مدتها پیش توییتی با این مضمون داشتم که گفتن یک جمله به خودمون، پذیرشش، درکش و رفتار متناسب باهاش ما رو از بسیاری از مشکلهامون رهایی میده و اون اینه که «تو محور جهان نیستی»! در این نوشتار فرصتی فراهمه که این گزاره رو شرح و بسط بیشتری بدم.
ما تمام زندگیمون رو به عنوان خودمون زندگی میکنیم؛ شاید این گزاره خیلی بدیهی باشه اما اگه بدیهی بودنش باعث دیده نشدنش بشه، ممکنه لحظههای زیستمون رو با این نگاه سپری کنیم که «من بازیگر اصلی این جهانم، متن منم و آنچه جز من در صحنه وجود داره، حاشیهست».
ما پیش از این هم در نگاه کلانتر تصور میکردیم کرهٔ ما مرکز جهانه و باقی اجرام فضایی دور ما میچرخن، یا اینکه چیرگی ما بر سایر موجودهای زمینی و تسخیر طبیعت توسط ما، گواه اشرف مخلوقات بودن ماست و حق هر نوع برخورد با محیط (دیگرانِ بیجان و جاندار) رو بهمون میده.
نگاه «منمحور» فردی هم در کنار خوبیهایی که ممکنه همراه داشته باشه، میتونه آسیبهایی به بار بیاره. در نتیجهٔ این نگاه ممکنه ما به خودمون اجازه بدیم منافع دیگران رو قربانی منافع خودمون کنیم؛ مثلاً مال دیگری رو تصاحب کنیم (از راه دزدی، اختلاس، گرانفروشی و امثالهم به صورت شخصی و راههای دیگهٔ قدرتمندانهتر در ابعاد بزرگتر که بیشتر مشروع به نظر میرسن)، یا با سخن و رفتارمون دیگران رو آزار بدیم و به سلامتی و آرامش اونها اهمیت ندیم و یا حتی برای راحتی بیشتر خودمون، در کیفیت انجام کارهایی که به دیگران قول دادهیم، کم بذاریم.
همونطور که تصورهای پیشین ما از مرکزیت کرهمون باطل شده و توهم برتری گونهای یا نژادی یا جنسیتیمون هم با شیب تندی در حال رنگ باختنه، باید در عین ارزشمند و توانا تلقی کردن خودمون و برخورداری از عزت نفس، این محور جهان نبودن رو هم بپذیریم.
شاید در پی پذیرش محور نبودن، بهتر با این واقعیت هم کنار بیایم که برای رخ دادن اتفاقهای خوب باید تلاش کرد و رفتارهای سازنده داشت، موفقیت با توسل به کائنات و آرزوی خوشبختی به دست نمیاد. شاید نقش شانس در روند زندگی انکارناپذیر باشه، اما انتخابهای آگاهانه در چارچوب توانمندی هم تاثیر لازم و کافی خودشون رو دارن!