
پیشنوشت؛
روز بازی ایران و کامبوج، بعد از گل ششم، توییتی زدم مبنی بر این که بیش از این گل زدن به حریف کامبوجی اتفاقیه که میانه چندانی با اخلاق نداره، چند روز قبل پسر عمهام که به از شما نباشه، جوان بسیار فعال و اهل فکریست با علم به حوزه فعالیتم و اطلاع از توییت یاد شده، تصویر فوق و نوشتهای به این مضمون رو برام تلگرام کرد که میخوانید؛
پیام آرش:
"حمیدجان سلام و عرض ادب
پیرو توییت بازی ایران- کامبوج و ۱۴ تا بزنیم یا نزنیم...
فکر کردم این آگهی هم در شکل و شمایل همون قضیه است و سوپر های محلی کامبوجِ فوتبالن.
با اون توضیحاتی هم که هممون می دونیم که این فروشگاه ها اقتصادهای کوچکتر رو غرق میکنن، به نظرت کار درست چیه؟"
حقیقتا اشاره آرش کمی من رو به فکر برد و به مساله عمیق شدم و نهایتا توضیحی که در زیر میخوانید رو براش ارسال کردم که شاید خواندنش خالی از لطف نباشه؛
و پاسخ من؛
اشارهت به غرق کردن کسب و کارهای محلی اشاره دقیقی بود جدددا. این موضوع به عنوان یه مساله اخلاقی نه فقط تو ایران که تو سطح دنیا مطرحه و روش حرف های زیادی زده میشه. حالا اگه کشورهای توسعه یافته رو به عنوان جایی که این سبک فروشگاه ها قدمت بیشتری دارن و مساله تقریبا براشون حل شدهست جدا کنیم، برای کشورهایی مثل ایران و هند و کشورهای کمترتوسعه یافته مشابه این موضوع واقعا به عنوان یه چالش مطرحه.
ولی از سمت دیگه اگه بخوایم نگاه کنیم؛ مساله اقتصاد آزاد و امکان رقابت (در چارچوب شرایط رقابت قانونی) هم مساله مهمیه و نمیشه با اقدامات سلبی جلوی رشد این مجموعه ها رو گرفت؛ انگار کشور و بازار در مسیر یه پوست اندازی و دوران گذار قرار میگیره که اگه نگیره جلوی رشدش گرفته میشه(به هر حال نمیشه منافع راه اندازی فروشگاه های زنجیره ای رو از جهات زیادی مثل ساختارمند کردن توزیع، افزایش حق انتخاب مشتری، بهبود سرویس دهی، بهبود تامین محصولات و ...) هم نادیده گرفت و با اتکای به اخلاقی که اشاره کردی، از طرف دیگه هم شاید جلوی انتفاع بخش زیادی از مشتریان رو گرفتن و دستیابی به همه اون اثربخشی هایی که گفتم هم منصفانه و اخلاقی نباشه(یه جور لوپ اخلاقی).
در نهایت امر، اگه بشه اخلاق رو به سطح خرد و کلان تقسیم کرد، شاید بشه اینطوری گفت که در سطح خرد اخلاقی به نظر نمیرسه ولی در سطح کلان اخلاقیه و یا لااقل منافاتی با اصول اخلاقی نداره.
مضافا این که کسبوکارهای محلی میتونن با اتکای به چابکی بیشتر و مزیتهایی که در نوع خود در مقایسه با فروشگاههای زنجیرهای ازش برخوردارن، در صورت تمایل به حفظ بقا و حتی رشد میتونن سیاستهای مراقبتی و حتی منجر به ارتقا رو در حد و اندازههای خودشون بکار بگیرن.
البته اینها نظر منه و حتما از منظر اقتصادی، اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی و ... بشه ابعاد دیگهای رو هم بهش وارد کرد.
نظر شما چیست؟
چقدر توسعه فروشگاههای زنجیرهای را تهدیدی غیراخلاقی برای کسبوکارهای محلی میبینید؟ فروشگاههای محلی با اتکا به چه ابزارها و استراتژیهایی میتوانند با فروشگاههای زنجیرهای رقابت کنند؟