علایم اتیسم
علایم اتیسم در نوزادان و کودکان خردسال با نرخ سرعت خاص خود و به صور متفاوت از هم رشد می کنند. لذا، در چه مرحله ای باید سؤال کنید که آیا روند رشد فرزندتان در مسیر درستی از رشد و تکامل قرار دارد یا خیر؟ آیا علایم اوتیسم در آنها وجود دارد؟
تشخیص اختلال طیف اتیسم (ASD) در نهایت بر اساس توصیف شما از روند رشد و تکامل کودکتان و مشاهدات دقیق رفتارهای خاص او توسط پزشک متخصص اطفال میباشد. بنابراین تشخیص زودهنگام، نیاز به مشارکت والدین و متخصصان اطفال در تشخیص وجود علایم اتیسم دارد. در این مشارکت، شما به عنوان والدین باید احساس راحتی کنید که نگرانیهایی را که در مورد رفتار یا رشد فرزندتان دارید مانند نحوه بازی، یادگیری، صحبت کردن، و رفتار او را مطرح کنید. به همین ترتیب، نقش پزشک اطفال فرزند شما در این مشارکت این است که به نگرانی های شما به دقت گوش داده و در صورت شک به اختلال طیف اوتیسم و وجود علایم اتیسم، ارزیایی دقیق، مشورت با متخصصین اتیسم و آزمایشهای پزشکی مورد نیاز را انجام دهد .
لذا والدین میبایست از نقاط عطف رشد و تکامل فیزیکی، اجتماعی، عاطفی و شناختی در روند رشد کودکان مطلع بوده، نحوه رشد فرزندشان را نظارت نمایند. مشاهده تأخیر در این موارد میتواند از علایم هشداردهنده در رابطه با وجود علایم اوتیسم باشد. البته لازم به تذکر است اکثر کودکان در حدود سن خاصی به نقاط عطف رشد می رسند، اما در برخی ممکن است رسیدن به این نقاط عطف، زمان بیشتری طول بکشد. معهذا اگر در مورد رشد کودک خود سؤالی دارید، همیشه خوب است که با پزشک اطفال خود صحبت کنید. و به به غرایض خود اعتماد کنید، شما کودک خود را بهتر از هرکس دیگری می شناسید!

⦁ کودک تمایل به برقراری ارتباط چشمی نداشته و اشیای متحرک را با چشمان خود تعقیب نمی کند.
⦁ عدم واکنش کودک در هنگام صدا زدن وی با نام. برای مثال، سرش را برنمی گرداند و یا از خود عکس العملی نشان نمی دهد.
⦁ کودک به دیگران لبخند نمی زند.
⦁ عدم نمایش حالات چهره که منعکس کننده احساسات آنها (مانند تعجب یا عصبانیت) است.
⦁ هیچ آوایی از خود در نمی آورد.
⦁ کودک از نوازش شدن و بغل شدن، توسط دیگران اجتناب می نماید.
⦁ کودک به طور غیرمعمول، نسبت به شیء یا اسباب بازی، وابسته می گردد.
⦁ ارتباط چشمی کودک ضعیف بوده و یا کلاً ندارد.
⦁ عدم واکنش کودک در هنگام صدا زدن وی با نام.
⦁ ناتوانی در تقلید صدا ها و حالات چهره از دیگران.
⦁ آواهای نامفهوم، غان و غون یا اصوات جیغ مانند که از علایم اولیه صحبت کردن است، ایجاد نمی کند.
⦁ از حرکات بدنی معنی دار و یا اشاره برای رساندن منظورش استفاده نمی نماید ، مانند زمانی که می خواهد شما او را در آغوش بگیرید، دستش را دراز نمی کند و یا برای خداحافظی، دستش را تکان نمی دهد.
⦁ برای آرامش و یا رفع نیاز به دنبال پدر و مادر خود نمی گردد.
⦁ دارای حرکات تکراری و غیرمعمول میباشد.
⦁ در بازی های تعاملی اولیه، مانند دالی یا قایم موشک مشارکت نمیکند.
⦁ عبارات یک کلمهای را به زبان نمیآورد.
⦁ برای نشان دادن علاقهاش، به اطراف یا به اشیاء اشاره نمیکند تا توجه شما را به آن شئ جلب کند.
⦁ عبارات دو کلمهای معنی دار به طور خودانگیز به کار نمیبرد.
⦁ از دست دادن مهارت های کلامی و اجتماعی که قبلا کسب نموده است.
⦁ فقط روی نوک انگشتان پا راه می رود.
⦁ قادر به پیروی از دستورالعمل های شفاهی ساده نیست .
⦁ علاقه شدیدی به یک شی خاص دارد و به آنها وابسته میشود ، مانند روشن و خاموش کردن مداوم کلید چراغ.
⦁ ممکن است به اشیاء غیر معمول مانند اشیاء فلزی علاقه زیادی داشته باشد.
⦁ درگیر فعالیت های تکراری، مانند ردیف کردن اشیا میگردد.
⦁ قادر به درک حالات عاطفی دیگران نیستند برای مثال وقتی دیگران غمگین یا ناراحت به نظر می رسند، متوجه نمی شوند
کودکان پس از 2 سالگی و با اختلال طیف اتیسم ، ممکن است علایم اتیسم ذیل را داشته باشند:
⦁ با دست اشاره نکردن به هر چیز مورد توجه شان برای مثال، اشاره نکردن به هواپیما در آسمان.
⦁ اسباب بازی ها را بطورکاربردی و صحیح استفاده نمی کنند و اهمیتی به عملکرد آنان نمی دهند و بیشتر تمایل به ردیف کردن و نظم اسباب بازی ها دارند.
⦁ نگاه نکردن به اجسامی که فردی به آن اشاره می کند.
⦁ با ایجاد محرک های بینایی توسط استفاده از انگشتان دست خویش، حس بینایی خود را تحریک می کنند.
⦁ در ارتباط با دیگران مشکل داشته و یا به طور کلی بودن با مردم را دوست ندارند.
⦁ پرهیز از برقراری ارتباط چشمی و تمایل به تنهایی.
⦁ در تشخیص احساسات دیگران و یا بیان احساس خود دچار مشکل هستند.
⦁ در آغوش گرفته شدن و نوازش توسط دیگران را ترجیح نمی دهند.
⦁ زمانی که فردی با آنها صحبت می کند به نظر نمی شنوند و متوجه نمی شوند، در حالی که به صداهای دیگرعکس العمل نشان می دهند.
⦁ ممکن است به ارتباط با مردم علاقه مند باشند، اما نمی دانند چگونه با آنها بازی و یا صحبت کنند.
⦁ تکرار طوطی وار (Echolalia) از علایم اتیسم است که فرد مبتلا کلام، لغات و یا جملاتی را که به وی گفته می شود را تکرار می کند.
⦁ در بیان احتیاج هایشان از طریق کلام و یا اشاره، دچار مشکل هستند.
⦁ بازی های نمادین و یا تخیلی انجام نمی دهند. مانند تظاهر به غذا دادن به عروسک.
⦁ دارای حرکات و رفتارهای تکراری، مانند تکان دادن دست ها و یا بدن و…… می باشند.
⦁ در تطبیق، به هنگام بهم خوردن روتین روزمره، دچار مشکل هستند.
⦁ حساسیت زیاد نسبت به اصوات، بو، نور، لمس و…….
⦁ از دست دادن مهارت های کلامی و اجتماعی که قبلا کسب نموده اند نیز از علایم اوتیسم مهم در این گروه سنی است.
منبع: موسسه گنجینه