
همه شنیدهایم که پهلوی اول سعی داشت بساط روضه و نوحهخوانی را از میان مردم جمع کند، اما نشنیده بود که «چراغی را که ایزد برفروزد...»؛ پس تمام تلاشش را خرج کرد تا به مقصودش برسد.
روضهها و مجالس عزاداری اهل بیت علیهمالسلام به خفا رفت و مردم پنهانی سینه میزدند و اشک میریختند. در خاطرات نقلی و مکتوب آمده که مردم برای برپایی مجلس عزا، رمزی عمل میکردند. مثلا سرکوچهای که مجلس روضهی خانگی در آن برپا بود، میخی میکوبیدند و تسبیحی برآن آویزان میکردند. یا جلوی در خانه، آبپاشی میکردند تا نشانهای باشد برای اهلش. چه مرثیهخوانهایی که کتک نخوردند و چه مردمی که سر و دستشان نشکست برای برپایی مجالس عزاداری.
گذشت و گذشت تا اینکه سلطنت پهلوی اول به آخر رسید و شاه، غزل خداحافظی را زمزمه کرد و بساطش جمع شد. تا اینجای داستان را داشته باشید؛ میخواهم شخصیت جدیدی وارد قصه کنم به نام «حاج مرزوق».
محمد مرزوق عرب حائری (مداح) معروف به حاج مرزوق بهعنوان پدرنوحه خوانی معاصر ایران شناخته میشود. او حدود صد و سی سال پیش از عراق به ایران آمد و نوحه خوانی کنونی در ایران را پایهگذاری کرد. وی در ۱۷ تیر سال ۱۳۲۹ خورشیدی در تهران درگذشت و پس از تشییع جنازهای باشکوه در قبرستان نو در قم به خاک سپرده شد.
روضهخوانِ داستان ما که سر نترسی هم داشته و بارها ضربات باتوم را بهخاطر برپایی مجلس اباعبدالله علیه السلام به جان خریده، بعد از سقوط پهلوی اول، وارد سبزهمیدان میشود و عصایش را بلند میکند، میگوید: «کجاست اون زندیقی که میخواست چراغ ایزدی رو پف کنه ولی ریش خودش سوخت؟»
با همین کلمات، توجه مردم را به خودش جلب میکند. کمکم اطرافش حلقه میزنند و شاید اولین مجلس علنی روضهخوانی بعد از فضای منع و ممنوعیت همانجا اتفاق میافتد.