
آیا پرسیدن به ما آسیب میرساند؟
ابتدا باید گفت که اولین اقدام شما در مواجهه با چیزهایی که نمیدانید چیست؟ به گمانم همه ما از دیگران سوال میکنیم یا دستکم به خودمان زحمت میدهیم و جستجویی ساده در اینترنت میکنیم، ولی اگر به شما بگویم که پرسیدن شما را تنبل بار میآورد چه میکنید؟
ما انسانها به طور ذاتی کنجکاو هستیم و پرسیدن روشی است تا بر عطش دانستن غلبه بکنیم اما متاسفانه روشهای ما در قبال مشکلات تغییر کرده و پرسیدن، سرپوشی شده بر تنبلی و کرختی که به آن دچار هستیم.
مثل نوزاد باشید
برای درک هرچه بهتر این مساله بهتر است که یک نوزاد یک ساله را در نظر بگیرید. او هیچگاه سوال نمیکند حتی با وجود آنکه از محیط پیرامون خود آشنایی ندارد، ترجیح میدهد که از قوای حسی خود بهره بجوید.
این نوزاد ما هیچ درکی از اشتباه و خطر ندارد به همین خاطر والدین باید مراقب او باشند ولی به محض آنکه به درکی جزئی از خطر دست مییابد، ترجیح میدهد بپرسد و تن به خطر ندهد. این پرسیدنها موجب میشود که او دست از تجربه بکشد و بااحتیاط رفتار کند.
تمام آنچه که گفته شد، من را وادار میکند که دست از پرسیدن بردارم و شما را هم دعوت به انجام چنین چالشی میکنم. البته مقصود من آن نیست که بیگدار به آب بزنید بلکه اگر قصد شروع مسیری جدید را در سر میپرورانید، بکوشید تا خودتان هم از خم وچم آن آگاهی یابید.
حال قصد دارم به دو مورد از آسیبهای پرسیدن اشاره بکنم. با خواندن آنها درمییابید که بسیاری از سوالهایی که میپرسید، برایتان ضرری جبرانناپذیر در پی دارد.
بسیاری از افراد به هنگام مواجهه با یک مشکل، زحمت هیچگونه واکنشی را به خود نمیدهند و همان ابتدای کار به پرسیدن متوسل میشوند، دریغ از آنکه پرسیدن اینچنینی نشانگر آن است که شما از بررسی و تحلیل یک مساله ناتوان هستید و نیازمند آنید که دیگران به یاریتان بشتابند.
من توصیه میکنم در چنین مواقعی خودتان دست به کار شوید و مشکلتان را روی کاغذ بیاورید و چندین صفحهای در مورد آن بنویسید. نوشتن این امکان را برایتان فراهم میکند که احتمالات مختلف را بسنجید و از مجموع آنها به نتیجه برسید. حال پرسیدن در همان وهله اول میتواند شما را به چنین توانایی رهنمون سازد؟
گاهی ما میپرسیم چون از کسب تجربههای جدید میهراسیم و حاضر نیستیم برای لحظهای هم که شده از دایره امنی که ما را احاطه کرده خارج شویم. به نظرتان چرا امروزه تعداد مدیران لایق انگشتشمار است؟ مدیر شجاعت آن را دارد که اشتباه کند چون میداند نوآوری در گرو اشتباه است.
این جمله از تولستوی میتواند مشوق خوبی برای شما باشد:
برای کشف اقیانوسهای جدید باید شهامت ترک ساحل آرام خود را داشته باشید؛ این جهان، جهان تغییر است نه تقدیر.
حال پرسیدن نهایت فایدهای که میتواند برای شما به ارمغان بیاورد آن است که یک مقلد خوب میشوید. یعنی کسی که عملکردهای دیگران را تکرار میکند و با تکرار هرچه بیشتر آنها به مبدع آنها فایده میرساند و سر خود بیکلاه باقی میماند.
حقیقت آنست که نوآوری مساله ریاضی نیست که فرمولی برای آن تجویز شود. خلاقیت مسیر مشخصی ندارد و نمیتوان حد برای آن تصور نمود. بلکه میبایست گاهی عطای پرسیدن را به لقایش بسپارید و مسیری را بیابید که مختص به خودتان باشد.
حال اگر پیوند میان شما و پرسیدن ناگسستنی است، بهتر است که سوال را از خودتان بپرسید و اگر به جوابی نرسیدید، به دیگران رجوع کنید.
شاید برایتان مفید باشد(چرا باید اشتباه کنیم؟)