
شین: اتحاد جماهیر شوروی کمونیستی، قدرت نظامی فوقالعاده زیادی داشت؛ رسما «ابرقدرت» صدایش میکردند؛ قدرتی که البته به کار ماندناش نیامد؛ چون خود به کار نیاز مردماناش نیامده بود. امام خمینی هم که برای آخرین رهبر شوروی نامه نوشت، نوشته بود: «برای همه روشن است که از این پس کمونیسم را باید در موزههای تاریخ سیاسی جهان جستجو کرد، چرا که مارکسیسم جوابگوی هیچ نیازی از نیازهای واقعی انسان نیست.»
مارکوس ولف، رئیس ضداطلاعات آلمان شرقی (سابق) در کتاب خاطراتش نوشته که به طور ناشناس بین مردم رفت و آمد میکرده. در صفحه ۱۸۱ کتاب خاطراتش آمده:
یک روز که از کنار صفی در بیرون فروشگاهی رد میشدم، شنیدم که پیرزنی به لهجه برلینی غلیظ نفرین میکند:
چرا هوادار باشگاه یوونتوس هستم؟
آمریکا در آشپزخانه به جنگ شوروی رفت!
از رابطه با غرب به رشد و توسعه میرسیم یا از گرایش به شرق؟
کدام نهاد پاسخگوی اقدامات «لباسشخصیها» است؟
شلیک به سمت آخرین روزنههای فرار!