امروز ۳۰ آبان ۱۳۹۸ در حالی این یادداشت را مینویسم که پس از شش روز، دسترسی به اینترنت جهانی میسر نیست. مسئولین عملا پاسخ درستی در مورد پایان این شرایط نمیدهند و اعتقاد دارند «بعضیها» در این شرایط دچار «برخی مشکلاتی» شدهاند و برای آنها قابل درک است. آیا آنها میدانند که تعداد بعضیها چند نفر است؟ این بعضیها چندین میلیون نفر هستند که زندگی آنها مستقیم یا غیرمستقیم به اینترنت وابسته است. آیا درک میکنند که چه ضربههای جبرانناپذیری به میلیونها نفر وارد میشود؟ پس از اتصال دوباره اینترنت نهتنها کسی نمیخواهد راهی برای جبران ضربهای که به مردم وارد شده پیدا کند، بلکه حتی نمیتوان برخی از این ضربات را جبران کرد! بیش از ۵۰هزار نماد اعتماد الکترونیک توسط وزارت صنعت و معدن برای کسب و کارهای اینترنتی صادر شده است. تصور کنید چند نفر مستقیما درگیر این مشاغل هستند و چند خانواده و چه جمعیتی از قطع بودن اینترنت متضرر میشوند. طی این سالها بسیاری بهصورت فریلنسر کار میکنند و مخارج زندگی خود را تامین میکنند و حالا نمیتوانند هیچ فعالیتی در هیچ زمینهای داشته باشند. بسیاری با استفاده از شبکههای اجتماعی رو به کسب و کار خانگی آوردهاند و حالا هیچ ارتباطی با مشتریان خود ندارند. تعداد بسیار قابل توجهی از دانشجویان با در دسترس نبودن اینترنت و گوگل، ضربهای جبران ناپذیر را متحمل شدهاند. بسیاری از خانوادهها که عزیزانشان در خارج از کشور هستند، نمیتوانند ارتباطی ارزان و عادی با آنها داشته باشند. اینها فقط بخشی از مشکلاتی بود که بهخاطر قطع بودن اینترنت به یک جمعیت چند میلیونی وارد شده که نمیتواند بدون استفاده از اینترنت از پس مخارج سنگین و بنزین ۳ هزار تومانی برآید. امروز و پس از گذشت شش روز و آرام شدن اوضاع جامعه، هنوز بهدلایلی نامشخص اینترنت در دسترس نیست. این فقط اعتراض من نیست و نماینده مجلس هم در خبری که ایسنا منتشر کرده از ضروری نبودن ادامه این روند صحبت کرده است. از همه مشکلات ذکر شده که بگذریم، آیا مسئولین میدانند که چند نفر بهخاطر مشکلات این چند روز از کار بیکار شدهاند و حتی شغل خود را از دست دادهاند؟ این بخش بزرگ از جامعه فقط «بعضیها» هستند؟ این حجم از مشکلات فقط «برخی مشکلات» هستند؟
نکته جالب در این چند روز فعال بودن وبسایتهایی است که در داخل ایران میزبانی میشوند. وزیر ارتباطات در لابلای حرفهای خود بهصورت نامحسوسی به این موضوع اشاره میکند که مردم در مورد کیفیت اینترنت داخلی اظهار نظر کنند و غیرمستقیم اشاره میکند که ممکن است آینده اینترنت ایران اینچنین باشد. که شاید این روزها فقط تمرین و رزمایشی برای تست این زیرساخت داخلی است؟ مثلا آیا قرار است این به این موتور جستجوی مسخره پارسی جو بودجه سنگینی اختصاص پیدا کند تا با گوگل خداحافظی کنیم؟ در همین چند روز با وجود باز بودن سایتهای داخلی، هیچکدام از نیازهای عادی کاربران برطرف نمیشوند و معنی هم ندارد برطرف شوند چون برای هر نیازی وبسایتهایی وجود دارند که تمام دنیا از آنها استفاده میکنند. درگاههای بانکی مدام با مشکل مواجه میشوند. از طرفی وبسایتهای محتوایی که از این طریق بهکسب درآمد میپردازند نیز بدون وجود گوگل، چیزی در حدود ۹۰ درصد ورودی روزانه خود را از دست دادهاند و مهمتر از آن، نبود منابعی برای تولید محتوا است که باعث شده فعالیت این افراد نیز به حداقل برسد. جوانان به چه امیدی تمام زندگی خود را وقف فعالیت در اینترنت و کسب درآمد از آن کنند؟ که در یک لحظه همه چیز نابود شود؟ که در یک لحظه آینده آنها مبهمتر شود؟ پس چه زمان به این درک میرسیم که در دسترس نبودن اینترنت دقیقا مثل آن است که تمام فروشگاههای سطح شهر بسته باشند؟ قبل از مشکلات این چند روز، مشکل فیلترینگ هم وجود داشت و بسیاری از کسب و کارها را تهدید میکرد و حالا شرایط ترسناکتر از قبل شده است.
در پایان یادداشتی که بیشتر شبیه به درد و دل بود، امیدوارم اینترنت دوباره برقرار شود و به زندگی چند میلیون شهروند ایرانی اهمیت داده شود. بدون برطرف شدن مشکلات فعلی اینترنت، مشکلات شغلی و مواردی که در ابتدای یادداشت به آنها اشاره شد، آرامشی برای کسب و کارهای اینترنتی و مردمی که اینترنت بخشی از زندگی آنهاست وجود ندارد. امنیت شغلی وجود ندارد و آیندهای که برای آن میجنگیم با گذشت هر ثانیه تاریکتر میشود. ضررهای این چند روز برای بسیاری از مردم جبرانناپذیر است و ممکن است فقط برخی از این مشکلات در دراز مدت جبران شوند.