ویرگول
ورودثبت نام
garmabi.mohammad73
garmabi.mohammad73Senior Software Engineer با تمرکز بر Frontend، React و TypeScript. علاقه‌مند به Software Architecture، System Design، Open Source و ساخت ابزارهای ساده و مقیاس‌پذیر.
garmabi.mohammad73
garmabi.mohammad73
خواندن ۵ دقیقه·۱ ماه پیش

tanstack-fetch در برابر ky و Axios؛ کدام HTTP Client برای React و TanStack Query مناسب‌تر است؟

اگر با React کار می‌کنید، احتمالاً بارها بین fetch، Axios، ky یا HTTP Clientهای دیگر انتخاب کرده‌اید.

اما وقتی TanStack Query وارد معماری پروژه می‌شود، یک سؤال مهم‌تر مطرح می‌شود:

آیا HTTP Client ما واقعاً با مدل کاری TanStack Query هماهنگ است؟

همین سؤال یکی از دلایلی بود که من tanstack-fetch را ساختم.

هدف tanstack-fetch این نیست که صرفاً یک HTTP Client دیگر باشد.

ایده اصلی این است:

TanStack Query مسئول Server State باشد و tanstack-fetch مسئول HTTP Transport.


مشکل کجاست؟

TanStack Query برای queryFn یک مدل بسیار ساده دارد.

queryFn باید:

  1. داده را برگرداند

  2. در صورت خطا exception ایجاد کند

  3. از AbortSignal پشتیبانی کند

مثلاً با Fetch خام:

useQuery({ queryKey: ['users'], queryFn: ({ signal }) => fetch('/api/users', { signal }).then(res => res.json()), })

در پروژه واقعی، اما HTTP Client معمولاً مسئولیت‌های بیشتری پیدا می‌کند:

  • Authentication

  • Token Refresh

  • Interceptor

  • Error Handling

  • SSR

  • SSE

  • Retry

  • Type Safety

  • Request Cancellation

اینجاست که Axios یا ky وارد می‌شوند.


Axios چه مشکلی دارد؟

استفاده از Axios در TanStack Query کاملاً ممکن است:

queryFn: async ({ signal }) => { const { data } = await axios.get<User[]>('/users', { signal, }) return data }

اما یک تبدیل اضافه داریم:

Axios Response ↓ response.data ↓ TanStack Query

این تبدیل کوچک به‌تنهایی مشکل بزرگی نیست.

اما در یک پروژه بزرگ، ممکن است صدها بار تکرار شود.


ky چطور؟

ky نسبت به Axios سبک‌تر و نزدیک‌تر به Fetch است:

queryFn: ({ signal }) => ky.get('/users', { signal }).json<User[]>()

اما همچنان باید Response را به داده تبدیل کنیم:

Fetch Response ↓ .json() ↓ TanStack Query

این API کاملاً قابل قبول است و ky برای بسیاری از پروژه‌ها انتخاب خوبی است.

اما اگر TanStack Query بخش اصلی Server State پروژه باشد، می‌توان سؤال دیگری مطرح کرد:

آیا می‌توان HTTP Client را مستقیماً با مدل TanStack Query هماهنگ کرد؟


tanstack-fetch

ایده tanstack-fetch دقیقاً همین است.

مثلاً:

const api = createFetch({ baseUrl: 'https://api.example.com', })

و بعد:

useQuery({ queryKey: ['users'], queryFn: ({ signal }) => api.get<User[]>('/users', { signal }), })

نتیجه مستقیماً داده است:

User[]

بنابراین خبری از این موارد نیست:

response.data

یا:

response.json()

خطاهای HTTP نیز از طریق FetchError مدیریت می‌شوند.


معماری پیشنهادی

هدف این نیست که tanstack-fetch جای TanStack Query را بگیرد.

برعکس، هر کدام مسئولیت مشخص خودشان را دارند:

┌─────────────────────────┐ │ React UI │ ├─────────────────────────┤ │ TanStack Query │ │ │ │ Server State │ │ Cache │ │ Retry │ │ Refetch │ │ Mutations │ ├─────────────────────────┤ │ tanstack-fetch │ │ │ │ HTTP Transport │ │ Type Safety │ │ Authentication │ │ Token Refresh │ │ Interceptors │ │ SSE │ ├─────────────────────────┤ │ Fetch │ └─────────────────────────┘

به این شکل، هر لایه یک مسئولیت مشخص دارد.


Token Refresh و درخواست‌های همزمان

یکی از مشکلات رایج در اپلیکیشن‌های واقعی، Refresh Token است.

فرض کنید چند درخواست تقریباً همزمان با 401 مواجه شوند.

بدون هماهنگی ممکن است اتفاقی شبیه این رخ دهد:

Request A → 401 → refresh Request B → 401 → refresh Request C → 401 → refresh Request D → 401 → refresh

در حالی که چیزی که معمولاً می‌خواهیم این است:

Request A → 401 ─┐ Request B → 401 ─┤ Request C → 401 ─┼→ یک refresh → retry Request D → 401 ─┘

tanstack-fetch برای این سناریو یک Refresh Token Interceptor با الگوی single-flight دارد.

همچنین امکان Refresh قبل از منقضی شدن Token و Refresh واکنشی بعد از اولین 401 را فراهم می‌کند.


SSR و SSE

در اپلیکیشن‌های مدرن React، HTTP Request فقط به Browser محدود نیست.

در محیط‌هایی مثل Next.js ممکن است با مواردی مثل:

  • SSR

  • Cookie Forwarding

  • Server-side Request

  • Authentication

  • SSE

  • Request Cancellation

مواجه شویم.

بنابراین HTTP Client باید بتواند این سناریوها را نیز پوشش دهد.

tanstack-fetch برای مواردی مانند SSR Cookie Forwarding، Authenticated SSE و SSE Resume قابلیت‌هایی ارائه می‌کند.


مقایسه tanstack-fetch، ky و Axios

تمرکز روی TanStack Query

tanstack-fetch:
پشتیبانی و طراحی‌شده با تمرکز روی TanStack Query

ky:
تمرکز مستقیمی روی TanStack Query ندارد

Axios:
تمرکز مستقیمی روی TanStack Query ندارد

مبتنی بر Fetch

tanstack-fetch:
بله

ky:
بله

Axios:
خیر

Typed Error

tanstack-fetch:
بله، با FetchError

ky:
بله، با HTTPError

Axios:
بله، با AxiosError

AbortSignal

tanstack-fetch:
پشتیبانی می‌کند

ky:
پشتیبانی می‌کند

Axios:
پشتیبانی می‌کند

Token Refresh

tanstack-fetch:
Built-in

ky:
نیاز به پیاده‌سازی سفارشی دارد

Axios:
نیاز به پیاده‌سازی سفارشی دارد

Single-flight Refresh

tanstack-fetch:
پشتیبانی می‌کند

ky:
نیاز به پیاده‌سازی سفارشی دارد

Axios:
نیاز به پیاده‌سازی سفارشی دارد

SSR

tanstack-fetch:
First-class support

ky:
نیاز به پیاده‌سازی دستی

Axios:
نیاز به پیاده‌سازی دستی

SSE

tanstack-fetch:
پشتیبانی می‌کند

ky:
نیاز به پیاده‌سازی سفارشی دارد

Axios:
نیاز به پیاده‌سازی سفارشی دارد

اکوسیستم

tanstack-fetch:
جدید

ky:
بالغ

Axios:
بسیار بالغ

البته این جدول به این معنی نیست که یک کتابخانه برای همه پروژه‌ها مناسب‌تر است.

هر کدام مسئله متفاوتی را هدف قرار می‌دهند.


چه زمانی tanstack-fetch انتخاب مناسبی است؟

اگر:

  • از TanStack Query استفاده می‌کنید

  • می‌خواهید queryFn ساده‌تر شود

  • Type Safety برایتان مهم است

  • Token Refresh دارید

  • با SSR کار می‌کنید

  • به SSE نیاز دارید

  • پروژه جدیدی شروع کرده‌اید

  • یا قصد مهاجرت از Axios، ky، ofetch یا Fetch را دارید

tanstack-fetch می‌تواند گزینه‌ای باشد که ارزش بررسی دارد.


چه زمانی ky بهتر است؟

اگر فقط یک Fetch Wrapper سبک و ساده می‌خواهید و وابستگی خاصی به TanStack Query ندارید، ky می‌تواند انتخاب مناسبی باشد.


چه زمانی Axios را نگه داریم؟

اگر یک پروژه بزرگ با Axios دارید و:

  • Interceptorهای پیچیده دارید

  • اکوسیستم بزرگی حول Axios ساخته‌اید

  • تیم شما تجربه زیادی با Axios دارد

  • و هزینه Migration بیشتر از مزایای آن است

دلیلی وجود ندارد صرفاً به خاطر یک معماری جدید همه چیز را Rewrite کنید.


مشکل واقعی: Migration

انتخاب HTTP Client جدید معمولاً سخت‌ترین قسمت ماجرا نیست.

Migration سخت‌تر است.

در یک پروژه واقعی ممکن است این موارد همزمان وجود داشته باشند:

axios.get(...) axios.post(...) fetch(...) ky.get(...)

در صدها فایل مختلف.

به همین دلیل tanstack-fetch یک Migration CLI نیز دارد.

این CLI می‌تواند به شناسایی HTTP Call Siteهای موجود کمک کند و مسیر مهاجرت از:

Axios ky ofetch Fetch

به معماری سازگارتر با TanStack Query را ساده‌تر کند.

هدف این نیست که کل پروژه را یک‌باره Rewrite کنید.

هدف، Incremental Migration است.


آیا باید Axios را کنار بگذاریم؟

لزوماً نه.

اگر پروژه شما با Axios به‌خوبی کار می‌کند، احتمالاً نیازی به Rewrite کردن آن ندارید.

سؤال جالب‌تر این است:

وقتی TanStack Query مرکز Server State پروژه ماست، چرا HTTP Client باید باعث شود در هر queryFn یک لایه Adapter اضافی داشته باشیم؟

tanstack-fetch دقیقاً برای پاسخ دادن به همین سؤال ساخته شده است.


جمع‌بندی

Axios یک HTTP Client بسیار بالغ و قدرتمند است.

ky یک Fetch Wrapper سبک و تمیز است.

tanstack-fetch رویکرد متفاوتی دارد:

HTTP Layer را با Mental Model تان‌استک Query هماهنگ می‌کند.

در نتیجه معماری می‌تواند به شکل زیر باشد:

TanStack Query ↓ Server State tanstack-fetch ↓ HTTP Transport Fetch ↓ Network Primitive

اگر پروژه جدیدی با React و TanStack Query شروع می‌کنید، این مدل معماری ارزش بررسی دارد.

و اگر پروژه فعلی شما با Axios یا ky نوشته شده، لازم نیست همه چیز را یک‌باره تغییر دهید.

می‌توانید با چند API شروع کنید، چند queryFn را مهاجرت دهید و بعد Developer Experience و هزینه نگهداری را مقایسه کنید.

tanstack-fetch یک پروژه Open Source است و پروژه رسمی TanStack نیست.

برنامه نویسیفرانت اندجاوا اسکریپت
۰
۰
garmabi.mohammad73
garmabi.mohammad73
Senior Software Engineer با تمرکز بر Frontend، React و TypeScript. علاقه‌مند به Software Architecture، System Design، Open Source و ساخت ابزارهای ساده و مقیاس‌پذیر.
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید