با توجه به تنوع فرهنگ ها لذت جویی از فردی تا فردِ دیگر می تواند متفاوت تعبیر شود. آیا توانایی درک آن را داریم که چه میزان لذت بردن از چیزهای ساده و پیش پا افتاده برای افراد مهم است؟
مثلا لمس پوست، احساس زبری یا نرمی آن، بوییدن برخی از میوه ها که نمادی از خاطرات خوش را به ذهن آنها القا می کند یا خوردن میوه های تابستانی در روزهای گرم چقدر احساس سرزندگی به او می بخشد.
در واقع او در انتخاب این لذت های کوچک اراده می کند تا رنجِ حاصل از زندگی را به تعویق بیاندازد یا آن را برای دقایقی در حالت سکون قرار دهد.
شاید ما برای محصور ساختن درد و رنج است که لذت را انتخاب می کنیم حتی اگر زمانِ آن کوتاه و دستخوش سرعت باشد. به حدی وجود این احساس را ضروری می دانیم که اهمیتی به کوتاهی زمان آن نمی دهیم.
حیف است که وقتی در مورد زندگی فکر می کنیم و می نویسیم لذت بردن از چیزهای ساده را انکار کنیم. مثلا یادمان برود بوییدن خیار پیش از به کام گرفتن آن می تواند برای دقایقی غمگینی ما را کمتر کند. البته اگر لذت های خاص برای شما تعبیری متفاوت از این داشته باشد دلیلی بر عدم وجود آن نیست.
هدف ما از دنبال کردن لذت ها گریز از خستگی و تنش است شاید هم دنبال نمودنِ درک دقیق تری از لحظه های زندگیست. ما نیازمند مسیرهایی هستیم که دردِ حاصل از روزمرگی را در ما کاهش دهد. راه های گریزی که فرسودگی روحی ناشی از تنش ها را در ما به حداقل برساند. برای همین است که گاهی به صورت افراطی لذت جویی را طلب می کنیم.
متاسفانه خارج از تعادل بودن همیشه برای انسان دردساز است. مثلا اگر مدام رنج و درد را در زمان پهن کنیم، انسانی حوصله سَر بَری می شویم که عادت به ناله و شکایت دارد. اگر زیاد لذت جویی را انتخاب کنیم فهم درستی از وقایع و رویدادهای زندگی نداریم و دیر یا زود در پس همین لحظه های ناهوشیار به کسالت روحی مبتلا می شویم.
امتداد جاده کسالت روحی رسیدن به لبه پرتگاهی به نام پوچی ست. هرگاه در لبه پوچی خود را احساس کردیم بهتر است از خود بپرسیم که کدام مسیر را بی رویه تجربه ساختیم و کجا سررشته تعادل را حد زدیم. پوچی نتیجه خارج شدن از سیکلِ منظم تعادل است.
ما باید در کودکی این نکات را متوجه می شدیم و یاد می گرفتیم لذت بردن از چیزهای ساده را برای بدست آوردن لذت های بزرگ به تعویق بیاندازیم. راستش ما انسان های بی تربیتی هستیم که هاج و واج در گذر زمان فقط به رقم رویدادهای تحمیلی دست به تفکر و تغییر می زنیم. این دو مُحرک ضرورت زندگی ما به حساب نمی آمد مگر به اجبار و زور. انگار تا زمانی که اتفاقی رنج آور و دردناک به سراغ ما نمی آمد علاقه ای به نگاه کردن درست و دقیق نسبت به زندگی نداشتیم.
شاید باورش برایمان سخت باشد اما لذت بردن فرصتی برای انرژی یافتنِ روح جهت تحمل رنج است. چون درست تربیت نشده ایم هرگاه که به سکوی شادکامی های زود گذر می رسیم رنج را تمام یافته می بینیم که نتیجه آن عدم خواستن تغییر و تامل است. این در حالیست که سرشار از ناخالصی هستیم و به شدت به تغییرات بنیادی نیازمندیم.
زحمت تفکر و تغییر را معمولا گروهی به عهده می گیرند که قدرتی در تغییرات گسترده نظیر اجتماع ندارند آنقدر تعداد آنها محدود است که اقلیت تربیت نشده آنها را به انزوا می کشانند و ما مجددا در سایه ی جامعه ای فرسایشی زندگی را از سر می گیریم.
فرسایش همان ساییدن مداوم فکرهای بیهوده بر ذهن آدمی نظیر خواسته های به تعویق افتاده و محدودیتی تحمیل شده است. می دانیم این دو را نمی خواهیم اما حوصله و شجاعت تغییر را نداریم. شاید آسوده طلبیم.
در کنار لذت جویی اگر یاد گرفته باشیم زندگی را خوب به تماشا بنشینیم دیگر لحظات لذت بخش حکم دوران کوتاه را برایمان نخواهد داشت. در حقیقت طعم لذت را در کنار دردهای طاقت فرسا تجربه می کنیم که سبُک زندگی کنیم. سبُک بال بودن به منظور رسیدن به عمل گراییست. جدا یافتن از به تعویق انداختنِ تغییرات اساسی.
تلنبار شدن تغییرات برای ما فشار و هیجانات ناخوشایندی ایجاد می سازد که خود مسئول آن هستیم. استرس یکی از همین هیجان های دردناک است که نمی گذارد درست عمل گرایی را تجربه کنیم. شاید استرس محصولِ کوریست.
وقتی فارغ از تغییرات بیولوژیکی کورمال کورمال راه های بیهوده را طی می کنیم که از پیش، بینشی به نتیجه آن نداریم. آیا متوجه هستیم چقدر می تواند اراده ما در انتخاب زندگی ایده آل دستخوش محدودیت باشد!
اراده، بخشی از تفکرِ ما نسبت به مسیر است. فقط بخشی کوچک از آن که در ابتدای راه با تماشای دقیق راه بدست می آوریم.
چه سرنوشتی را انتظار داریم وقتی نپذیرفته ایم که تامل، نیازمند ذهنی پرورش یافته است؟ ذهنی که صاحب آن انسان تربیت شده ایست که می کوشد به جای شکایت از درد آن را وسیله ای جهت قدرمندی خود سازد. قدرتی که به دنبال دست یابی به فردیت در جامعه است.
ما امروز برای بدست آوردن جامعه ای آزاد نیازمند انسانهای تربیت شده ای هستیم که فرصت تامل به خود را داده و درک مناسبی از لذت در ذهن خود ایجاد کرده باشند. اگر رسیدن به رفاه و آزادی اجتماعی با سرعت کمی در حال رُخ دادن است شاید چون ضرورتِ تغییر و رشد یافتگی برای همه به یک میزان تعریف نشده است.
شاید در گذشته ابزار خشم و فقر فرصتی برای جا به جایی های زود هنگام در جوامع را هموار می ساخت اما امروز رشد یافته گی مسئله مهمی است که می تواند دلیل قانع کننده ای برای خواستن رفاه باشد. رفاه هرگز به انسان های گیج و مبهوت تعلق ندارد. در حقیقت این آزادی اجتماعی متعلق به کسانی است که کاملا هوشیار هستند و ترسی نسبت به تغییر ندارند. انسان هایی که بدون آگاهی و لذت طلبی دچار ملال می شوند.