
«در زمانهای خیلی دور، وقتی که هنوز زمین از راز خالی نشده بود، جنگلهای انبوهی از درختان باشکوهِ بلند در سراسر آن وجود داشت.
در اعماق این جنگلها روباههای کوچک، خرگوشها، مارها، پرندگان و حتا شیرها و ببرها در کنار همدیگر زندگی میکردند.
بعضی از این حیوانات درنده و گوشتخوار بودند و بعضی گیاهخوار. با این همه نسل هیچکدام آنها روی زمین از بین نمیرفت. چون آنها همگی راز را میدانستند.
آنوقتها آدمها در دستههای کوچک و بزرگ، در جلگهها و دشتهای زمین، کنار رودها و دور از اعماق جنگلها زندگی میکردند.
آدمها آموخته بودند که آتش بیفروزند و از دل زمین گیاه برویانند و شبها، وقتی کنار آتشدانهای سنگی به آواز پرندگان شبانه گوش میدادند، چیزی مثل راز در درونشان شعلهور میشد. آدمها، فقط آدم بودند؛ مخلوطی از راز و آز که به شکل تاریکی و روشنایی در درونشان در اهتزار بود.
راز، به شکل آواز پرندهای در شب، یا هوایی که از وزیدن یال اسبِ سفیدرنگی در دامنه کوه تاب برمیداشت درون آدمها را به لرزه درمیآورد و در قصههای شبانه مادربزرگهای زمین، زنانی که راز را میدانستند و آن را با فرزندان خود درمیان میگذاشتند، از نسلی به نسل دیگر تکرار میشد.
راز، جان زمین بود و زمین، مادر انسانها، مادر درختها، مادر روباههای کوچک و خرگوشها، مرالها، شیرها و تمساحها بود.
اما آخرین مادربزرگ زمین، کسی که برای آخرین بار از راز با آدمها سخن گفت، میدانست که فرزندان او راز را فراموش خواهند کرد.
سایه سیاه و بلند آز را دیده بود که از قامت انسانها، وقتی حیوانات کوچک را شکار میکردند و درختهای بزرگ را بر خاک میانداختند، روی زمین کشیده میشد.
آدمها دیگر وقتی برای فهمیدن راز نداشتند. آخرین مادربزرگ زمین راز را به شکل قطرهاشک درشتی که از چشمانش بر زمین چکید به خاک سپرد و کنار آتشدان خاموش برای همیشه به خواب رفت.
تا آنوقت آدمها دیگر با سایههای دراز آز صف کشیده بودند. آنها حیوانات کوچک را خورده بودند، حیوانات بزرگ را برای اینکه بتوانند پوستشان را زیر پا بیندازند کشته بودند، درختها را بریده بودند و صندلیهای زیبایی از چوب آنها کنار پنجرههای کوچک آسمانخراشهای بزرگشان، که در جای جنگلهای قدیمی روییده بود، گذاشته بودند و دیری نگذشت که دیگر بر روی زمین، کسی راز را به خاطر نداشت…
اما راز در قطره اشکی چکیده در قلبِ زمین، و در بذرهایی دور و پراکنده، در اعماق جایی که روز جنگلی انبوه از درختان باشکوهِ بلند بود به بودن ادامه میدهد.
فراموش نکنید که راز جانِ زمین بود. بدون آن زمین پژمرده بود و آدمها، که حیوانات را کشته و درختها را سوخته بودند، شاید برای تصاحب چیزی که دیگر رازی فراموش شده بود، حالا با سایه همدیگر هم میجنگیدند. اما هر سایهای که فرو میمرد، سایههای دیگر بلند و بلندتر میشدند…
آخرین مادربزرگ زمین قصهاش را تمام کرد. به آتشدان خاموش و ردپاهای دورشده نگاه کرد. از دوردست صدای غرّش فروافتادن درختهای بزرگ و جیغ پرندگان آواره میآمد.
مادربزرگ کنار آتشدانِ تاریک دراز کشید. به نور کمفروغ ستارگان، که در دود و گرد دیگر به چشم نمیآمدند نگاه کرد.
قبل از اینکه چشم ببندد گفت: «اما آز نمیدانست که قلب زمین یک روز برمیخیزد…» و راز به شکل یک قطره اشک، از چشمان قهوهای درشت او چکید و به قلبِ زمین فرو رفت.»
سیما رحیمی