
فرض کنیم دوستی که سالیان طولانی را با او گذراندهایم یا شریک زندگی که از کوچکترین بخشهای وجودمان باخبر است؛ در اقدامی تعجببرانگیز به ما بگویند:
«حالم ازت بهم میخوره؛ تو از اوش هم یه آدم به درد نخور بودی.»
در این هنگام به یکباره از درون احساس تهی شدن میکنیم و به تمام سالهای کنار هم بودن تاسف میخوریم. اما پیش از آنکه کار را خرابتر کنیم، توصیه میکنم نیمنگاهی هم به نظریه مغز موزاییکی داشته باشیم.
نظریه مغز موزاییکی معتقد است که هر کدام از احساسها مولفهای جداگانه از مغز به شمار میروند و نمیتوان عملکردهایی نظیر خشم، نفرت یا حتی مهربانی را به تمام بخشها نسبت داد. شخصیت فرد زمانی کامل در نظر گرفته میشود که این بخشها در کنار یکدیگر قرار بگیرند و رهبری آنها به دست خودآگاه باشد.
اما چه میتوان کرد که وقوع برخی حوادث در طی سالهای اندک زندگی موجب میشود تا قوه خودآگاهی در برخی افراد تحلیل رود و این بخشهای خطرناک به جان یکدیگر بیفتند. طبق نظریه مغز موزاییکی میتوان گفت که به جای جلوگیری از وقوع احساسها، بهتر است قوه خودآگاهی را تقویت کنیم چرا که اگر رهبری به دست هر کدام از این احساسها بیفتد، حتی احساسهایی مثبت نظیر مهربانی و شفقت، برای وجود ما نابودکننده خواهند بود. باری؛ کارل یونگ نکته جالبی در این مورد ایراد میکند:
«روان آدمی از تقابل مولفههای رفتاری متضادی تشکیل شده و ایجاد مصالحه بین این اضداد مشکل بزرگی است. بنابراین دشمن من کسی نیست جز آنکه درونم است.»
اگر خود یا اطرافیانمان در مواقعی به صورت انفجاری برخورد میکنیم، به دلیل خباثت درونمان نیست بلکه رهبری به دست مولفه خشم افتاده و سایر بخشها از هر گونه اقدامی محروم ماندهاند. در نتیجه به محض اینکه حرارت فروبخوابد، کنترل دوباره به دست خود سپرده خواهد شد. منتهی مراتب بهتر است برای جلوگیری از اقدامهای انفجاری بعدی، به فکر تقویت خودآگاهی باشیم.