مسیرش را نمی دانم، اما اگر از آن مسیر درست حرکت کرد، می توان از بالا به ضریح امام رضا و جمعیتی که به سمتش جاری هستند، دید داشت. صدای متفاوت آن قسمت دقیقا همزمان با تصویر متفاوتش که دیده می شود، به گوش می رسد. نور شدیدی که آینه ها مدام به این طرف و آن طرف می فرستند. جمعیت، دستشان در هوا آویزان، با ناله و تمنا، حرکت می کنند و با هم، مثل پرچمی در باد، تکان می خورند. ضریحی که دست های بیشمار به آن قلاب انداخته اند. جریانی از احساسات انسانی که با عطش زیاد، خواهان دسترسی به آرزوهایشان هستند اما اکثرا دستشان تماسی نخواهد داشت؛ از کنارش رد می شوند. در جمعیت، هر قدم که به جلو رود، فشار به بدن ها افزایش پیدا می کند. شانه ها به یکدیگر می خورد، پاها در هم گره می خورند. نفس ها با هم مخلوط می شوند. از جایی به بعد چیزی دست خود فرد نیست. جریان انسان را راهنمایی خواهد کرد. یکی می شود با رود مذابی که از خواسته ها داغ است.

صدای آنجا عجیب است. هیچ چیز مستقلی قابل شناسایی نیست. صدای پاها، غرش هواکش ها، جیغ کودکان، ورد و دعایا، گریه ها و التماسها، همه با هم مخلوط اند. همگی با هم تبدیل می شوند به یک زمزمه واحد. یک زنگ گوش بم. صدای یک رود. صدایی که دیواره ها به همدگیر مدام پاس می دهند. برای لحظاتی انگار صدای خود را هم در آن می شنوی.
این صدا متشکل از هزاران گریه و ناله و کلمات و آواهایی است که در آنها عمیق ترین احساسات وجود دارد. نه فقط برای آن لحظه، بلکه برای روزها قبل. سالها قبل. صدها سال است که ستون های این مکان وزن میلیونها احساساتی که نه به کلام می آیند و نه روی صورت می نشینند را تحمل کرده اند. احساساتی که فقط در ناله ها هویدا است آن هم در زمان درماندگی. احساساتی که فقط در اشک ها آشکار می شوند آن هم در حالت شکستگی. و همه این ها ناگهان روی شانه های تو هم می افتد و خمیده می شوی، رام تر می کند تو را. فشار می آورد روی پلک ها. روی گوشه چشم ها. ابروها را می گیرد. می کشد پایین و می فشارد. ناگهان، تو هم به آن هزاران نفر می پیوندی. به جد خود وصل می شوی. به چاه نگاه می کنی. سر در آن فرو می بری.
حرم امام رضا برای این مهم است. دلایل دیگر بیاورید، درست؛ اما این برای من مهم تر از همه است. امام رضا گنجینه ای از احساسات چندین نسل از انسان هایی است که برای لحظه ای سینه شرحه شرحه خود را دیدند.