حراجیِ دوسر سود
این روزها قیمت‌ها هر روز بالاتر می‌رود و بازار در رکود است؛ شرایطی که همه از آن باخبریم و همه به آن مبتلا. اما در سختی‌هاست که ایده‌ها جرقه می‌زنند. این نوشته جرقه‌ای است از همین روزها، به مناسبت نزدیک شدن جمعه سیاه.
من با پا خرید نرفتم، با سر رفتم. لباس‌هایی را که شاید باید برایشان پول زیادی می‌دادم و هرگز راضی نبودم چنین مبلغ گزافی بپردازم، با یک‌سوم قیمت خریدم. برخلاف کسانی که با خرید گران پُز می‌دهند، من برای همه از زرنگی‌ام در خرید از حراجی گفتم. و راستش لذتش بیشتر از خود لباس‌ها بود.
حتماً شما هم این حس را تجربه کرده‌اید: چیزی را که دوست داریم با قیمتی مناسب بخریم، چه مستقیم از فروشگاه، چه آنلاین. حالا که جمعه سیاه نزدیک می‌شود، بازار پر از همین حس خوب است.
حالا یک لحظه فکر کنید همین حراجی در جای دیگری هم باشد.
غذای گرم، مواد پروتئینی، لبنیات، میوه و سبزی، شیرینی، مواد تاریخ‌دار، گل، و هر چیز دیگری از این دست که من نمی‌دانم و شما می‌دانید. چیزهایی که زمان مصرفشان دارد می‌گذرد، نه این‌که فاسد شده باشند. اگر می‌شد این‌ها را هم ارزان‌تر خرید چه؟
معامله‌ای دوسر سود: فروشنده مجبور نیست همه‌ی جنس را دور بریزد، و ما هم مجبور نیستیم با قیمت گران بخریم.
البته این بازار یک شرط اساسی دارد: اعتماد. غذای رو به انقضا با غذای فاسد خیلی فرق دارد. غذایی که امروز پخته می‌شود تازه است، و اگر همان را فردا گرم کنیم و بخوریم، دیگر تازه نیست اما فاسد هم نیست. اسمش را نمی‌دانم، ولی برای خوردن خوب است. بیشتر فاسدشدنی‌ها زیر همین قانون می‌گنجند. وجدان فروشنده در این بازار محک اصلی است، اما فقط به وجدان نمی‌شود تکیه کرد؛ برای بی‌وجدان‌ها هم قانون بالای سرشان است. سزای کسی که حسن نیت ندارد و فقط سوداگر است، باید روشن باشد.
این تجربه در چند کشور پیاده شده و جواب داده. سؤال من این است که در بازار ما چه می‌شود کرد:
اگر مشتری بودید، از چنین بازاری خرید می‌کردید؟
اگر فروشنده بودید، چه چیزی را حاضر بودید با تخفیف بفروشید؟
چه چیز دیگری هست که زمان مصرفش دارد می‌گذرد و من به آن فکر نکرده‌ام؟
برای حفظ اعتماد، چه قاعده‌ای لازم است؟
نظرهایتان را بنویسید. این ایده هنوز در حد فکر است و می‌خواهم با کمک شما شکل بگیرد.
