فراموشی
در آفتاب تند و تیز جنوب قدم میزدم. عرق از پیشانیام میچکید. روبهرویم سولهای سوخته ایستاده بود؛ یادگار جنگ. خودم با چشمهای خودم آن را دیده بودم. هفتهی بعد، دوباره از همان مسیر گذشتم. سولهای نو به جایش ساخته بودند؛ تمیز، سفید و بیرد از آتش.
بعضیها به این روند، نو شدن میگویند. اما من نام دیگری برایش دارم؛ فراموشی.
فراموشی موجودی دیو صفت است؛ خورندهی هویت. بسیاری آن را تنها یک بیماری میدانند، اما فراموشی پیش از آنکه بیماری باشد، آرامآرام ریشههای انسان را میجود.
خیلی چیزها در خاطر شهر حک میشوند؛ جای گلولهها بر دیوارهای آجری خرمشهر، پنجرههای شکسته، سولههای سوخته. اما شهر، خوششانستر از انسان است. میتواند دیوارهایش را خراب کند، سولههایش را از نو بسازد و زخمهایش را زیر لایهای از رنگ پنهان کند؛ انگار نه انگار روزی گلولهای بر آن دیوار نشسته بود.
اما خاطرهها اینگونه نیستند.
خاطرهها فرو نمیریزند؛ فقط کمرنگ میشوند. آنقدر کمرنگ که گمان میکنی دیگر وجود ندارند. خیال میکنی رفتهاند. نه... همانجا ایستادهاند؛ خاموش، محو و دور از چشم. آنقدر کمرنگ که انگار هرگز نبودهاند، اما هنوز هستند.
اما دیری دلت میخواهد بعضی خاطرات را نبینی میدانی آنجا هستند و با چشمان از کاسه بیرون زده شان بهت خیره شده اند اما سرت را میچرخانی خودت را به ندیدن میزنی اگر آنها را تکرار کنی ماده ای از غم و اندوه به خوردت میدهند که تلخی اش فقط با اشک از چشمانت کم میشود
همیشه میگویند زمان همهچیز را درمان میکند. من باور ندارم. زمان فقط خاطرهها را کمرنگ میکند. درست مثل دیوار قدیمی پر سرب خرمشهر؛ اگر روی آن رنگ بکشند، جای گلوله از بین نمیرود، فقط کمتر به چشم میآید.
مغز هم بیتأثیر نیست. تا وقتی عزیزت کنارت ایستاده، کمتر به حفظ کردنش فکر میکنی. اما درست از لحظهای که از دستش میدهی، از مغز خواهش میکنی فراموش نکند؛ چشمهایش را، صدایش را، خندههایش را و حتی سکوتش را. هرچه از او مانده، به امانت نگه دارد؛ برای روزی که تنها راه دیدنش، خاطره باشد.
گاهی دلم میخواست احمد محمود بودم، یا عباس معروفی. نه برای شهرت؛ برای اینکه هنوز، سالها بعد از رفتنشان، کسی نامشان را بر زبان میآورد.و این یعنی به بند کشیدن دیو فراموشی . شاید نوشتن، تنها شمشیری باشد که بتواند فراموشی دیو را از پا در آورد
انسان زمانی فراموش خواهد شد که بند نشانش از این دنیا پاره شود .
امروز به این نتیجه رسیدهام که فراموشی در ذهن اتفاق نمیافتد؛ در نگاه ما اتفاق میافتد، در زبان ما و در سکوت ما.
از روزی که دیگر جای گلوله را نبینیم...
از روزی که دیگر نام رفتگان را بر زبان نیاوریم...
از روزی که زخمها را فقط رنگ کنیم و نه روایت...
فراموشی، همان روز آغاز شده است.