انتخاب قفسه فروشگاهی یکی از تصمیم های مهم هنگام تجهیز یک فروشگاه است. قفسه فقط محلی برای قرار دادن کالا نیست؛ نحوه قرارگیری آن می تواند روی استفاده از فضای فروشگاه، دسترسی مشتری به محصولات، نظم کالاها و حتی مسیر حرکت افراد تأثیر بگذارد.
به همین دلیل نمی توان یک مدل قفسه را برای تمام فروشگاه ها بهترین گزینه دانست. قفسه مناسب برای یک سوپرمارکت کوچک ممکن است برای یک هایپرمارکت بزرگ یا فروشگاه تخصصی انتخاب مناسبی نباشد.
قبل از انتخاب مدل قفسه، باید چند ویژگی اصلی فروشگاه بررسی شود. متراژ، شکل فضای فروشگاه، نوع کالا، وزن محصولات و نحوه خرید مشتری، همگی در انتخاب قفسه مناسب نقش دارند.
در فروشگاه های کوچک، استفاده حداکثری از دیوارها اهمیت بیشتری دارد. در چنین فضایی، انتخاب قفسه ای که فضای زیادی از کف را اشغال کند می تواند مسیر رفت وآمد مشتریان را محدود کند.
در فروشگاه های بزرگ تر، امکان استفاده از قفسه های وسط فروشگاهی و ایجاد چندین راهرو وجود دارد.
کالاهای مختلف به ظرفیت تحمل بار یکسانی نیاز ندارند. برای مثال، قفسه مورد استفاده برای محصولات سبک با قفسه ای که قرار است کالاهای سنگین تری را نگهداری کند، از نظر ساختار و ظرفیت باربری متفاوت است.
بنابراین قبل از خرید باید وزن تقریبی کالا و نحوه قرارگیری آن روی طبقات مشخص شود.
در فروشگاه های خرده فروشی، مشتری باید بتواند کالاها را به راحتی ببیند و از قفسه بردارد. بنابراین ارتفاع، عمق طبقات و فاصله بین ردیف ها اهمیت زیادی دارد.
قفسه نباید آن قدر عمیق باشد که محصولات انتهای آن از دید مشتری خارج شوند یا آن قدر بلند باشد که دسترسی به طبقات بالایی دشوار شود.
مدل قفسه باید با نوع فعالیت فروشگاه هماهنگ باشد. نمی توان برای یک فروشگاه کوچک محلی و یک هایپرمارکت بزرگ، یک نسخه یکسان در نظر گرفت.
در فروشگاه های کوچک، معمولاً استفاده از فضای دیوار اهمیت زیادی دارد. قفسه دیواری می تواند بدون اشغال بخش زیادی از فضای کف، امکان نمایش کالاها را فراهم کند.
این مدل برای فروشگاه هایی مناسب است که می خواهند از فضای پیرامونی برای نگهداری محصولات استفاده کنند و در عین حال مسیر رفت وآمد مشتریان باز بماند.
سوپرمارکت ها معمولاً تنوع زیادی از کالاهای مصرفی دارند و مشتری باید بتواند محصولات را به سرعت پیدا و مقایسه کند.
ترکیبی از قفسه های دیواری، خودایستا و وسط فروشگاهی می تواند برای چنین فروشگاه هایی کاربردی باشد. قفسه وسط فروشگاهی از دو طرف قابل دسترسی است و می تواند برای ایجاد راهروهای منظم و نمایش تعداد بیشتری محصول مورد استفاده قرار گیرد.
در هایپرمارکت ها، حجم کالا و تعداد مشتریان بیشتر است؛ بنابراین علاوه بر ظرفیت قفسه، طراحی مسیرهای رفت وآمد نیز اهمیت پیدا می کند.
قفسه های دوطرفه یا وسط فروشگاهی می توانند برای ایجاد ردیف های منظم در فضای فروشگاه مورد استفاده قرار بگیرند. در این حالت، تعداد ردیف ها باید به گونه ای انتخاب شود که افزایش ظرفیت باعث محدود شدن مسیر حرکت مشتریان نشود.
فروشگاه های تخصصی معمولاً محصولات با ابعاد، وزن یا کاربرد مشابه را در گروه های مشخص عرضه می کنند. در این فروشگاه ها، قابلیت تنظیم طبقات و امکان هماهنگ کردن فضای قفسه با ابعاد کالا اهمیت بیشتری پیدا می کند.
برای مثال، قفسه مورد استفاده در فروشگاه قطعات با قفسه مناسب پوشاک، لوازم خانگی یا ابزارآلات یکسان نیست.
شناخت مدل های مختلف قفسه به فروشنده کمک می کند گزینه مناسب تری را انتخاب کند.
قفسه دیواری در کنار دیوار قرار می گیرد و برای استفاده از فضای عمودی فروشگاه مناسب است. این مدل به خصوص در فروشگاه هایی که فضای کف محدودی دارند می تواند کاربردی باشد.
قفسه خودایستا برای قرارگیری مستقل در فضای فروشگاه طراحی می شود و الزاماً به دیوار تکیه ندارد. این ویژگی باعث می شود بتوان از آن در نقاط مختلف فروشگاه استفاده کرد.
در برخی مدل ها نیز امکان تغییر ارتفاع طبقات وجود دارد و می توان فضای قفسه را با ابعاد کالا هماهنگ کرد.
قفسه وسط یا دوطرفه در بخش مرکزی فروشگاه قرار می گیرد و مشتری می تواند از هر دو طرف به محصولات دسترسی داشته باشد.
این مدل برای فروشگاه هایی که فضای کافی برای ایجاد راهرو دارند، گزینه مناسبی است و امکان دسته بندی کالاها در ردیف های مختلف را فراهم می کند.
قیمت نباید تنها معیار انتخاب قفسه باشد. یک قفسه مناسب باید با شرایط واقعی فروشگاه هماهنگ باشد.
وزن کالاهایی که قرار است روی هر طبقه قرار بگیرند باید مشخص باشد. استفاده از قفسه ای با ظرفیت نامناسب می تواند هم عمر تجهیزات را کاهش دهد و هم ایمنی فروشگاه را تحت تأثیر قرار دهد.
ارتفاع و عمق قفسه باید با کالاها و فضای فروشگاه متناسب باشد. تعداد طبقات بیشتر همیشه به معنای انتخاب بهتر نیست؛ زیرا باید دسترسی مشتری به محصولات نیز حفظ شود.
قفسه های فلزی فروشگاهی باید از نظر استحکام و کیفیت ساخت بررسی شوند. نوع پوشش سطح نیز اهمیت دارد؛ زیرا قفسه در طول استفاده با خط وخش، رطوبت و برخوردهای روزمره مواجه می شود.
اگر احتمال تغییر چیدمان یا افزایش تعداد کالاها در آینده وجود دارد، بهتر است سیستمی انتخاب شود که امکان جابه جایی یا تنظیم طبقات و توسعه چیدمان را داشته باشد.
انتخاب قفسه مناسب زمانی نتیجه بهتری دارد که شرایط فروشگاه قبل از خرید بررسی شود. قفسه بندی وکیلی در زمینه تولید و اجرای انواع قفسه های فروشگاهی فعالیت دارد و مدل هایی مانند قفسه دیواری، خودایستا و وسط فروشگاهی را برای کاربردهای مختلف ارائه می کند.
در انتخاب سیستم مناسب می توان عواملی مانند متراژ فروشگاه، نوع کالا، وزن محصولات، تعداد طبقات موردنیاز و نحوه رفت وآمد مشتریان را در نظر گرفت. این کار کمک می کند قفسه بندی علاوه بر نمایش مناسب کالاها، از فضای فروشگاه نیز به شکل مؤثرتری استفاده کند.
گاهی فروشندگان هنگام تجهیز فروشگاه فقط به قیمت یا ظاهر قفسه توجه می کنند. این موضوع می تواند در آینده باعث ایجاد مشکلاتی در چیدمان شود.
برخی از اشتباهات رایج عبارت اند از:
انتخاب قفسه بدون توجه به متراژ فروشگاه
در نظر نگرفتن وزن کالاها
استفاده بیش از حد از قفسه های وسط فروشگاه
ایجاد راهروهای باریک برای افزایش تعداد قفسه ها
انتخاب عمق نامناسب طبقات
بی توجهی به امکان تغییر چیدمان در آینده
بهتر است قبل از خرید، ابتدا نقشه کلی فروشگاه و محل قرارگیری قفسه ها مشخص شود.
بهترین قفسه فروشگاهی یک مدل ثابت برای همه فروشگاه ها نیست. نوع فروشگاه، متراژ، شکل فضا، نوع کالا، وزن محصولات و نحوه رفت وآمد مشتریان تعیین می کنند که کدام سیستم انتخاب مناسب تری خواهد بود.
برای فروشگاه های کوچک، استفاده مناسب از فضای دیوار اهمیت بیشتری دارد؛ در سوپرمارکت ها ترکیب چند مدل قفسه می تواند کاربردی باشد و در فروشگاه های بزرگ تر می توان از قفسه های وسط فروشگاهی برای ایجاد ردیف های منظم استفاده کرد.
در نهایت، انتخاب قفسه باید با نگاه بلندمدت انجام شود؛ یعنی علاوه بر ظاهر و قیمت، ظرفیت، دسترسی، کیفیت ساخت و امکان تغییر چیدمان نیز در نظر گرفته شود. بررسی این عوامل پیش از خرید، به فروشگاه کمک می کند فضای خود را بهتر مدیریت کرده و محصولات را با نظم و دسترسی مناسب تری در معرض دید مشتری قرار دهد.