
امروز به آن میاندیشیدم که آیا ارزشش را دارد که خود را با دروغهایی که به ناف نویسندگی میبندند بفریبیم؟ دروغهایی که کم و بیش نگرش ما را به نویسندگی تغییر دادهاند و ما را از مسیر منحرف ساختهاند؟
حال دروغ هم چه در نویسندگی و چه در غیر نویسندگی امری مذموم و ناپسند محسوب میشود به همین خاطر من به عنوان عضو کوچکی از خانواده بزرگ نویسندگان، بر خود لازم دانستم که پرده از این دروغها بگشایم و آنها را تار و مار سازم.
دروغهایی که میخواهم به آنها اشاره بکنم، مواردی هستند که خود قبل از نویسندگی به دام آنها افتادم و بعد از نویسندگی هم کماکان برخیشان به دست و پایم میپیچند و دردسرساز هستند.
اما اجازه بدهید این دروغها را به شما معرفی بکنم، دروغهایی که دست کم شما هم با آنها آشنایی دارید.
در ابتدای مسیر نویسندگی گمان میکردم دلیل آنکه نمیتوانم خوب بنویسم آنست که استعداد ندارم ولی بعد از گذشت یک سال به این نتیجه رسیدم که پیشرفت در مسیر نویسندگی یک شبه نیست و نیازمند زمان است.
من دریافتم که استعداد ابزاری است برای آنکه خود را از مسیر نوشتن بازنشسته کنم اما اکنون که به گذشته مینگرم در مییابم که تنها چیزی که شما برای رشد بدان نیازمندید، اراده و تلاش است نه چیزی به نام استعداد.
جیمز اسکات بل در کتاب طراحی و ساختار رمان مینویسد:
من ده سال از عمر نویسندگیام را به خاطر یک دروغ بزرگ تلف کردم. در بیست سالگی از خیر رویای نویسندگی گذشتم، چون میگفتند نویسندگی آموختنی نیست. نویسندهها از شکم مادر نویسنده به دنیا میآیند. میگفتند شما یا نویسنده هستید یا نیستید و اگر نیستید نمیتوانید نویسنده شوید.
آن هندلی در کتاب همه نویسندهایم مینویسد:
ما را با این فکر گمراه کردهاند که نوشتن یک هنر است و تنها از دست معدود انسانهای مستعد بر میآید. راستش این بهانهای بیش نیست. توجیهی برای افراد تنبل، بیحال و بیانگیزه؛ اما واقعیت این است که کلید نویسندهای بهتر شدن، در خودِ نوشتن است.
بنابراین اگر دفعه بعدی به دنبال بهانهای برای ننوشتن بودید، بهتر است که راه بهتری را برگزینید.
این هم از آن دسته دروغهایی است که از شنیدن آن شاخ در میآورم. عدهای منتظر آنند که فرصتی برایشان مهیا شود تا بلکه بتوانند بنویسند دریغا که نوشتن آفریننده تنهایی است نه آفریده آن.
البته ممکن است سلیقهها متفاوت باشد ولی بنا بر گفته داستایوفسکی در کتاب برادران کارامازوف، انسان اگر مجبور باشد، عادت خواهد کرد. حال اگر شما هم نوشتن برایتان جدی است باید عادت کنید و انتظار نداشته باشید که شرایط بر وفق مراد باشد.
فقط کافی است که به بیست و چهار ساعتی که در طول روز داریم بنگریم، متوجه میشویم که چه حفرههای زمانی وجود دارند که پی هیچ و پوچ تلف میشوند و اصلا نگران آنها نیستیم.
توصیه میکنم دفتری به همراه خود داشتهباشید تا از ده دقیقههایی که به ظاهر بیاهمیت به نظر میرسند و صرف شبکههای اجتماعی میشوند، نهایت استفاده را ببرید و چند خطی را بنویسید. در پایان روز دقیقهها را جمع کنید و خواهید دید که دست کم یک ساعت نوشتهاید.
علاوه بر آنچه گفتم میتوانید شبها زودتر به خواب بروید تا بلکه در آرامش صبح و به دور از هر گونه هیاهو به نوشتن بپردازید، اگر نوشتن آرزوی شماست، باید بهای آن را بپردازید.
چندی پیش فردی یکی از نوشتههایم را خوانده و برایم نظری بجا گذاشتهبود. او نوشته بود که نویسندگی اگر به درآمد منتهی نشود، اتلاف عمر است. این جمله مرا وادار کرد تا عمیقن در مورد آن بیندیشم. با خود گفتم آیا این جمله صحیح است؟
من معتقدم که این امر بستگی به نگرش نویسنده دارد، اگر شما نویسندگی را به عنوان حرفه خود برگزیدهاید باید این سخن را مد نظر داشتهباشید که به درآمدی برسید ولی اگر اینطور نیست و دیدتان نوشتن تفریحی است، جای نگرانی وجود ندارد.
به هر حال فرقی نمیکند که به کدام شیوه پایبند هستید چون نویسندگی میتواند شغل پردرآمدی برای شما باشد و از آن پول خوبی به جیب بزنید. نویسندگان بسیاری وجود دارند که با نوشتن مقالات و داستانها، کسب درآمد میکنند بنابراین جای نگرانی وجود ندارد که مبادا نوشتن پولی برایمان در بر نداشتهباشد.
اما خواهشی که از شما دارم آنست که هدفتان از نوشتن فقط صرف درآمد نباشد. نویسندگی مسیر پر فراز و نشیبی است که به طرز هوشمندانهای افراد بیصبر را خارج میکند. اگر چه این حرفه پولساز است ولی نویسندگی باعلاقه، تومنی صنار به نویسنده بیعلاقه میارزد.
باب مارلی میگوید:
پول عدد است و اعداد هرگز به پایان نمیرسند. اگر پول تو را خوشحال میکند، جستجوی تو برای شادمانی هرگز به پایان نخواهد رسید.
این دروغ مبتنی بر فانتزیهای ساختگی است که از سوی عدهای برای نوشتن تعریف شده است. در واقع هیچ صنمی با نوشتن ندارند و به ناف نوشتن بسته شدهاند. همه ما در صفحات اجتماعی با عکسهایی رو به رو هستیم که فردی از کتابخانه بزرگ خود عکسی به اشتراک گذاشته است. همین عکس باعث میشود ما گمان کنیم که برای نوشتن به اینطور فضایی نیازمندیم.
خوب به خاطر دارم که گمان میکردم نویسندگی یعنی پشت میزی بنشینی و در حالی که قهوه مینوشی، کتابت را ورق بزنی و هر از چندگاهی هم بنویسی ولی پس از شروع مسیر نگرش من به کلی تغییر کرد.(فانتزیهای نویسندگی)
همگی دست کم با نویسندههای معروف آشنا بودیم و کم و بیش در مورد عادات آنها باخبریم. موراکامی هر روز شش ساعت را به نوشتن مشغول میشود و این زمان در تنهایی سپری میشود. این تنهایی لزومن به معنای آن نیست که او منزوی است بلکه تنهایی لازمه کار نویسنده است البته با توجه به آن نکته که نوشتن، آفریننده تنهایی است نه زاییده آن.
حال در طول این مدت من هم بیشتر اوقات روز را به نوشتن میگذرانم و ترجیح میدهم که تنها باشم واین بدان معنا نیست که من منزوی و افسرده هستم بلکه تنهایی فرصتی را در اختیار من قرار میدهد که با فراغ بال به سراغ ایدهها بروم و آنها را بنویسم.
شما هم میتوانید یک دروغ دیگر به این لیست بیفزایید؟