«سازمانت را مثل یک گاو طراحی کن، نه مثل یک چارت سازمانی.»
اول خندیدم.
بعد هرچه بیشتر فکر کردم، دیدم شاید یکی از دقیقترین توصیفهایی باشد که درباره سازمان شنیدهام.
قلب کار خودش را انجام میدهد.
ریه وظیفه خودش را میشناسد.
کلیه منتظر ایمیل مدیرعامل نمیماند.
اما همه یک هدف مشترک دارند؛ زنده ماندن بدن.
هیچ عضوی برای اثبات اهمیت خودش با عضو دیگر رقابت نمیکند.
واحد فروش، تیم فنی را مقصر میداند.
تیم فنی، محصول را.
محصول، مارکتینگ را.
و در نهایت مدیرعامل باید وارد شود تا افراد را مجبور کند با هم حرف بزنند.
اگر برای همکاری، همیشه یک نفر باید بین تیمها داوری کند، سازمان هنوز یک «بدن زنده» نیست؛ فقط چند بخش کنار هم است.
سال گذشته بارها دیدیم که شرکتهای فناوری، تیمهایشان را کوچک کردند.
اما جالب بود که بعضی شرکتها با نصف نیروها هم عملکرد خوبی داشتند و بعضی دیگر کاملاً از هم پاشیدند.
تفاوت فقط تعداد کارکنان نبود.
تفاوت در این بود که افراد یاد گرفته بودند بدون وابستگی دائمی به مدیر، با هم کار کنند.
فرض کنید مدیر یک فروشگاه اینترنتی دو هفته مرخصی برود.
اگر در این مدت سفارشها ارسال شود، مشتری پاسخ بگیرد و تیمها تصمیمهای روزمره را خودشان بگیرند، یعنی سازمان سالم است.
اما اگر همه منتظر بمانند که «مدیر برگردد»، مشکل از مدیر نیست؛ مشکل از ساختار همکاری است.
از آن روز، هر بار یک چارت سازمانی میبینم، فقط یک سؤال از خودم میپرسم:
اگر این سازمان یک موجود زنده بود، بدون دستور دادنِ مداوم هم اعضایش با هم همکاری میکردند؟
اگر پاسخ منفی باشد، احتمالاً هنوز سازمان را مثل یک نمودار طراحی کردهایم، نه مثل یک موجود زنده.
محمد حسین رحیم لو Mohammad Hossein Rahimloo