
سلام به تو، قدیمیترین و صمیمیترین دوستم،
نوشتنِ این نامه شاید یکی از دشوارترین کارهاست که تا به حال کردهام، چون آخرش باید خبر ناخوشایندی به تو بدهم. اما قبل از اینکه به آن قسمت سخت برسیم، میخواهم از تو تشکر کنم. از ته دلم و با کمال صمیمیت.
اول می خواهم از تو تشکر کنم چون تو من را نجات دادی. آن موقع که هیچ کس دیگری نداشتم، من را پیدا کردی و نجاتم دادی. قطعاً یادت هست. بله، تو همیشه حافظهی خوبی داشتهای و قطعاً آغاز دوستیمان یادت هست. چهارده سالم بود و همهی دوستان به من گفته بودند که از من متنفرند. «متنفر» چه کلمهی سنگینی است. وقتی گفته میشود در هوا معلق میماند و همه جا را مسموم میکند. آدم را خفه میکند همانطور که من در آن لحظه خفه میشدم. تنفر به روحم رسوخ میکرد و برای خودش لانه درست میکرد. کلاس هشتم بودیم و دو سال بود که با هم دوست بودیم. میگویم با هم دوست بودیم، اما شاید آنها هیچ وقت من را دوست نداشتند و من فقط به آنها چسبیده بودم چون در دبستان با یکی از آنها آشنا بودم و از تنهایی میترسیدم. شاید همیشه حقیقت را می دانستم ولی انکارش می کردم چون بهتر بود در دنیای خیالی کورکورانه ام پرسه بزنم تا اطرافم را نگاه کنم و جهان تلخ و واقعی را ببینم. اما دانستن چیزی است و شنیدن چیز دیگری است. وقتی که دوستانم کلمه «متنفر» را بر زبان آوردند، همهی بدترین کابوسهایم شکل گرفتند و منجمد شدند. دیگر تنها بودم. دیگر گم شده بودم. اول نمیدانستم چه کار کنم. ولی تو من را پیدا کردی و به دادم رسیدی. تو آغوشت را برایم باز کردی و با من درد دل کردی. و تو بودی که دو درس مهم به من یاد دادی. اولا اینکه نمیتوانم به دیگران اعتماد داشته باشم و دوما اینکه نمیتوانم حتی به خودم اعتماد داشته باشم. میدانی، آن بعد از ظهر که تک و تنها به خانه برگشتم، تو آینهای جلویم گذاشتی و برای اولین بار در خدا میداند چند وقت خودم را خوب نگاه کردم. چاق شده بودم. در دو سال اول دبیرستان تنبل شده بودم. وزن اضافه کرده بودم و متوجه نشده بودم. در ذهنم هنوز فکر میکردم آن دختر لاغری هستم که همه جا میپرد و میدود. ولی دیگر در دبیرستان هیچ کس به جز من نمیخواست زنگ ناهار بپرد و بدود. من هنوز بچه بودم در حالی که دیگران نوجوان شده بودند. آنها میخواستند دور هم جمع شوند و مجله مد بخوانند و پچ پچ کنند. پس من هم کنارشان مینشستم و سعی میکردم مثل آنها باشم ولی من دست و پا چلفتی بودم و همیشه اشتباه حرف میزدم و فکر میکردم. پس رفته رفته ساکتتر میشدم و به جای اینکه پچ پچ کنم، شکلات میخوردم و چاق میشدم. بله، دوستانم حق داشتند از من متنفر باشند. من هم از خودم متنفر بودم. دوباره به خودم خوب نگاه کردم اما این دفعه تو کنارم بودی. تو دستت را دور گردنم انداختی و راه حل را توی گوشم زمزمه کردی: باید لاغرتر میشدم.
میدانی، لاغر شدن کار سختی است. هر کس قابلیت وزن کم کردن را ندارد. ممکن است بعضیها تمام زندگیشان تلاش کنند و ورزش کنند و رژیم بگیرند اما هنوز نتوانند کاری را که من کردم بکنند. لاغر و لاغرتر شدم. اعتماد به نفسم بالا رفت. درد روحیام کمتر شد. به خاطر تو. این اولین چیزی بود که تو به من هدیه دادی. اما تنها هدیه ات این نبود. چون به من نشان دادی که علاوه بر لاغر شدن، من میتوانم کارهای سخت دیگری هم بکنم. وقتی میگویم همیشه باهوش بودم، واقعاً لاف نمیزنم. باهوش بودم و هستم. خودت هم خوب میدانی. ولی کمی تنبل بودم. بعضی وقتها به اندازه کافی درس نمیخواندم. اما تو به من نشان دادی که اگر کمی بیشتر تمرکز کنم، اگر کمی بیشتر پشتکار داشته باشم، ممکن است بهترین شاگرد باشم. و نه تنها در رشتههای آسان. نه، تو به من نشان دادی که میتوانم در رشتههای سخت مثل ریاضی و فیزیک هم شاگرد اول باشم. و به خاطر همین بود که خودم را در درس و مشق غرق کردم تا در ریاضی و فیزیک رتبه اول شوم. به خاطر تو. به خاطر باوری که تو به من داشتی. و موفق بودم. شاگرد اول شدم و از جایگاه جدیدم حسابی لذت میبردم. شاید بیش از حد. و به همین دلیل بود که مسیر فعلیام را انتخاب کردم. به همین دلیل بود که دانشمند شدم. به خاطر اینکه میخواستم به همه اثبات کنم که من میتوانم کارهای سخت بکنم، که من میتوانم در علوم و ریاضی بهترین باشم. فقط به خاطر این قدرتی که تو به من بخشیدی. به خاطر تو. میبینی، تو شاید بیشتر از هر کس دیگری، حتی خود من، به زندگی من شکل دادهای. ولی برای اینکه رتبه اول بمانم، باید بیشتر درس میخواندم. باید بیشتر تمرکز میکردم. باید لاغرتر میشدم.
ولی تو نه تنها دوست و راهنمایم بودی بلکه پناهگاهم هم بودی. تو هیچ وقت من را تنها نگذاشتی. و از همه مهمتر، تو همیشه من رو نسبت به دردهایم بیحس میکردی. تولد هفده سالگی همیشه یادم هست. قطعاً یاد تو هم هست. آن زمان خیلی افسرده بودم. و برای اینکه افسردگیام را درمانی کنم، لاغرتر میشدم و خودزنی میکردم. قرار نبود کسی بفهمد، بخصوص مادر و پدرم، اما آن روز هولناک، روز تولدم، مادرم آثار زخمهایم را دید و سرم حسابی داد زد. حالا که خودم بچهدار شدهام، میفهمم که مادرم از دستم عصبانی نبود. میفهمم که میترسید. از کارهایی که میکردم حسابی میترسید. حالا میفهمم ابراز ترس و عصبانیت ممکن است خیلی شبیه به هم باشند. اما وقتی هفده سالم بود، این را نمیدانستم. فقط میدانستم که مادرم از دست من عصبانی است و او را ناامید کردهام. احساس گناه و شرم میکردم. ولی تو همیشه میدانستی چطور میتوانم این احساسات تلخ را از بین ببرم: باید لاغرتر میشدم.
و قبل این اینکه به قسمت سخت برسیم، باید یک بار دیگر از تو تشکر کنم چون هیچ وقت به من پشت نکردهای، حتی وقتی که من به تو پشت کردم. بله، من به تو پشت کردم. میبینی، تو پرتوقع بودی. همیشه از من بیش و بیشتر میخواستی. هجده سالم بود و با کمک تو به همهی آرزوهایم رسیده بودم. در یکی از بهترین دانشگاههای لندن قبول شده بودم و ریاضی میخواندم. ولی تو ولکن نبودی. همیشه میخواستی بیشتر تحت تاثیر تو باشم. همیشه میخواستی لاغرتر شوم. و گوش میدادم. ولی بالاخره نزدیک بود رویایی را که تو به من داده بودی از دست بدهم. انقدر لاغر شده بودم که دیگر نمیتوانستم فکر کنم. دیگر نمیتوانستم مداد در دست نگه دارم و تمام قدرتهای ریاضیام را از دست میدادم. و برای همین، برای اولین بار در زندگیام، جلوی تو ایستادم و به تو «نه» گفتم. دانشگاه را ترک کردم و در بیمارستان بستری شدم. و مصمم شدم به جنگ تو بروم. مصمم شدم همان قدرت لجبازی و خودسری را که تو به من اهدا کرده بودی به کار ببرم تا حرفهای بیپایان تو را پس بزنم. کار آسانی نبود. بسیار دشوار بود. خودت هم خوب میدانی. ولی رفته رفته، حریفت شدم و تو را شکست دادم. یا حداقل فکر میکردم تو را شکست دادهام. اما در واقع، حتی بعد از آن همه جنگ، بعد از آن همه بیتوجهی، تو هنوز کنار من هستی.
بله، درست است. تو هنوز کنار منی. این همه سال فکر میکردم که از چنگ تو فرار کردهام، که آزاد شدهام. اما حالا که با چشم باز نگاه میکنم، میبینم که در واقع هیچ وقت موفق نبودم تو را از مغزم بیرون کنم. تو هیچ وقت من را ول نکردهای. همیشه درون من بودهای. همیشه در مغز من زنده ماندهای. اما خودت را خوب پنهان کردهای. و فقط در لحظات سخت، فقط در لحظات ضعف، خودت را نشان می دهی و فقط در یک لحظه زودگذر. هر وقت میترسیدم یا غمگین بودم یا احساس گناه میکردم، تو در گوشم زمزمه میکردی: «باید خودت را بیحس کنی. باید بیشتر تمرکز کنی. باید بیشتر انضباط داشته باشدی. باید کمتر بخوری» و گوش میدادم. اما هیچ وقت مهم نبود چون به ندرت اتفاق میافتاد و کار هیچ وقت به جای باریکی نمیرسید. و در هر صورت، هیچ وقت متوجه نمیشدم که تویی. هیچ وقت تو را نمیشناختم.
پس، این دفعه چه شد؟ این دفعه چه فرقی دارد؟ خوب، این دفعه خبری گرفتم که باعث شد توی سیاهچاله بیفتم، که باعث شد افسردگی تمام زندگیام را فرا بگیرد. و دوباره به کمک تو نیاز داشتم. و این دفعه، وقتی توی گوشم زمزمه کردی، من حرف تو را باور کردم و قبول کردم. و قبول کردم. و قبول کردم. و دوباره به جای خطرناکی رسیدهایم. و دوباره باید انتخاب کنم. اما این دفعه تو را میشناسم. تو را خوب میشناسم. باید اعتراف کنم که اول، وقتی بالاخره فهمیدم که پای تو در میان است، فکر میکردم از من انتقام میگیری. فکر میکردم این همه سال در تاریکترین گوشهی ذهنم کمین میکردی تا موقعی که بیدفاع هستم،. تا موقعی که دوباره میتوانی، حمله کنی و فلجم کنی. اما حالا که بیشتر در موردش فکر میکنم، که بیشتر دقت میکنم میبینم که نه، اینطور نیست. تو واقعا همیشه دوست من بودهای و هستی. تو واقعاً میخواستی و میخواهی درد من را تسکین بدهی. تو واقعاً فقط میخواستی کمکم کنی. و هنوز که هنوز است میخواهی به من کمک کنی.
ولی حالا به قسمت سخت رسیدهایم. چون حالا باید به تو بگویم که تو هیچ وقت به من کمک نکردهای. بله، میدانم، میدانم، تا آنجایی که بلد بودی، همیشه سعی خودت را میکردی. به عشق و صمیمیت تو هیچ شکی ندارم. اما حقیقت ناگوار این است که روی هم رفته بیشتر از این که درمانم کنی به من آسیب زده ای. تنها هدفت این بود که درد من را کم کنی، بیحسم کنی. هدف برجستهای بود. و وقتی که نوجوان بودم فکر میکردم که هدف درستی است. ولی دیگر من آن دختر خامی نیستم که میخواست بدون احساسات زندگی کند. دیگر من بزرگ شدهام و زندگی کردهام و حالا فهمیدهام زندگی پر از درد و رنج است. فهمیدهام که برای اینکه آدم واقعاً زندگی کند و شادی و نشاط را تجربه کند، باید این درد و رنج را هم قبول کند. که برای اینکه واقعاً زندگی کنم، من هم باید این درد و رنج و شکست و ناراحتی را قبول کنم. باید احساساتم را به دیگران نشان دهم نه اینکه پنهانشان کنم. و دیگر میخواهم این کار را بکنم. ولی همزمان، آگاه هستم که نمیتوانم تو را نابود کنم. قبلاً تمام قدرتم را به کار بردم تا با تو بجنگم و بیفایده بود. زحمت کشیدم و جواب نداد. پس این دفعه میخواهم دستم را به طرفت دراز کنم و با آغوش باز از تو استقبال کنم. چون حقیقت انکار ناپذیر این است که تو به بخشی از من تبدیل شدهای و نمیتوانم از تو فرار کنم، نمیتوانم از تو جدا شوم. اما حالا که تو را خوب میشانسم، میتوانم به تو نه بگویم، و انشالا میتوانیم راهی پیدا کنیم تا با هم کنار بیاییم و دست در دست هم زندگی بهتری برای هر دوتامون بسازیم.
دوستدار تو،
جما