کلرید جیوه یا جیوه سفید، ترکیبی شیمیایی با فرمول HgCl۲ است. وزن مولکولی کلرید جیوه، ۲۷۱.۵ گرم در مول، چگالی آن ۵.۴۳ گرم در سانتیمتر مکعب، نقطه جوش آن ۳۰۴ درجه سانتیگراد و نقطه ذوبش ۲۸۰.۷ درجه سانتیگراد است. کلرید جیوه معمولا به شکل بلورهای ریز سپید دیده میشود؛ اما در مناطقی چون ازمیر در غرب ترکیه، آن را میتوان به شکل یک برادههای طلایی رنگ هم پیدا کرد.

در قرون وسطی، پزشکان مسلمان از جیوه سفید به عنوان ضدعفونیکننده استفاده میکردند؛ هرچند استفاده از آن در پزشکی مدرن منسوخ شد. این ماده کاربردهایی درمانی و صنعتی نیز دارد. اما در طول تاریخ، کلرید جیوه با خاصیت خورندگی و سمیت بالای آن شناخته شده است. سمیت آن نهتنها بهعلت محتوای جیوه، بلکه به دلیل خاصیت خورنده آن است که میتواند باعث آسیب جدی داخلی از جمله زخم معده، دهان، گلو و آسیب به روده شود. کلرید جیوه همچنین تمایل به تجمع در کلیهها دارد که به نارسایی حاد کلیه منجر میشود.
قرار گرفتن در معرض مقدار زیادی کلرید جیوه میتواند در کمتر از بیست و چهار ساعت به مرگ دراثر نارسایی کلیه یا آسیب به دستگاه گوارش بیانجامد. احساس سوزش در دهان و گلو، درد معده، ناراحتی شکمی، بیحالی، استفراغ لختههای خون و...، از عوارض جانبی مسمومیت حاد با کلرید جیوهاند.
به عبارتی، کلرید جیوه مانند اسید از درون بدن را تکهتکه میکند. متلاشی میکند و باعث میشود رنگ پوست بیمار در اثر نارسایی کلیه مایل به سبز شود، باعث میشود بیمار پارههای جگرش را در تشت بالا بیاورد...
(نکته: اگر کبد تخریب شود هم از راه مری دفع نمیشود؛ یعنی نمیشود امام دقیقا تکههای جگر را بالا آورده باشند. آنچه که در تشت ریخته، همان لختههای خون بوده؛ اما راویای که شاهد شهادت امام بوده است، تصور کرده که اینها پارههای جگرند و برای همین در کتب تاریخی اینطور نوشتهاند که پارههای جگر امام در تشت ریخته است.)

ولی از آن بدتر، این است که این کلرید جیوهی لعنتی را – که از روم برای معاویه فرستادهاند – همسر خود امام حسن(ع) به ایشان بخوراند. از کلرید جیوه کشندهتر و دردناکتر، تنهایی امام است؛ این که قاتل امام در خانه امام باشد، همسرش باشد.

از همه اینها کشندهتر، این است که سرداران سپاه امام برای معاویه نامه نوشته بودند که حسن(ع) را زنده میخواهی یا مُرده؟
از اینها جگرسوزتر، این است که مردم نه وقت جنگ پشت امامشان ایستادند و نه وقت صلح. نه جنگ امام را فهمیدند و نه صلحش را.
از کلرید جیوه سمیتر، مردمی بودند که سر سفره کریم اهلبیت(ع) نشسته بودند و حرف رسانههای معاویه را میشنیدند. مردمی که عقل مجسم* را رها کرده و دل به جهالت شیرینِ اموی سپرده بودند.
اصلا حالا که فکرش را میکنم، تقصیر کلرید جیوه نبود. جگر امام را خیلی زودتر، مردمِ امامنشناس تکهتکه کرده بودند...

*پینوشت: در منابع اهلسنت، روایتی هست از رسول الله(صلوات الله علیه و آله) که: اگر قرار بود «عقل» در قالب انسانی مجسّم شود، آن شخص حسن بن على (علیهماالسلام) بود.
برای اطلاعات بیشتر، مستند "بازخوانی یک ترور بیولوژیک" را ببینید.