شناسایی فرصتها و مشکلات بازار
?
برای بسیاری از ما پیشآمده است که فرصتهای طلایی زندگی و کار را در خیلی از موارد از دست دادهایم و زمانی متوجه آن شدهایم که دیگر دیر بوده است.
اولین استفاده از تحقیقات بازاریابی در مورد شناسایی فرصتها و مشکلات بازار است. تعیین اینکه چه فرصتهایی در بازار وجود دارد آسان نیست. اگرچه ما میتوانیم به ایدههایی جدید برای محصول یا خدمات فکر کنیم، اما کدامیک از آنها واقعاً عملی هستند؟ کدام ایدهها را میتوانیم تحقق بخشیم و کدامیک باعث ایجاد نرخ بازگشت سرمایه (ROI) خوب میشود؟
اغلب پس از کشف یک فرصت عالی توسط یک فرد یا یک کسبوکار، کسبوکارهای دیگر یا سایر مدیران، از خود میپرسند که چرا ما آن فرصت را ندیدیم؟
برخی از مطالعات تحقیقات بازاریابی برای یافتن اینکه مشکلات مصرفکنندگان چیست و ارزیابی مناسب بودن روشهای پیشنهادی مختلف برای حل این مشکلات طراحیشدهاند؛ بنابراین اینجاست که به یکی دیگر از ضرورتهای انجام تحقیقات بازاریابی پی میبریم؛ شناسایی فرصتهای موجود!
برای مثال مصرفکنندگان بیشتر ترجیح میدادند تا از نمایشگرهای تلویزیونی بزرگتر استفاده کنند، بنابراین سامسونگ یک تلویزیون فوقالعاده نازک LED با صفحه بزرگ تولید کرد.
شاید فکر کنید که مدیران همیشه مشکلات را میشناسند، اما در حقیقت آنها علائم مشکلات را میشناسند؛ برای مثال آنها میدانند که فروش کاهشیافته است و سهم بازار کم شده است؛ اما آنها در بسیاری از موارد علت این علائم را نمیدانند. در اینجا تحقیقات بازاریابی وارد میشود و به شناسایی علت این علائم کمک میکند.
جمعآوری دادهها در تحقیقات بازاریابی
?
همانطور که در ابتدا گفتیم، منبع اصلی ما برای تحقیق بازاریابی اطلاعات و دادههایی است که در اختیار ما قرار میگیرد و آنها را به روشهای مختلف جمعآوری میکنیم.
روش جمعآوری اطلاعات یا بهنوعی تحقیق بازاریابی به دو روش کمّی و کیفی صورت میگیرد. اکثر افراد اعتقاد دارند که تحقیقات در زمینه موردنظر در ابتدا باید بهصورت کیفی و بعد کمّی باشد؛ به این دلیل که بتوان با استفاده از دادههای کیفی به دیدی وسیع درباره موضوع و بازار هدف رسید و سپس با دادههای کمّی و دقیقتر به بررسی و تحلیل آنها پرداخت.
در این قسمت از مقاله، قرار است که روشهای کمی و انواع آن را بهطور مفصل بررسی کنیم.
روشهای کمّی در تحقیقات بازاریابی
تحقیقات کمّی پایه و بنای اصلی هر پژوهش و تحقیقی است. در بسیاری از موارد از آن بهعنوان تحقیق پیمایشی (survey research) یاد شده و در آن از نمونههایی بیش از صد نفر برای نظرسنجیها استفاده میشود.
تحقیقات کمّی معمولاً بهعنوان تحقیقی شامل اجرای مجموعهای از سؤالات ساختاری با گزینههای پاسخِ از پیش تعیینشده، به تعداد زیادی تعریفشده است.
تکنیکهای پیمایشی
تکنیکهای پیمایشی مبتنی بر استفاده از پرسشنامههای ساختاری است که به یک نمونه از جمعیت داده میشود. ممکن است از پاسخگویان، سؤالات مختلفی در رابطه با رفتار، نیت، نگرش، آگاهی، انگیزهها و ویژگیهای جمعیت شناختی و سبک زندگی پرسیده شود. این سؤالها ممکن است بهصورت کتبی و یا بهصورت آنلاین پرسیده شود. در زیر به بررسی نمونههایی از تکنیک پیمایشی میپردازیم:
جمعآوری دادههای ساختاریافته
فرایند جمعآوری دادهها، باید بهصورت ساختاریافته انجام شود. ساختاریافته در اینجا به میزان استانداردسازی در فرایند جمعآوری دادهها اشاره دارد.
در جمعآوری دادههای ساختاری، یک پرسشنامه رسمی تهیهشده و سؤالات به ترتیب از پیش تنظیم میشوند. تحقیقات شما ممکن است بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم انجام شود؛ این به چه معناست؟ اینکه آیا تحقیقات بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم طبقهبندی میشود، مبتنی بر این است که آیا هدف واقعی برای پاسخدهندگان شناختهشده است؟
در یک پرسشنامه، معمولاً بیشترسوالات پاسخهایی ثابت دارند. بهعنوانمثال، سؤال زیر را در نظر بگیرید که برای سنجش ابعاد نگرش دانشجویان نسبت به نحوه ارزیابی آنها در کلاس تحقیق بازاریابی طراحیشده است:
• من امتحانات کتبی را در مقایسه با ارزیابی مداوم ترجیح میدهم
بسیار موافقم موافقم نظری ندارم مخالفم بسیار مخالفم
مطالبی که برای مطالعه مفید است :
تحقیقات بازار با روش کیفی، نهفته های ذهن افراد را پیدا کنید
اثربخشی تبلیغات، آنچه باید برای بهبود وضعیت تبلیغات برند بدانید
محصول جدید چیست و تحقیقات بازاریابی چه نقشی در موفقیت آن دارد؟
مزیتهای جمعآوری دادههای ساختاریافته
این روش بررسی، چندین مزیت دارد؛ اول اینکه روش اجرای آن بسیار ساده است. دوم، دادههای بهدستآمده سازگار هستند؛ زیرا پاسخها به گزینههای بیانشده محدود میشوند. استفاده از پاسخهای ثابت باعث میشود که تنوع در نتایج (که خود باعث اختلافات زیادی در ارزیابی میشود)، کاهش یابد. سرانجام اینکه برنامهنویسی، تجزیهوتحلیل و تفسیر دادهها در این روش نسبتاً ساده است.
?
معایب جمعآوری دادههای ساختاریافته
مضرّات این روش این است که ممکن است پاسخدهندگان نتوانند یا مایل به ارائه اطلاعاتشان نباشند. بهعنوانمثال، سؤالاتی در مورد عوامل انگیزشی را در نظر بگیرید. پاسخدهندگان ممکن است از انگیزههای خود برای انتخاب برندهای خاص یا خرید در فروشگاههای خاص آگاهی نداشته باشند؛ بنابراین، ممکن است آنها نتوانند پاسخهای دقیقی به سؤالات مربوط به انگیزههای خود بدهند.
همچنین در صورت حساس بودن یا شخصی بودن اطلاعات درخواست شده ممکن است پاسخدهندگان اصلاً پاسخ ندهند.
علاوه بر این، سؤالات ساختاریافته و سؤالات جایگزین با پاسخ ثابت، ممکن است منجر به از بین رفتن اعتبار برای انواع خاصی از دادهها مانند اعتقادات و احساسات شود.
و در آخر اینکه طراحی سؤالات، خود چالش بزرگی است؛ بنابراین با توجه به نکات گفتهشده در این روش باید دقت زیادی به کاربرد.