
توصیه به خوشبینی خررنگکنی است. چرا باید خوشبین باشم وقتی که میدانم قرار نیست اوضاع خوب پیش برود؟ چرا باید به خوشبینی اجازه دهم تا من را وادار به رویابافی کند؟
در خانواده ما رسم خودساختهای وجود داشت. وقتی پدرم موبایل تازهای میخرید، موبایل قدیمیاش را به برادرم میداد و برادرم هم موبایلی که سابق پدرم به او داده بود را به من تحویل میداد. پدرم یکی از آن نوکیاهای مدل N73 داشت که دوربینشان در میان گوشیهای جاوا حرف نداشت. از همه مهمتر آن کشویی کوچکی بود که مقابل دوربین را میپوشاند.
از قضا یک روز پدرم گوشی نویی خرید و من حسابی برای آن موبایل رویابافی میکردم. به خاطر سنت خودساختهای که بدعادتم کرده بود با خود فکر میکردم که قرار است آن موبایل به من برسد و حسابی با دوربین و حافظهی بالایی که دارد به دیگران پزش را بدهم. اما این طور نشد. پدرم موبایل را به کارتونش برگرداند و من حسرت به دل ماندم.
پس از ناکامی در به دست آوردن موبایل N73 با خود فکر کردم که بعید است دستم به آن برسد. عادت خوشبینی وادارم کرد رویابافی کنم و وقتی محافظ خود را پایین آوردم ضربهی سختی بر من وارد کرد. حسرت داشتن آن موبایل تا مدتها با من باقی ماند. اگر انتظارش را نداشتم خیلی راحت فراموشش میکردم اما وقتی رویاهایت بر باد میرود، سخت میتوانی خودت را قانع کنی.
حال همهما چنین شرایطی را از سر گذراندهایم. پیشنهاد کاری داشتهایم و شرایط آن بسیار خوب بوده ولی با وجود آنکه در دسترس و حتمی به نظر میرسیده، نتوانستهایم به آن برسیم یا اینکه اتفاقی رخ داده و از دستش دادهایم یا اینکه گمان میکردیم قرار است فلان محصول فروشی میلیونی داشته باشد ولی تنها چند نفر آن را خریدند و کلی مورد دیگر.
شاید گمان کنید نرسیدن موجب نگرانی ماست اما من معتقدم دلیل نگرانی ما به خاطر بر باد رفتن رویاهایمان است؛ شرایطمان میتوانست بهتر شود یا دستکم اندکی تغییر کند اما چوب نشدن روی خمره روغن فرود میآید و همه چیز به فنا میرود.

بدبین بودن به معنای سقّ سیاه بودن یا نفوس بد زدن نیست بلکه میخواهیم تمرین کنیم تا جهت مخالف قضیه را هم در نظر داشته باشیم. همان طور که فال نیک زدن همیشه جواب نمیدهد، نفوس بد زدن هم همیشه به نتیجه بد ختم نمیشود. در ادامه به چند مزیت بدبین بودن اشاره میکنم:
آدمهای رویاباف بر رویاهایشان تکیه میکنند نه واقعیت چرا که افسار رویاها به دست خودشان است برخلاف واقعیت که همیشه ناامیدشان میکند. وقتی بدترین حالت قضیه را لحاظ کنید، هرگز غافلگیر نمیشوید.
خوشبین بودن در بسیاری مواقع شما را از گزینههای حتمی و در دسترس دور میکند. خوشبین بودن مثل پردهی سفیدی است که مقابل چشمانتان را میگیرد و اجازه نمیدهد انتخابهای دیگر را هم ببینید. بنابراین بدترین حالت را در نظر بگیرید و جای پای محکمی برای خودتان ایجاد کنید.
در فیلمهای هالیوودی شخصیت اصلی هر چه به سمت دشمن میدود یک تیر هم به او برخورد نمیکند. خوشبین بودن چنین شرایطی را برای ما ایجاد میکند. شما آنقدر در رویا فرو میروید که فراموش میکنید واقعیت بیرحمانه شما را نشانه میگیرد و برایش مهم نیست چه اتفاقی برایتان رخ میدهد.
بیایید پیش از انجام هر کاری برای خود یک سناریو در نظر بگیریم. در این سناریو خوشبینانهترین حالت و بدبینانهترین حالت را یادداشت میکنیم. به عنوان مثال پیش از آنکه در کاری استخدام شویم روی کاغذی مینویسیم:
یا استخدام میشم و حسابی پول میزنم به جیب یا اینکه نمیشه و توی همین شرایط باقی میمونم
یا پیش از طراحی و فروش یک محصول با خود بگوییم:
یا دوره من رو خوب میخرن و میتونم درآمد خوبی کسب کنم یا اینکه با وجود تمامی تلاشهایی که کردم کسی اون رو نمیخره.
باز هم میگویم، منظورم از بدترین حالت نفوس بد زدن نیست فقط نمیخواهم که با خوشبینی بیمورد خودمان را بفریبیم. از سویی دیگر شاید بهتر باشد بر تواناییها و تلاشهایمان تکیه کنیم نه شانس و رویابافی.