مقدمه: پارسال روز اربعین، توفیق شد در اصفهان موکبی بزنیم به نام لشگر فرشتگان؛ در جهت معرفی هفت هزار بانوی شهیدی که سالهاست غریب و ناشناخته ماندهاند.
مقدمه2: نمیدونم درسته که این یادداشت رو منتشر کنم یا نه. خب تنها دلیل انتشارش اینه که مخاطبهای اینجا منو نمیشناسند و شاید این متن یکم جنبه انگیزشی پیدا کنه.
(بخش اول یادداشت مربوط به شنبه یازدهم شهریور است)
امسال هم قرار شده دوباره موکب لشگر فرشتگان را سرپا کنیم و من امسال وضعم از سال گذشته هم بدتر است، چون ایده جدید ندارم و پارچه سیاهی برای موکب ندارم و پول هم ندارم و نیرو هم ندارم و کلا هیچی ندارم. صفر صفر. فقط خودمم و حالا که فکرش را میکنم خودم را هم ندارم. ترازم منفی شده. خودم معلوم نیست الان که لازمش دارم کجاست. با این که برایش خط و نشان کشیده بودم که حق آبغوره گرفتن و لوسبازی ندارد، ولی باز هم از دستم فرار کرده و رفته یک گوشه، از ناراحتیِ این که چرا نرفتم کربلا گریه میکند. وقتی هم برایش توضیح میدهم که اگر من میرفتم کی میخواست به موکب برسد، لب ورمیچیند و رویش را به سمتی دیگر برمیگرداند. خلاصه که توی باغ نیست. دل به کار نمیدهد. باید به زور جمعش کنم و با پسگردنی به کار وادارمش.
امروز صبح وقتی از تخت بیرون آمدم(نمیشود گفت از خواب بیدار شدم، چون اصلا خوابم نبرده بود)، فکر میکردم بروم ستاد مردمی اربعین و بگویم درخواستم برای موکب را پس میگیرم. چرا؟ علتش ساده است: من هیچم. هیچ که نمیتواند کاری بکند. دائم به خودم میگفتم چه فکری برای خودت کردهای که رفتهای درخواست ثبت کردهای اصلا؟ میخواهی از کجا پارچه سیاه بیاوری؟ میکروفون و بلندگو را چطور؟ فرض که تجهیزات جور شد، یا اصلا چادرهای قدیمی خودت را برداشتی بجای پارچه مشکی. میخواهی خودت چادرت را ببندی دور کمرت و از داربست بروی بالا و پارچهها را بزنی به داربست؟ اصلا بلدی؟ تاحالا از این کارها کردهای؟ بعد هم از صبح تا شب تک و تنها بایستی توی موکب و حرف بزنی، تا جایی که فکات بیحس شود و تازه شب که شد، دوباره باید چادرت را ببندی دور کمرت و پارچهها را جمع کنی. بعد هم مثل یک مرد اسنپ بگیری و ساعت دوازده شب بروی پارچهها را پس بدهی و برگردی خانه.
صبح اول به سرم زد زنگ بزنم به ستاد و بزنم زیر همهچیز. مثل یک ترسوی بدبخت اربعیننرفته. بعدش هم تا خود اربعین و چهبسا تا آخر ماه صفر، کز کنم توی اتاقم و قلپقلپ غصه بخورم، انقدر که غمباد شود و قبل از این که ربیعالاول برسد دق کنم. فکر بدی نیست. آنوقت خانواده میتوانند یکهویی بیایند توی اتاق و همه آنچه درباره فساد نعشی در آخرین یادداشتم نوشته بودم را به چشم ببینند.
صبح یکی زدم توی گوشم و گفتم باید بروی. ولی «خودم» بازهم همراهی نمیکرد. چسبیده بود به دیوار انتهایی اتاق. بغض کرده بود. انگار که توی گلویم یک توپ پلاستیکی گیر کرده باشد. اصلا نمیشد حرف بزنم. فکر کنم هنوز خانواده هم دقیقا نمیدانند من قرار است چکار کنم، چون نتوانستهام دربارهاش حرف بزنم. اینجور وقتها هرچی حرف هست گیر میکند پشت آن توپ پلاستیکی و صدا به زور شنیده میشود. من هم برای این که آن توپ پلاستیکی آب نشود و از چشمهام بیرون نریزد، سکوت میکنم. این که الان دارم مینویسم هم برای همین است، درواقع الان هم دارم گریه میکنم و کسی نمیبیند. این خیلی خوب است. داشتم میترکیدم.
تمام لحظاتی که داشتم آماده میشدم تا بروم ستاد، و وقتی که توی ماشین نشسته بودم، و وقتی زنگ ستاد را میزدم، و وقتی سوار آسانسور شدم، و وقتی داشتم با مسئول مربوطه حرف میزدم و توجیه میشدم، و وقتی از ستاد بیرون آمدم، و وقتی پیاده تا ایستگاه اتوبوس رفتم، و وقتی سوار اتوبوس بودم، و وقتی رفتم خانه مادرجان، و وقتی زنگ زدم دفتر فنی و قیمت چاپ رزقها و پوسترها را پرسیدم، و وقتی برگشتم خانه تا همین الان، حس میکردم در گاز خردل نفس میکشم. احساس میکردم تمام مجرای تنفسیام و اندامهای داخلیام تاول زدهاند و میسوزند. هنوز هم همین حس را دارم. میسوزد. انگار تاول زده و تاولها ترکیده و از داخل ریشریش شدهام. طوری ریشریش شدهام که اگر دهان باز کنم لخته خون از دهانم بیرون میریزد. طوری از هم پاشیده که انگار یک لیوان کلراید جیوه خورده باشم، یا یک گالن اسید سولفوریک که به معده نرفته، راه کج کرده و یکراست جاری شده سمت قلب و متلاشیاش کرده.
امروز وقتی مثل همیشه محکم راه رفتم، سرم را بالا گرفتم، سینه سپر کردم و گفتم مسئول موکب لشگر فرشتگانم، حالم مثل رزمیکاری بود که توی مسابقه حسابی کتک خورده، ولی نمیخواهد به روی خودش بیاورد، چون اگر یککم دیگر تحمل کند و از مسابقه حذف نشود، میتواند حریفش را ببرد. رزمیکاری که تمام استخوانهاش درد میکند، تیر میکشد. بینی و دندانهاش شکسته است و دارد خونی که در دهانش جمع شده را قورت میدهد و دهانش را بسته نگه میدارد که داور نفهمد مصدوم است. و البته الان هم همینطورم. ادای دخترهای شجاع را درمیآورم، دخترهایی که بلدند چادرشان را ببندند دور کمرشان و اندازه ده تا مرد کار کنند، چیزی که نیستم. ادای رزمیکار پیروزی که بعد از گرفتن مدال، باید یواشکی برود سراغ کمپرس یخ و دردش را به زور مسکن آرام کند، کبودیهاش را بپوشاند و نالهاش را بخورد. راستش حتی همین هم نیستم. صدای اخبار را از بیرون اتاق میشنوم که از وضعیت مرزها میگوید، از ازدحام زائران اربعین، از شور و شعور حسینی... و من صدای خرد شدن استخوانهام را واضح میشنوم. غصههام و دردهایی که این ماه گذشته کشیدهام در ذهنم مرور میشوند و من صدای جلز و ولز کردن قلبم را میشنوم.
***
یک هفته تمام لختههای خون و تکههای جگرم را قورت دادم و دهان باز نکردم که بیرون نریزند. همه را توی خودم جمع کردم. حالا فقط میخواهم همه لختههای خون را توی این فایل بالا بیاورم.
یک هفته تمام له شدم. زیر بار مسئولیت، زیر بار ترس، زیر بار تنهایی، و زیر بار سکوت. بیشتر از همه موقع زدن پارچههای مشکی به داربستهای غرفه. دوست داشتم بمیرم. فقط دوست داشتم بمیرم. نه که کسی برای کمک کردن بهم نباشد، ولی بازهم احساس میکردم پشتم خالی ست. با رفتارهای بعضیها، با منت این و آن را کشیدن. یک روز انقدر قوی میشوم که نیاز به کمک کسی نداشته باشم. انقدر قوی که نروم منت بکشم و نیش و کنایههای دیگران را تحمل کنم، چون به کمکشان محتاجم. تقصیر خودش هم نبود. از دید خودش شوخی میکرد و من بودم که جنبه شوخی نداشتم و انقدر از درون درهمشکسته بودم که شوخیهاش برایم حکم خنجر در قلب را داشتند. و باز هم خون میخوردم و میخندیدم.
سهشنبه که رفتم گلستان، چقدر با بچهها گفتم و خندیدم. به همان شوخیهایی که خنجروار در قلبم فرو میرفت خندیدم و خم به ابرو نیاوردم که کسی نفهمد شکستهام. چقدر ادای آدمهای بیغم را درآوردم. چقدر شوخی کردم. من یک بازیگر فوقالعادهام. استاد این که وقتی از درون ریشریش شدهام، مثل شادترین انسان روی زمین رفتار کنم. اگر نوشتن نبود، خیلی حرفها برای همیشه زیر خندههایم دفن میشد.
همه میگفتند فکر یک مرد برای بستن پارچهها را نکردهای؟ من نمیدانستم چی جواب بدهم. دیگر اینجا تمام میشدم، یعنی صدایی حتی درنمیآمد که بتوانم یک جواب سربالا یا یک توجیه احمقانه بتراشم. احساس میکردم همه دنیا دارند به دیده ترحم و تعجب نگاهم میکنند: آخی. این دختره تک و تنها میخواهد موکب بزند. بین اینهمه موکبدار مرد سن و سال دار، فقط این دختره است که تنهاست و با هزار منت یک نیروی مرد پیدا کرده. این دختره تنهایی باید جواب آقای فلانی و فلانی و فلانی را بدهد. چقدر توی ذوق میزند بین بقیه موکبدارها. آخی. دختره تنهایی دارد بارهای سنگین را میآورد و میبرد. با اسنپ.
بله من خودم خواستم. انتخاب خودم بود که حقیرانه محتاج جنس مرد نشوم و بجایش بار سنگینتر را بردارم, ولی واقعا یک جاهایی کم میآورم. نه وقتی که مجبورم با مردها سروکله بزنم؛ بلکه وقتی که قرار است با همجنسهای خودم مواجه شوم. آنهایی که استقلالم را مسخره میکنند و وقتی میبینند به نیروی مرد برای بالا رفتن از داربست نیاز دارم، میخندند و میگویند: میخواستی شوهر کنی! چی شد آن ادعای استقلال و قدرتت؟
باید عذرخواهی کنم ازشان که تنها هنرم نشستن توی خانه به انتظار شاهزاده با اسب سفید نبود و بجای در سر پروراندن آرزوی عروسی، از بچگی در گوشم اینطور خوانده بودند که باید کاری کنم کارستان، تا نامم در تاریخ بماند و نام خانوادگیمان همیشه جاودانه شود؛ به جبران پسر نداشتن پدر.
استخوانهام نحیفتر از آنند که بار یک لشگر را بردارند، آن هم تنهایی. تنهاییِ تنهایی. آخر هم به این نتیجه رسیدم که اصلا به من چه. مگر موکب مال من است که حرصش را بخورم؟ صاحب دارد. صاحبش بیاید جمعش کند. صاحبش بیاید پارچه سیاه جور کند و بزند به داربستها. صاحبش برود پوسترها را چاپ کند. صاحبش بیاید تجهیزات جور کند. صاحبش بیاید روایتگری کند. به من چه مربوط است؟ مگر سال گذشته من بودم که موکب زدم؟
آدم نباید توی کار بالادستیها دخالت کند. همهچیز خوب آماده شد، خوب اجرا شد و خوب جمع شد. بهتر از پارسال. ولی الان که کار موکب تمام شده، حالم مثل آن رزمیکار است که با بدبختی و با وجود مصدومیت مبارزه کرده و خون خورده و مدال برنده شده، و حالا تنهایی میرود توی رختکن و کمپرس سرد روی کبودیهاش میگذارد. خون دهانش را تف میکند، دهانش را میشوید و به تنهایی زخمهاش را میبندد. باید تنهایی زخمهام را ببندم. باید همه قوی بودنم را بالا بیاورم. همه لختههای خونم را. من تنهایی زخمهام را میبندم و بلند میشوم...
داستان کامل موکبمان:
