توی روایت داستانهای شاهنامه، تقدیر نقش پررنگی داره. این شکلی نیست که یه اتفاقی بیفته و بگن تقدیر بود؛ بلکه قبل از رسیدن به رخداد، روایت اشاره میکنه که قراره چی رخ بده. اما جالبترین قسمتش اونجاییه که شخصیتهای داستان هم این سرنوشت رو میشنون و رفتار و کردارشون رو با اون تنظیم میکنن. مثلاً ستاره شُمَر (اونی که طالع رو از وضعیت اجرام آسمانی میخونه) به یکی میگه فلان بچه قراره تو رو بکشه و خود این فرد چنان ستمگر با اون بچه رفتار میکنه که وقتی اون بچه بزرگ شد، بهانه برای کشتنش داره.
حالا با این مقدمه، قصد دارم به معرفی مفهومی بپردازم که در انگلیسی بهش میگن Self-fulfilling prophecy و به نظرم برابرنهاد فارسی «پیشگویی خودتعبیرشونده» براش مناسبه. در این فرآیند فرد براَساس انتظار یا پیشبینی رخ دادن اتفاقی، کارهای پیشدستانهای انجام میده که خودش باعث رخ دادن اون اتفاق میشه.
به طور خلاصه، این مفهوم تبیین میکنه که اعتقادهای ما بر عملهای ما تاثیرگذارن.
و در نهایت یک سوال: آیا اگر رخ دادن امری در آینده محتوم یا بسیار محتمل باشه اما هنوز اتفاق نیفتاده باشه، ما حق داریم تصمیمهامون رو چنان بگیریم که انگار اون اتفاق افتاده؟