شیخ انصار کوشکنار
? تاریخ شهر کوشکنار از آنجا حائز اهمیت است که در ابتدای شکلگیری، محل استقرار آن دسته از مهاجرین انصار بوده که در سده اولیه ظهور اسلام به سمت ایران هجرت می نمایند بعدها شاخهای از این مهاجرین به رهبری فخرالدین ابوبکر معروف به شیخ انصار از نقطهای از ایران که بر ما معلوم نیست به سمت جنوب ایران و سواحل خلیج فارس روانه و در کوشکنار مستقر میشوند این سلسله قرن ها بر مناطق کوشکنار تا آنسوی بردول (پارسیان قدیم) حکمرانی و تسلط داشته و در قرن نهم جزو قلمرو ملوک لارستان محسوب می شده و خوانین انصار به حاکمان لار مالیات پرداخت می کردند. نسب شیخ انصار به سعد بن عباده بزرگ طایفه انصار از قبیله خزرج در شهر مدینه النبی میرسد از شرح حال فخرالدین ابوبکر و تاریخ زندگانی ایشان اطلاع دقیقی در دست نیست اما هر چه هست او به دوره ای بیش از ۸۰۰ سال قبل بر می گردد. زیرا قطب الدین کوشکناری که از نوادگان خاندان اوست و در اوایل قرن نهم یعنی بیش از ۶۰۰ سال قبل می زیسته از شیخ انصار به عنوان جد سلسله خویش یاد می کند... قطب الدین کوشکناری در مکاتیب خود او را *قطب الابرار* خطاب کرده و از او به بزرگی یاد میکند *بر اساس گزارش قطب الدین، تاسیس آبادی کوشکنار به دست شیخ فخرالدین بوده است* ایشان در نامهای چنین مینویسد «سالکان که پیش از شما بودهاند جفاهای عجب از جاهلان کشیدهاند و شدت های غریب بر خود نهاده اند جد ما شیخ فخرالدین در ابتدا که قصر کنار بنا نهاده اند با ۴۰ درویش آنجا از خلایق کناره گرفته آنجا آب شیرین نبوده چنانچه درویشان از چند فرسخی آب به پشت می کشیده اند با وجودی که آنجا بودن چنین دشخوار بوده ارتکاب بودن آنجا فرمودهاند جهت آنکه ساحل بحری است دور از خلایق». شیخ فخرالدین ابوبکر پس از مورد آزار و اذیت قرار گرفتن توسط مردم زمانه اش از جایی از ایران که بر ما معلوم نیست با ۴۰ درویش به سمت جنوب ایران و سواحل خلیج فارس و به منطقه ای که اکنون به کوشکنار معروف است مهاجرت کرده و در آن مکان، عمارتی ساخته و سکونت می نمایند و چون در مکانی دور افتاده بوده به قصر کنار یا کوشکنار به معنای امارت و کلبه ای خلوت، کناره و به دور از هیاهو معروف میگردد لفظ کوشکنار و قصر کنار هر دو به یک معناست و از قراین معلوم میشود که استعمال هر دو نام کوشکنار و قصر کنار برای این آبادی معمول بوده است با استقرار شیخ انصار و مریدان، رفته رفته کوشکنار به منطقهای آباد تبدیل می گردد و رهروان و تشنگان علم و معرفت از مناطق مختلف دور شیخ حلقه زده و در مکتبخانه ایشان تلمذ مینمایند اسناد شفاهی و نقل قولهای مردم و خاطره تاریخی که نسل به نسل منتقل گشته از شیخ انصار به عنوان مردی فاضل متدین و صاحب معرفت و کرامت یاد میکند. تاریخ و چگونگی وفات شیخ انصار مجهول است. تنها اثر باقی مانده از شیخ انصار مقبرهای است که در جوار مسجد جامع شهر کوشکنار واقع شده و از معدود ترین عمارت های باقی مانده از تاریخ کهن دیار جنوب ایران است.
به هر روی به نظر میرسد شیخ انصار اولین نسل از نخبگان فکری و معنوی جنوب ایران باشد که تمایلات صوفیانه و عارفانه داشته و توانسته است گروهی از مشایخ مریدان و پیروان خود را تربیت و رهبری نماید شیخ انصار سرمایه فکری خود را از طریق تعلیم و تربیت به نسل های بعد از خود منتقل نمود و از سلاله ایشان عالمان و اندیشمندان بزرگی چون محی الدین کوشکناری و قطب الدین کوشکناری و ملا یعقوب کوشکناری ظهور کردند که تاثیر به سزایی در ارتقاء هویت و ارزش های دینی و اخلاقی این مرز و بوم داشتند.
*منابع*
۱.قطب الدین محیی کوشکناری، محمد باقر وثوقی، جاپ شده در فارس شناخت و «مکاتیب قطب بن محیی کوشکناری و تاثیر آن در تاسیس قطب آباد»چاپ شده در مجله کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، ش۴۴-۴۵، ۱۳۸۰ش، ص ۱۳۰-۱۳۹
۲.رسائل قطب بن محیی،مرحوم علامه محمد قزوینی(۱۳۳۹) مجله یغما،شماره مسلسل۱۴۵،شماره پنجم سال سیزدهم
۳.مکاتیب قطب بن محیی،.مریم دانشگر(۱۳۹۵) انتشارات فرهنگستان
۴.احسن التراتیب فی نظم درر المکاتیب،ملا حبیب کاشانی، تحقیق و تصحیح علی خویی و شعبان نصرتی،انتشارات خویی، ۱۳۹۰
۵.سکونتگاههای قبایل عرب در ایران هم زمان با فتوحات تا پایان دوره امویان، زهره دهقان پور و علی بیات ، نیمسال نامه مطالعات تاریخ و تمدن ملل اسلامی، سال اول، شماره اول، بهار و تابستان ۱۳۹۱ صفحه۵۷-۸۲