی خاص را ببیند، صدای خاصی را بشنود و عطر خاصی را حس کند و سپس بگوید:« همسرم وارد اتاق شد.»
ده مرتبه بالاتر بروید، و آنگاه در بالاترین مرتبه هستید. احتمالاً به قشر قدامی (پیشانی) رسیدید و ماژول هایی در آنجا دارید که می گویند:« این خنده داره، این جالبه. او زن زیباییه.»
در یک ساختار سلسله مراتبی هرچه بالاتر برویم به مفاهیم انتزاعی تر و کلی تر می رسیم و هرچه پایین بیاییم از ماژولها صرفن برای تشخیص مفاهیم اتمیک بهره می بریم.

پنج یا ده سال آینده موتورهای جستجو دیگر فقط به دنبال لینک ها و ترکیب های یک کلمه نمی گردند، بلکه واقعاً درک می کنند. درست مانند اینکه میلیاردها صفحه در وب و میلیاردها کتاب را مطالعه کرده باشند. بنابراین هنگامی که قدم می زنید، گوگل پنجره ای باز خواهد کرد و می گوید:«می دونی، مری، یک ماه پیش به من ابراز نگرانی کرده بودی که مکمل گلوتاتیون تو به بافت های داخلی مغز نمیرسه. خب، تحقیقات جدیدی که همین سیزده ثانیه ی پیش منتشر شد راه حلی برای رفع این مشکل و روش جدیدی برای دریافت گلوتاتیون ارائه کرده. بذار خلاصه اش رو بگم.»
۲۰ سال بعد، ما نانوروبات ها را خواهیم داشت، چون یکی دیگر از روندهای رو به رشد، کوچکتر شدن تکنولوژی است. نانوروبات ها از طریق عروق وارد مغز ما می شوند و نئوکورتکس ما را به یک نئوکورتکس مصنوعی در ابر رایانهای متصل می کنند که باعث گسترش نئوکورتکس ما می شود. می خواهم بگویم که امروزه شما کامپیوتری در تلفن خود دارید، اما اگر به ده هزار کامپیوتر تنها در چند ثانیه نیاز داشته باشید، تا یک جستجوی پیچیده را انجام دهید می توانید در عرض یک یا دو ثانیه در ابر رایانهای به آن دسترسی پیدا کنید.
در سال ۲۰۳۰ اگر به نئوکورتس اضافی احتیاج داشته باشید می توانید مستقیماً از طریق مغز خود به آن که در ابر رایانهای قرار دارد متصل شوید. بنابراین من در حال قدم زدن هستم و می گویم: «اوه، کریس اندرسون اینجاست. داره میاد سر راه من. بهتره حرفی بزنم که هوشمندانه باشه. سه ثانیه وقت دارم. ۳۰۰ میلیون ماژول در نئوکورتکس من نمی توانند این کار رو انجام بدند. به یک میلیارد دیگراحتیاج دارم.» و می توانم در ابر رایانهای به آن دسترسی پیدا کنم.
هنگامی که این مهم رخ دهد تفکر ما یک تفکر پیوندی است. پیوندی از تفکر زیستی و غیرزیستی. از اینجا مسابقهی توسعه «من» آغاز میشود. آخرین باری که من را توسعه دادیم دومیلیون سال پیش بود هنگامی که شبیه انسان امروزی شدیم و به کمک قشر قدامی و گسترش کمی نئوکورتکس توانستیم جهش کنیم و زبان ها، هنر،علم، تکنولوژی و کنفرانس TED را اختراع کنیم. هیچ گونه ی دیگری این کار را انجام نداده است.
در طول چند دهه ی دیگر قصد داریم دوباره این کار را انجام دهیم. قصد داریم بار دیگر نئوکورتکس خود را گسترش دهیم، اما این بار دیگر توسط چارچوبی از «معماری ثابت» محدود نخواهیم شد. نئوکورتکس بدون محدودیت گسترش می یابد و ظرفیت اضافه شده ما را برای جهشی تازه آماده خواهد کرد.
نگارنده: سخنرانی ارزشمند و دانشمند علوم رایانه را با کمی دخل و تصرف جهت مفهوم کردن آن برای شما نقل کردم. آنچه مایلم پیرو این سخنرانی ارزشمند ارایه کنم دو چیز است. نخست پیشنهادی است برای آشنای بیشتر با نئوکورتکس که رفتارهای متمدنانهی ما را موجب میشود دربرابر بخشهای قدیمی تر مغز که رفتار های غریزی ما را شکل میدهد. مطالعه و شناخت عملکرد این بخشها کمک زیادی به درک رفتار و احساسات ما میکند. بخشهای قدیمی تر مغز است که موجب میشود هنگامی که یک مرد در رستوران صندلی خود را انتخاب میکند صندلی ای انتخاب کند که رو به در باشد. این بخشها هنوز تصور می کنند هر لحظه ممکن است از در غار خطری وارد شود و یک مرد که مسول حفظ کیان خانواده است باید برای رویارویی آماده باشد.
نئوکورتکس به گونهای منطقی عمل میکند و اجازه می دهد تفکرات قدیمی مانند اینکه غریبهها همیشه خطرناک هستند کنار بگذارد و با آنها مذاکره کند.
مطالعه بخشهای قدیم و جدید مغز چیزهای زیادی به ما می آموزد.

دومین چیزی که پیرو سخنرانی عالی ایشان باید گفته شود تفکر چیزی فراتر و والاتر از دیتا است. آنچه مارا متمایز میکند اطلاعاتی نیست که نئوکورتکس ما میتواند تشخیص دهد بلکه سطحی بالاتر است که قوهی تمیز و تفکر در بشر ایجاد میکند. میتوان این مهم را «آگاهی» نامید. به نظر میرسد جایگاه آگاه جایی خارج از ساختار بیولوژیک مغز باشد. برخی آگاهی را به ذهن اشتباه میگیرند درحالی که جایگاه ذهن دقیقن در همین فرونت کورتکس قرار دارد. آگاهی چیزی فراتر از تفکر است. پیشنهاد میکنم در باره ی اگاهی کتابی با عنوان
The origin of consciousness in the breakdown of the bicameral mind
را مطالعه کنید. در این کتاب به خوبی آگاهی و تاثیر آن بر رفتار جمعی بشر توضیح داده شده است. نوع دیگری از آگاهی نیز در دنیا متداول است و آن آگاهی فرازمینی است که منظور ما از آگاه مفهوم ماورایی آن که چونان عطیهای به انسان بخشیده شده، نیست اما منظور ما آگاهی با منشا بیولوژیک هم نیست.
پیچیدگی مقوله آگاهی چنان است که نمی توان در یک جستار به آن پرداخت و برای شروع مطالعه کتاب یاد شده با ترجمه فارسی
خاستگاه آگاهی در فروپاشی ذهن دوجایگاهی
توصیه میشود.