سر کلاس تحقیق در متون نثر فارسی، استاد گفت که دربارهی سبک نثرکتاب «روضه الشهداء» ارائهای آماده کنم. کمی جستجو کردم و دیدم چه نثر خوبی دارد این آقای ملاحسین کاشفی. میان جستجوها، به عکسی برخودم از جلد کتابی که بارها در کتابفروشیها توجهم را به خود جلب کرده بود.

کتابی که خیال میکردم بُرِشَش ایراد دارد. «کتاب روضه» که توسط نشر کتابستان معرفت راهی کتابفروشیها شده، ظاهر جالب و عجیبی دارد. بالای کتاب به صورت نامنظمی بریده شده و در قفسهی کتابفروشیها جلب توجه میکند و این به آن علت است که کتاب سربریده بهنظر برسد... . این کتاب، گزیدهای از روضه الشهداست، نسبتا وفادار به متن با ویراستی قابل قبول. این را هم بگویم که کتاب بسیار خوشدست است.اما کمی درباره روضه الشهداء:روضة الشهدا در اواخر عهد تیموریان تألیف شد، زمانی که جنبوجوش طریقتهای صوفی–شیعی و گرایش به تشیع در سرتاسر دنیای فارسیزبان از مدتها پیش فزونی گرفته بود، شاه اسماعیل صفوی تبریز را فتح کرده و تشیع دوازدهامامی را مذهب رسمی دولت خویش اعلام کرده بود، و خطر ازبکان سنی از جانب شمال شرق احساس میشد. در این برههی حساس بود که کاشفی به نوشتن روضة الشهدا با حمایت شاهزاده سید عبدالله میرزا همت گماشت. کتاب نیز به او تقدیم شدهاست. این کتاب، مقتلیست از وقایع زندگانی امام حسین علیه السلام، با نثری بلیغ و زیبا و گیرا که علاقمهمندان را مجاب میکند که کتاب را زمین نگذارند.نکتهی دیگر این است که اصطلاح «روضهخوانی» و «مجلس روضه» از اساس، از این کتاب باب شده. یعنی روضهخوان کسی بوده که از روی کتاب ملاحسین برای مردم عزادار میخوانده و موجبات گریستنشان را فراهم میآورده.کاشفی در روضة الشهدا نثر را با نظم در هم آمیخته و در قید و بند حدود متعارف یک ژانر ادبی نماندهاست. او نمادها و تصویرپردازیهای رایج قالب شعری غزل را وارد اثر خود کردهاست. غزل معمولاً از زبان یک عاشق درمانده بیان میشود که بهرهاش از زندگی، انبوهی از غم و رنج بوده لذا برای بیان مضامین شور و هیجان، تأسف، و عشق بسیار کاربردی است. کاشفی نیز در زمرهی وقایعنگارانی است که از استعارهها و تصاویر غزل در آثارشان استفاده کردهاند.

بخشی از متن:
بخشی از کتاب روضهالقصّه، آن روز و شب حرب نکردند و ملازمان امام مظلوم، روی نیاز به درگاه حیّ قیّوم آورده، همه شب گرسنه و تشنه به ذکر الهی و درود حضرت رسالت میگذرانیدند. نورالائمه آورده که چون روز تاسوعا بگذشت و شب عاشورا درآمد، سلطان سیارگان در تعزیتخانهٔ غروب مقام گرفت و شب مشکفام، پلاس سیاه و پیراهن کبود در ماتم خاندان پوشید. خاتونان تابخانه بلا به نظاره شهیدان کربلا آمدند. شفق خون دیده در دامن سپهر ریخت، عرصه زمین گرد ادبار و خاکستر رخسار بر فرق خویش بیخت: دود ظلام روی زمین را سیاه کردمه روی خویش را به خراشش تباه کرد در آن شب حسین بفرمود تا آن کرسی که از ساج ساخته، همراه داشت، در میان صحرا بنهادند و جمع لشکر خود را طلبیده، بر بالای کرسی نشست و خطبهای در غایت به فصاحت و نهایت بلاغت ادا کرد و بعد از ثنای خداوند تعالی و تعظّم و درود سید عالم فرمود «الحمد الله علی السَّراءِ و الضّراءِ» امّا بعد بدانید که من هیچکس را از اصحاب خویش باوفاتر نیافتم و هیچ آفریده را از اهلبیت خود، رحیمتر و نیکوکردارتر ندیدم.