ویرگول
ورودثبت نام
غرقه
غرقهدر پی فرهیخته زیستن («غرقه»: ادامهٔ راه «پیش‌کسوت»)
غرقه
غرقه
خواندن ۲ دقیقه·۵ سال پیش

کلید

یکی از رفتارهایی که قریب به اتفاق ما هم انجامش میدیم و هم از وجودش شاکی هستیم، استاندارد دوگانه‌ست. ویکی‌پدیا اینطوری تعریفش می‌کنه که "«یک بام و دو هوا» یا استاندارد دوگانه (به انگلیسی: double standard) اصطلاحی است برای اشاره به تبعیض و بی‌عدالتی؛ زمانی که در شرایط یکسان برای افراد متفاوت، مجموعهٔ متفاوتی از اصول یا قوانین اعمال می‌گردد. چنین عملکردی بر خلاف اصول اولیه عدالت شناخته می‌شود".

اگه به بحث‌هایی که روزانه در مواجهه باهاشون قرار می‌گیریم هم توجه کنیم، می‌بینیم که رفتار ما با دایره‌ی نزدیکانمون مثل خانواده یا دوستان نسبت به یک غریبه یا در مقایسه بین دو نفر با دو پروفایل متفاوت در فضای مجازی، بسیار متفاوته. نمیشه گفت این رفتار درست یا غلطه اما دیدن حجم بالای دعواها و خشونت‌های کلامی شخص من رو آزار میده.

تا اینکه چند مدت پیش، به کلمه‌ای برخوردم که کلید حل این مشکل به نظر می‌رسید؛ «حمل به احسن» که بهش اصل چَریتی هم گفته میشه. در این مورد، ویکی‌پدیا میگه "در فلسفه و علوم بلاغی، اصل هم‌دلی (به انگلیسی: Principle of charity) تلاشی است برای در نظر گرفتن معقول‌ترین و قابل دفاع‌ترین تعبیر ممکن از مدعای گوینده. به عبارتی دیگر تلاش برای بهترین تعبیر ممکن از سخن گوینده به شکلی که با منظور او یکی باشد. در واقع هدف از این اصل متدولوژیک پرهیز از نسبت دادن دروغ و مغالطه‌های منطقی به مدعای دیگری است تا وقتی که تعبیر عقلانی دیگری از آن مدعا وجود دارد".

به قول سیمون بلک‌برن:

«این مفسر را مجبور می‌کند حقیقت یا عقلانیت را در مدعا بیشینه کند.»

و به قول دانلد دیویدسن:

«ما از طریق تفسیرآراء و افکار دیگران به روشی که به کم‌ترین تناقض ممکن بینجامد بیش‌ترین درک را از آن‌ها به دست می‌آوریم.»

ویلارد کواین هم این اصل رو تلاشی برای فهم استدلال‌های منطقی می‌دونه، مخصوصاً زمانی که مطمئن نیستیم معنای سخن گوینده رو کاملاً درک کرده‌یم.

ویکی‌پدیا میگه فلاسفه دست‌ِکم چهار روایت مختلف از این اصل را ارائه داده‌اند:

۱- دیگری از کلمات به شیوهٔ متداول استفاده می‌کند؛

۲- مدعای دیگری صحیح است؛

۳- شیوهٔ استدلال دیگری صحیح است؛

۴- دیگری سخن جالبی می‌گوید.

متممی به نام «اصل انسانیت» هم برای این اصل وجود داره که میگه "هنگام تفسیر سخن دیگری باید فرض کنیم باورها و خواسته‌های او به نوعی با هم و با حقیقت پیوستگی دارند و «ما گزاره‌هایی را به گوینده نسبت می‌دهیم که اگر خودمان در آن شرایط می‌بودیم به کار می‌بردیم»". پژوهش‌های انجام‌شده هم نشون میدن که ما انسان‌ها خیلی وقت‌ها تصمیم‌های ناپسند خودمون رو به شرایطی که در اون قرار داریم نسبت میدیم؛ اما اگر دیگران همون تصمیم رو بگیرن، ادعا می‌کنیم که حاصل نیت پلید یا ذات بدشونه!

۱
۰
غرقه
غرقه
در پی فرهیخته زیستن («غرقه»: ادامهٔ راه «پیش‌کسوت»)
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید