
پیش نوشت:
هر روز با انواع مختلفی از تبلیغات مواجه میشویم. در این بین تبلیغاتی هستند که نمی شود برایشان نوشت، تبلیغاتی هستند که چه بنویسیم و چه ننویسیم فرقی ندارد و تبلیغاتی که نمی توان برایشان ننوشت. کمپین اخیر مایکت از آن دست کمپین هاییست که نمی شود برایش ننوشت؛ به دو دلیل بزرگ، یکی این که بازیگران آنلاین چندانی در تبلیغات محیطی مجال و فرصت حضور ندارند و هر مروری در این حوزه شاید بتواند به تصمیم گیران این نوع کسب و کارها کمک کند تا اگر تصمیم به حضور در تبلیغات محیطی دارند، به جوانب دیگری هم توجه کنند و نتایج بهتری بگیرند و دو این که در بین مایکتی ها دوستانی دارم و اشاره به مواردی، شاید کمکی هر چند ناچیز به بهبود کمپینشان باشد.
اصل ماجرا:
مایکت به عنوان دومین بازیگر بزرگ کشور در زمینه عرضه اپلیکیشن های اندرویدی که به اذعان خود مایکت، بیش از ۲۵ میلیون نصب فعال در اختیار دارد، کمپین جدیدی را با شعار “برنامه ها داریم براتون” راه اندازی کرده است که پای بخشی از آن به تبلیغات محیطی و بیلبوردها و بریجبوردهای (حداقل تهران) کشیده شده است. (رهبری این بازار در بین مارکت های اندرویدی داخلی، در اختیار بازاراست که بنا بر اذغانش، با بالغ بر ۴۰ میلیون نصب فعال دارد). با توجه به این که از بریف کمپین اطلاع ندارم و بدون اطلاع دقیق از بریف کمپین هم نمی شود به چند و چون ماجرا پرداخت، در ادامه و در قالب مثالی، مثلا مارکت اندرویدی فرضی با نام اندرویدمال، کمی به بررسی مساله می پردازیم:
صورت مساله:
اندرویدمال بازار اپلیکیشن های اندرویدی با ۲۵ میلیون نصب فعال است که پس از بازار (با ۴۵ میلیون نصب فعال) در جایگاه دوم قرار دارد. با توجه به بستر و تنوع خوبی که در زمینه عرضه اپلیکیشن ها در اختیار دارد، تلاش دارد تا خود را به رهبر بازار نزدیکتر کند و از منافع بیشتری از این حوزه بهره مند گردد. برای همین منظور کمپینی را طراحی می کند. مفروضات طراحی کمپین:
هدف کمپین: بصورت کلی و تخمینی و با توجه به آمارهای کاربران استورهای یاد شده، می توان حدس زد بخش زیادی از کاربران بالقوه اندروید مال در زمینه نصب مارکت اندرویدی به نحو (اگر نه مطلوب) قابل قبولی، نیاز خود را با نصب بازار، اندرویدمال و یا گوگل پلی استور (و شاید تعداد اندکی اپ استور دیگر) برآورده کرده اند. مضافا این که تعداد افرادی که به هر دلیلی تاکنون از مارکت های اندرویدی استفاده نکرده اند، اندک اند. بنابراین، در این مرحله برای کسب سهم نصب از کاربران رقبا و یا جذب کاربران بالقوه ای که به هر دلیل تجربه استفاده از مارکت های اندرویدی را نداشته اند، به تلاش و طبیعتا هزینه بیشتری نیاز است. به این ترتیب شاید بتوان هدف اصلی کمپین را تغییر رفتار کاربران فعلی و ترغیبشان به استفاده و مراجعه بیشتر به اندرویدمال به جای بازار و نهایتا مهاجرت کامل آنها از بازار و سایر رقبا به اندرویدمال تعریف کرد. بدیهی است که با ارتقای جایگاه اندرویدمال در زندگی کاربران فعلی، به تدریج سایرین نیز به استفاده از این مارکت روی خواهند آورد و به این ترتیب، در میان مدت، هدف افزایش تعداد کاربران نیز محقق خواهد شد. (در این شرایط، کاربر در هنگام نیاز به هر اپلیکیشنی، اندروید را به عنوان تاپ آف مایند در ذهن خود به یادآورده و قبل از هر مارکت دیگری، به اندرویدمال رجوع می کند). ضمن این که نباید از یاد ببریم که برای دستیابی به این هدف، لازم است توسعه دهندگان اپلیکیشن ها را نیز به نحوی ترغیب کنیم که اگر نه منحصرا، که نسخه ای از اپلیکیشن خود را در اندرویدمال نیز عرضه کنند.
پیام کمپین: تاکید بر مزایای بازار اندرویدمال برای مخاطبان فعلی و متقاعد نمودن آن ها به تجربه این مزایا در مقایسه با رقبا (قطعا برخی از این مزایا عبارتند از: جامعیت اپلیکیشن ها و حق انتخاب، راحتی در جستجو و دستیابی به گزینه های مشابه و پیشنهادی، برخورداری از تجربه کاربری خوب و فرایندهای روان و … ( و البته در نظر گرفتن مشوق هایی به عنوان چاشنی و مزه دار کردن تجربه کاربران برای رفتارسازی (مثلا تخصیص امتیاز به رفتارهای کاربر در طی بازه زمانی مشخص و قرعه کشی هدایای جذاب بر اساس امتیازات.
رسانه ها: با توجه به این که بر اساس هدف مطرح شده، قرار است کاربران فعلی اندرویدمال به استفاده از این مارکت اندرویدی ترغیب شوند، شاید بتوان ترکیب دیگری از رسانه ها را بر اساس میزان وفاداری (بر اساس مدل های وفاداری قابل استفاده که موضوع این یادداشت نیست) و مراجعه کاربران به این مارکت اندرویدی به کار بست، مثلا:
(بدیهی است که تعریف دقیق این کاربران به اطلاع از رفتار فعلی خوشه های مختلف کاربران این سرویس وابسته است)
شاخص های سنجش اثربخشی:
بودجه کمپین:
با توجه به هدف کمپین (اگر خاطرتون باشه، در بخش هدف، گفتیم در این مرحله و به جای تمرکز بر جذب، می تونیم تلاش رو معطوف به رفتارسازی برای کاربرهای فعلی و کاربرهای قبلی اندرویدمال داشته باشیم و به این ترتیب، استفاده اصلی کاربران اندرویدمال رو به استفاده از این اپ مهاجرت بدیم)، و نیز با توجه به شاخص های مورد ارزیابی در طول و پایان کمپین و نظر به این که بار بخشی از کمپین بر دوش خود رسانه اندرویدمال خواهد بود، دو ردیف اصلی بودجه زیر در نظر گرفته خواهد شد:
بر این اساس و با توجه به معیارهای در نظر گرفته شده برای موفقیت کمپین و اهداف در نظر گرفته شده برای بهبود هر یک، می توان بودجه مشخصی را برای کل کمپین در نظر گرفت، که البته اینجا و به سبب بی اطلاعی از وضعیت فعلی، رقم دقیقی رو نمیشه براش عنوان کرد، ولی با توجه به ابعاد کمپین اجرایی مورد نظر، تخصیص بودجه ای معادل حداقل ۱ میلیارد تومان می تواند رقم محافظه کارانه و مناسبی باشد (بدیهی است قبل از اجرای کمپین های بزرگ مولتی میلیاردتومانی می شه با اجرای مینی کمپین هایی، نتایج رو در سطح محدود تست کرد و با اطمینان بیشتری، بودجه های بیشتری را برای دستیابی به اهداف کمپین تخصیص داد و یا لااقل اهداف مورد نظر را کالیبره کرد).
خلاصه موضوع:
برای مارکت اندرویدی اندروید مال با ظرفیت کاربران فعلی و نیز میزان اشباع نسبی بازار مخاطبان، هدف تقویت رفتار کاربران فعلی و وفادارسازی بیشتر آنان به اپ در نظر گرفته شده و به همین سبب، می توان به جای استفاده از ظرفیت های تبلیغات محیطی که عموما با هزینه و افزایش آگاهی از برند زیاد ولی ترغیب به اقدام کم (در این مثال) همراهند، از ظرفیت فضای مجازی که با هزینه های کمتر، امکان رصد و بهبود مستمر، فاصله اطلاع تا اقدام کمتر مخاطب و … برخوردارند، برای انتقال پیام کمپین (مزایا و هدایا) استفاده نمود و متناسب با اهداف کمی متصوره برای کمپین، بودجه مناسبی را برای آن در نظر گرفت.
پی نوشت:
اکران تبلیغات برندهای ایرانی و اجرای کمپین های تبلیغاتی در شرایط فعلی اقتصادی از سوی هر برند و مجموعه و در ارتباط با هر محصولی که باشد، جای امیدواری و نشان از تلاش و از دست ندادن امید کسب و کارهای ایرانی است. تحت این شرایط (و اصولا هر شرایطی) و با توجه به بار مالی تبلیغات گسترده، هر گونه تلاشی که منجر به بهبود دستاوردها و تحقق اهداف این قبیل کمپین ها بشود، می تواند گوشه ای از بار زحمات کسب و کارها را کاسته و به شیرین تر کردن کامشان منجر شود. مجموعه وزین مایکت هم از این قاعده مستثنی نیست، خاصه آن که حضور کسب و کارهای آنلاین در فضای تبلیغات محیطی هم غنیمت و کمکی به صنعت تبلیغات است. با این حال تلاش من و احتمالا هر دلسوز دیگری در حوزه بازاریابی و صنعت تبلیغات، کمک به بهتر کردن دستاوردهاست تا بتوان بیش از اقدامات گسسته و جسته و گریخته و مقطعی، با اتخاذ تصمیمات بهینه، جریان مناسب و پایداری از منافع را برای بازیگران این حوزه ها (چه کسب و کارها و چه تبلیغاتچی ها) برقرار نمود.
این یادداشت و یادداشت های مشابه در سایت بازاریابی در خط مقدم
درباره من:
در کنار مجموعه ها هستم تا ضمن جلب توجه بیشترشان به رفتار بازار، رقبا و مشتریان، کمک کنم منابع ارزشمندشان را به نحو اثربخش تری در بخش بازاریابی، تبلیغات و فروش محصولات به کار بگیرند.
حمیدرضا قاضی مقدم
دانش آموخته دکتری بازاریابی | دانشگاه علامه