
ما از اینکه مجبور شویم بیزاریم. انسان هستیم و تمام آنچه میخواهیم در اختیار نهفته است. اگر کسی به ما بگوید تو مجبوری فلان کار را انجام دهی انجامش میدهیم اما دلمردگی سرتاسر سلولهای بدنمان را میپوشاند. انجام آن کار نیست که عذابمان میدهد بلکه پایمال شدن فردیت عذابمان میدهد.
اما با این وجود گاهی اوقات افسار اختیار خود را به دست دیگران یا شرایط میسپاریم و حواسمان نیست چه اتفاقی دارد میافتد. راهی را طی میکنیم که دیگران میخواهد و هدفهایی را به دست میآوریم که هیچ سنخیتی با آنها نداریم. تجربه این احساس در گرو پشیمانی است. یعنی باید یکبار سرت به سنگ بخورد تا بفهمی اشتباه کردهای.
حال بدتر از این هم وجود دارد و آن زمانی است که دستکم گرفتن کار را به جای باریکی میرساند. آنقدر پشت گوش میاندازیم تا دیگر هیچ جایی برای اهمال باقی نمیماند. نتیجه این اهمال چیزی جز اجبار نیست. بگذارید با یک مثال مقصودم را توضیح دهم:
همگی تجربه شب امتحانی بودن را پشت سر گذاشتهایم. یک سال تمام هیچ نگاهی به کتابها نمیاندازیم و کار را به هفته پایانی موکول میکنیم. وقتی میفهمیم اوضاع قاراشمیش است دیگر دست به کار میشویم اما این دست به کار شدن به قیمت آسیب زدن به خودمان تمام میشود.
اما میخواهم مثال را تغییر دهم:
هر انسانی وقتی به هجده سالگی میرسد تا حدودی از دنیای اطراف خودش آگاه میشود. وقایع روزانه طرز تفکر او را شکل میدهند و به او میفهمانند که باید به سراغ چه چیزی برود. حال این نوجوان چه میکند؟ هیچ. تمام وقت را به بطالت میگذراند و هنگام سررسیدن زمان قحطی چیزی برای ارائه ندارد. این مثال برای سنین بالاتر هم صدق میکند چون وقایع بر همه ما تاثیر میگذارند. اما چه کار باید کرد؟
بیایید پیشبینی کنیم طی یکسال آینده چه خطراتی تهدیدمان میکند. دنیا مدام در حال تغییر است بنابراین ما هم باید تغییر کنیم. جایگاهی که اکنون در آن حضور دارید آنقدرها هم مطمئن نیست به همین خاطر پیش از آنکه مجبور شوید راه صد ساله را یک شبه بروید، به خودتان رحم کرده و عاقلانه اقدام کنید.