دو شوآفِ عجیب ولی واقعی؛
مطلبی که در ادامه میآید حاوی اعمالی است که در ابتدا به نظر میآید شوآف نیست اما چون نیک بنگرید در آن شوآف و تزویری موجود هست.
یک- عمهجانم زن دست و دلبازی است. از آن آدمها که وقتی وارد مغازهای میشوند به کارگر و پادو و پیک و تسهیلدار و هرکسی که سلامش را گرم جواب بدهد، اسکناس تانخورده میدهد. با این کار هم برای خودش اعتباری بین مغازهدارها دست و پا کرده و هم طی سالهای متمادی تبدیل به "مشتریِ محبوب" شده و به قول شوهر عمهام بر دلهای اهل بازار حکومت میکند. البته او همهی این کارها رو بدون نیت سوء انجام میدهد. یک بار تعریف میکرد که به آجیل فروشی رفته بوده تا کمی خلال بادام و مغز گردو بخرد. از قضا آن روز شاگرد تازهواردی که عمه را نمیشناخته پشت دخل بوده و چون از مناسبات و تشریفات عمه خانم بی خبر بوده چندان که باید و شاید به این مشتریِ محبوب، دل نمیدهد و بنا به گواه عمهام گردوهای خرد و سیاه را که به درد طبخ فسنجان هم نمیخورده قاطی سفارش او جاساز کرده و بیاعتنا به اعتراض عمه خانم، پشت چشم نازک کرده و گفته: سوا کردنی نیست حاج خانم. همینه که هست اینجا که ترهبار نیست. عمه سرخورده و ناراحت به منزل برمیگردد، گردوسیاهها را به اعماق یخچال تبعید میکند و بعد از چند ساعت تامل رو به شوهر عمهام میگوید: «پسره، من را نشناخت. به نظرت باید میگفتم که من ماهمحرمها ازشان نیم کیلو زعفران میخرم و مدام آجیل صادراتی سفارش میدهم.؟» شوهرعمهام گفته: «نه. چه اهمیتی دارد بشناسد یا نشناسد»عمه خانم به راههای مختلفی فکر میکند و دست آخر به این نتیجه میرسد که در اینجور مواقع، وقتهایی که به مغازههای غیرآشنا میرود، باید انگشتر درشتنگینش را بیاندازد. او خودش بعدها در جمعهای خانوادگی از این تجربهی موفقیتآمیزش به نیکی یاد کرد و همه را توصیه کرد که از این راهکار استفاده کنند. عمه فکر میکرد نگین یاقوت درشت که با برلیانهای ریز احاطه شده این قدرت را دارد که این پیامِ "کارم را راه بیانداز ، انعام میدهم" به خوبی مخابره کند.
دو-همیشه از بابت سحرخیز بودنم احساس عذاب میکردم. مخصوصا زمانی که شب منزل خاله یا دایی میماندم و صبح زودتر از همه بیدار میشدم. بدتر از همه این بود که از توی رختخواب برمیخاستم و میدیدم هنوز همه – حتی خاله و شوهر خاله یا دایی و زن دایی- خوابند. از ساعت هفت تا ده صبح توی پتوها غلت میزدم و ناامیدانه چشم میدوختم به تکانهای دست و پایی یا خمیازهای که نوید بیدار شدن اهل خانه را میداد. تصورم این بود که آدمهای باکلاس، تا ده صبح میخوابند و معمولیها خیلی زود از خواب بیدار میشوند. برای پیوستن به جرگهی باکلاسها تلاش میکردم که به هر ضرب و زوری شده خودم را بخوابانم و همپای سایرین دیر بیدار شوم. اما تلاشم بی نتیجه میماند؛ با خوف و رجا، نیمخیز میشدم تا از توی رختخواب ساعت دیواری را ببینم، در همان لحظه که توی دلم خداخدا میکردم حداقل 9 شده باشد تا کمتر منتظر برخاستن ِ دخترخالههام بمانم، دیدن هفت یا حتی شش و نیم عمیقا اندوهگینم میکرد. به این نتیجه رسیده بودم که باکلاس بودن با تلاش محقق نمیشود و باید حتما توی ژنت باشد، پس از آن شروع کردم به ادای خوابیدن را درآوردن. خودم را به خواب میزدم و تا آن جایی پیش رفتم که تا مطمئن نمیشدم یکی دو نفر به ضرس قاطع بیدار شدهاند، سرم را از پتو بیرون نمیآوردم.
ساعات سخت و سرشار از بطالتی را پشت سر گذاشتم و حالا به هیچ وجه به کسی این راهِ باکلاس شدن را توصیه نمیکنم. حیف آن همه صبحهای زود، بازیهای نکرده و آتشهای نسوزانده.