
«ما همان چیزی هستیم که مکررا انجام میدهیم. بنابراین، خوب بودن یک عمل نیست بلکه یک عادت است»
واقعیت آنست که نمیتوانم منبع دقیقی برای این گفته بیابم چرا که چندین نفر داعیهدار آنند؛ تعدادی این گفته را به ارسطو نسبت میدهند و تعدادی هم به چارلز دوهیگ اما در هر صورت حدیثی از امیرالمومنین خوانده بودم که میگفت:
به گوینده فکر نکن بلکه ببین حرف درست است یا نه
حال این سخن چه برای ارسطو باشد، چه برای چارلز دوهیگ برای ما فرقی ندارد چرا که مهم مضمون آن است. با یک تفسیر ظاهری درمییابیم که شخصیت ما را عادتهایمان تشکیل میدهند. اما چگونه؟
بگذارید مثالی برایتان بزنم:
هانس زیمر را تصور کنید وقتی با قدمهایی پیوسته روی سن حاضر میشود. حضار برای تشویق او از جایشان برمیخیزند و صدای دست زدنهای ممتد تمام سالن را پر میکند. او لبخندی ملایم میزند و سپس به سمت پیانو میرود. صندلی گرد و کوچک را عقب کشیده و روی آن مینشیند. حاضرین هم روی صندلیشان مینشینند و منتظر میمانند تا او اجرایش را آغاز کند. دیگر کمترین صدایی شنیده نمیشود. همه به او چشم دوختهاند. به انگشتانش. به صورت آرامش.
سرانجام اولین نت به صدا درمیآید. سپس دومین نت و همینطور به ترتیب نتها از پی یکدیگر میآیند و موسیقی شکل میگیرد. حال در نظر بگیرید که شما هم به صورت زنده در حال تماشای این نوازندگی هستید. هانس زیمر قطعهی محبوبتان را مینوازد و شما با قلبی مالامال از اشتیاق به او خیره شدهاید. با خود میگویید:
«لعنتی! حیف که استعداد ندارم و گرنه طوری پیانو میزدم که جمیعت دهنشون باز بمونه»
این تبحر حاصل سالها نواختن مستمر است. اینکه میبینید بدون کمترین دلهرهای روی صحنه حاضر میشود و قطعهای شاهکار برایتان مینوازد، اینکه میبینید انگشتانش ماهرانه کلیدها را لمس میکنند، اینکه میبینید تهیهکنندهی فیلمهای سینمایی حاضرند برای موسیقی فیلمهایشان به پای او بیفتند، حاصل هر روز ساعتها تمرین کردن است. به عبارتی بهتر است دوباره به گفتهی ابتدای مقاله بازگردیم:
«ما همان چیزی هستیم که مکررا انجام میدهیم. بنابراین، خوب بودن یک عمل نیست بلکه یک عادت است»
میدانید من نبوغ را میپذیرم ولی هرگز حاضر به پذیرش اینکه کسی بگوید من استعداد ندارم نیستم. همه استعداد داریم ولی اگر کسی به جایی میرسد از بابت آنست که عادتی را در خود ایجاد کرده و آن را به طور مستمر برای مدت طولانی ادامه داده. موراکامی در کتاب از دو که حرف میزنم از چه حرف میزنم، گفتهی تاملبرانگیزی در مورد استمرار دارد:
«یک قابلیت مهم برای رماننویسها، استمرار و پایداری است. اگر کسی سه چهار ساعت در روز بر نوشتهاش تمرکز کند و بعد یک هفته خسته شود، قادر به خلق اثری بلند نخواهد بود. یک داستاننویس باید آنقدر توان و حوصله داشته باشد که به مدت شش ماه، یک سال و یا دو سال هر روز بر کارش تمرکز کند.»
گفتهی موراکامی در مورد داستاننویسی بود اما میتوان آن را به هر زمینهای تسری داد. بر فرض مثال برای نواختن یک قطعه شاهکار باید بتوانید استمرار خود را برای مدت طولانی حفظ کنید و روزی نباشد که در آن دستتان به ساز برخورد نکند، یا برای ایجاد یک کسبو کار پولساز باید هر روز برای آن وقت بگذارید و ارتقایش دهید یا برای ساختن یک زندگی عاطفی لازم است تا برخی از عادتها را هر روز تکرار کنید و این یعنی استمرار.
رازی که افراد موفق به ما نمیگویند، استمرار است. اگر تمام موفقیتهای دنیا مقابل شما باشند، استمرار پلی است که میتواند شما را به آن برساند.
حال در ادامه قصد دارم به برخی از افراد موفق و عادتهای آنها اشاره کنم:

وقتی داستانی مینویسم، هر روز ساعت چهار از خواب بیدار میشوم و به مدت پنج الی شش ساعت کار میکنم. ظهر که میشود ده کیلومتری میدوم یا هزار و پانصد متر شنا میکنم. سپس مقداری کتاب میخوانم و موسیقی گوش میدهم. ساعت نه شب به خواب میروم.
این روال را بدون هیچ تغییری تا شش ماه ادامه میدهم. تکرار به خودی خود مهمترین عامل است. این تکرار برای من به منزله هیپنوتیزم است. من خود را هیپنوتیزم میکنم تا به درک عمیقتری از ذهنم برسم.
برای پایبندی به استمرار ششماهه و یک ساله برای نوشتن داستان، بایستی از قدرت جسمی بالایی هم برخوردار باشیدو نوشتن رمان همانند تمرین بقاست. از این رو قدرت جسمی به اندازه ظرافت هنری مهم و حیاتیست.

وارن بافت، یکی از کارآفرینان موفق دنیا، عادات روزانهی متعددی دارد که او را در رسیدن به موفقیت یاری میدهند. نخستین آنها عادت زیاد خواندن است که بنا بر گفتهی خودش به او کمک میکند تا اطلاعات خود را به روز نگه دارد و تصمیمات بهتری برای گسترش کسبوکارش اتخاذ کند. علاوه بر این، او برنامهای هم برای تناسب اندامش دارد که شامل تمرین مداوم و تغذیه اصولی است.
ناگفته نماند که خواب هم بخش مهمی از عادات روزانهی وارن بافت به شمار میرود. او هر شب زود به خواب میرود و روز بعد ساعت 6:45 صبح از خواب برمیخیزد تا اطمینان حاصل کند که به اندازهی کافی خوابیده و خستگی در بدنش باقی نمانده است.

ایلان ماسک، بیلیونر معروف و دوستداشتنی آمریکایی هم عادتهای روزانهی جالبی دارد. او هر هفته حدود 80 الی 100 ساعت کار میکند و معمولن در دفتر کارش به خواب میرود. همچنین روتین روزانهای دارد که شامل ساعتهای طولانی مطالعه، تمرین کردن و وقت گذراندن با خانوادهاش میشود.
باید اعتراف کنیم ایلان ماسک یکی از استادان چندکاری حال حاضر دنیاست به طوری که همزمان با شرکت در جلسات و پاسخ دادن به ایمیلها، کمپانیهای خود را نیز مدیریت میکند.

دیگر کمتر کسی در دنیا وجود دارد که شهرت و افتخارهای رافائل نادال به گوشش نرسیده باشد. این تنیسباز حرفهای با وجود اینکه افتخاری در تنیس نمانده که کسب نکرده باشد هنوز هم به عادات روزانهاش پایبند مانده است.
او هر روز ساعت 6:30 صبح از خواب برمیخیزد و بعد از خوردن صبحانهای شامل نان تست و آب پرتقال به انجام تمرینهای سبکی مثل شنا و دوچرخهسواری میپردازد. پس از گرم شدن نوبت به انجام تمرینهای مخصوص تنیس میرسد که زمان انجام این تمرینها معمولا به چند ساعت در نوبت صبح میرسد.
پس از اتمام تمرینهای صبحگاهی استراحتی کوتاه میکند تا برای تمرینهای نوبت عصر سر حال باشد. ناگفته نماند که نادال در خصوص عادتهای غذاییاش هم سختگیری قابل توجهی دارد. تغذیه او شامل میوه، پروتئین و سبزیجات است و از خوردن غذاهایی نظیر فستفود، شکر و الکل به شدت خودداری میکند.
نکته قابل توجه دیگر در مورد نادال آن است که علاوه بر پیگیری تمرینهای مستمر، در مورد خانوادهاش هم پیگیری نشان میدهد و هر روز عصر را با آنها میگذراند.

اپرا وینفری یکی از موفقترین و ثروتمندترین مجریان زن حال حاضر دنیاست که برندهی جایزهی اسکار و نامزد جایزهی گلدن گلوب بوده است. او هر روز ساعت 6:00 صبح از خواب برمیخیزد و یک ساعت تمام را به مدیتیشن و مراقبه میپردازد.
پس از اتمام مراقبه نوبت به فعالیتهای فیزیکی او میرسد که معمولا شامل کوهنوردی و قدم زدن با سگهایش است. برای صبحانه نیز ترجیح میدهد تا صبحانهی نسبتا سبکی شامل سفیده تخممرغ و سبزیجات میل کند.
از دیگر عادات او میتوان به نوشیدن آب اشاره کرد که به او کمک میکند سرحال باقی بماند. همچنین عصر هر روز او سه مورد از نعمتهایی که به خاطر آنها از خداوند متشکر است را یادداشت میکند و سپس روز خود را با خوابی زودهنگام به پایان میرساند.
طبق بررسیهایی که از این نمونهها داشتیم درمییابیم عادتهای این افراد است که موجب شده به آنچه که امروز هستند تبدیل شوند حال ممکن است با خود بگویید:
«منم اگه پول داشتم اینطوری واسه خودم خرج میکردم»
این گفته را قبول دارم؛ متأسفانه به خاطر شرایط مالی نمیتوان آنطور که باید و شاید به برخی از جنبههای زندگی رسیدگی کرد ولی دستکم میتوانیم با بهبود برخی جنبههای قابل دسترس مثل خواب، قدمی در مسیر پیشرفت برداریم.
حال نوبت شماست، شما چه عادتهایی را برای شروع کار در نظر گرفتهاید؟ شاید هم عادت سازندهای را از پیش ایجاد کرده باشید در این صورت با ما به اشتراک بگذارید تا با یکدیگر رشد کنیم. مطمئنم شما هم میتوانید در موفقیت دیگران نقشی ایفا کنید.
در ضمن سایر مقالات و پادکستهای من در وبسایت شخصیام قابل دسترسی است:
@hadighorbany.ir