چندین سالی میشه که مفهوم جدیدی به اسم «ارز دیجیتال» وارد معاملات و معادلات روزمره ما شده. حدود یک الی دو سالی هم میشه که به سبب تغییرات خاصی در وضعیت اقتصادی کشور و همچنین دنیا، خیلی از مردم رو آوردن به این که از ارزهای دیجیتال استفاده کنن.
استفاده از ارزهای دیجیتال به شکل نگهداری صرف (یا Hodl کردن)، خرید و فروش (یا Trade) و یا حتی ساخت ارز دیجیتال (بیشتر در فرم توکن) و فروش اون بعنوان یک راه درآمدی نه چندان پرسود، مطرح شده و خب خیلی‌ها هم سراغش رفتند. اما هنوز خیلی چیزا پیرامون این پول‌ها، در هاله‌ای از ابهام موندن.
خب شاید سوال خوب برای شروع اینه که اصلا این ارزهای دیجیتال چی هستن؟ چرا یهو انقدر مهم شدند؟ چرا لازمه که بشناسیمشون و ازشون استفاده کنیم؟! و شاید صدها و هزاران سوال دیگر. اما بذارید اول ماهیت این ارزها رو به صورت کلی بررسی کنیم.
ارز دیجیتال یا رمزارز، یک واحد پولیه که با رمزنگاری داره محافظت میشه. این رمزنگاری، به شما کمک میکنه که پولتون ایمن بمونه و به شکلی Double spend یا «خرج مجدد» صورت نگیره. از طرف دیگر، میشه بهش به چشم یک نرم‌افزاری نگاه کرد که در ازای استفاده از توان پردازشی کامپیوتر شما، بهتون جایزه میده. هر ارز دیجیتال، یه سری بخش مخصوص به خودش رو داره:
حالا که اینها رو بررسی کردیم و تعریفی از رمزارز داریم، یک سری سوال دیگه پیش میان. در ادامه، قراره که این سوالات رو با هم بررسی کنیم.
اول، بیایم ارزهای فیات (مثل دلار، ریال، یورو و ...) رو بررسی کنیم. پشتوانه اینها چیه؟ پشتوانه ارزهای فیات ذخایر طلا و نقره (بسته به کشور)، ذخایر ارزی، قدرت نظامی و اعتبار سیاسی اون کشور یا موجودیت خاص میتونه باشه. به همین خاطر، معمولا ارزهای فیات یک نسبت ثابتی با هم دارند و ارزش اونها هم معمولا ثابته. گرچه این ارزش میتونه بسته به دوران خاصی از تاریخ، افت و خیز داشته باشه.
اما در مورد رمزارزها، این پشتوانه هیچی نیست جز مردم. فعالیت افراد در شبکه، به ارزشمند شدن رمزارزها کمک میکنه. البته در موارد خاصی، مثل USDT هم میتونه پشتوانه ثابتی وجود داشته باشه. این مورد، در یک مطلب دیگه به زودی پوشش داده خواهد شد.
یکی از سوالات جالب در این حوزه همینه. حالا من از شما سوال می‌کنم، چه چیزی باعث شد که فلزات ثروت به حساب بیان؟ این که مردم فهمیدند می‌تونن فلزات رو جایگزین واحدهای پولی قدیمی‌تر - که معمولا کالای اساسی بودند - کنن.
زمانی مردم گندم و جو و برنج و ... رو میدادن و مثلا جاش بیل می‌خریدن، بعد فهمیدند که همین مورد رو می‌تونن با آهن و مس و طلا و ... انجام بدن. بعدتر فهمیدند که می‌تونن اون فلز رو یه جا نگهداری کنن و کسری از اون فلز رو در قالب اسکناس، عرضه کنن و استفاده کنن. طبیعتا هم سیستم بانکی به وجود اومد و ... .
در مورد رمزارزها هم همین اتفاق افتاد. مثلا یکی از نمونه‌های ابتداییش این پیتزاهای معروفه که شخصی چون پول نداشته، به یک نفر در فروم بیت‌کوین میگه که «ده‌هزارتا بیت‌کوین برات میزنم، تو برام پیتزا سفارش بده» و اینطوری معروف میشه:
و به این شکل، کم‌کم توجه افرادی که سرمایه واقعی در فرم ارزهای دیگر داشتند، وارد این شبکه میشه و کم‌کم هم باعث میشه سایر سکه‌ها وارد میدان بازی بشن و کلا یک شکل جدیدی از اقتصاد هم ارائه بشه.
یکی از جوابهای کلاسیک به این سوال اینه که «به اندازه راه‌های رسیدن به خدا، رمزارز وجود داره». حالا نکته اینه که این رمزارزها چطور می‌تونن دسته‌بندی بشن؟ دسته‌بندی کردنشون واقعا سخته. من اونها رو اینطوری دسته‌بندی می‌کنم:
اگر از نوع پیاده‌سازی نگاه کنیم دو نوع داریم:
اگر از نوع ارزش‌گذاری نگاه کنیم، شاید بشه گفت دو نوع داریم:
و در نهایت از نظر ارزش در کامیونیتی هم سکه ما یا ارزشمنده (مثل بیت‌کوین) یا آشغاله که اصطلاحا بهش شتکوین می‌گیم :)
در پایان این بخش اضافه کنم که این چیزهاییه که من دیدم، ممکنه بیش از این هم وجود داشته باشه و ممکنه حتی دسته‌بندی علمی‌تری ارائه شده باشه. پس اگر دسته‌بندی بهتری می‌شناسید، لطفا در بخش نظرات به من بگید.
برای ساخت رمزارز راه‌های زیادی وجود داره که خودش یک مطلب جدا می‌طلبه. یکی از راه‌های ساده‌ش فورک کردن کد لایت‌کوین میتونه باشه، یک راه دیگرش - که ساده‌تر هم هست - این که روی شبکه‌هایی که اجازه توکن ساختن میدن، یک توکن بسازیم. به زودی در مطلبی هر دو روش رو بررسی خواهیم کرد.
خب، جواب سرراست و بی‌حاشیه من «نه» مطلقه. «پولدار شدن» پروسه‌ای نیست که اتوماتیک باشه. طبیعتا شما وقتی وارد بازار رمزارز و ... می‌شید، باید حواستون به تحلیلا باشه، به سیگنال‌ها و ... توجه کنید و از همه مهم‌تر این که کل زندگیتون رو تو این مسیر قرار ندید. چرا که گاهی بازارهای مالی، ضررشون به شدت زیاده.
پیشنهاد من اینه که مازاد حقوق، سود بانکی و ... که دارید رو وارد این مسیر کنید که اگر چیزی هم از دست دادید، اصل پولتون سر جاش بمونه. چون که ما در یک دنیای وحشی زندگی می‌کنیم و در این دنیای وحشی قدرت زندگی و زنده‌ماندن ما در گرو پول داشتنه.
آیا سوال دیگری باقی موند؟ نمی‌دونم حتما باقی مونده. اما اینا چیزایی بود که شخصا زیاد شنیدم و گفتم یک مطلب جامعی در موردش بنویسم.
حقیقت اینه که من تریدر نیستم، همیشه هم گفتم که صرف این که بیت‌کوین یا سایر ارزها که خریدم، برای این بوده که پرداخت‌های خارجی‌ای که روی ما بسته شده رو بتونم آسون‌تر انجام بدم. البته موضوع اینه که سود خوبی هم بعضی وقتا داده، اما هیچوقت به قصد سود نخریدم چون میخوام خیالم راحت باشه.
مطالب دیگری هم در این حوزه احتمالا می‌نویسم، اما این مطالب بیشتر جنبه فنی خواهند داشت و نه اقتصادی و ... .
امیدوارم که این مطلب، بهتون کمک کرده باشه که سوالاتی که در مورد این بازار داشتید، همه و همه رفع شده باشه. تا مطلب بعدی، شاد و خندون باشید.
