آنچه در ادامه میخوانید، یادداشتها و خاطرهنگاریهای من از جنگ چهلروزه است. نوشتن این خاطرات را از فروردین 05 آغاز کردم و تا ماههای بعد ادامه دادم. بعضی قسمتهای آن را پیش تر در انتشارات روایت معراج منتشر کردهام. ولی این یادداشتها به سایر ابعاد جنگ میپردازند؛ نه معراج شهدا.
من الان وسط وسط تاریخم. آن قسمت از تاریخ که آن را با شگفتی خواهند خواند. آن قسمتش که دگرگونیهای بزرگ دارد، نقطه عطف است و جهان را برای همیشه تغییر میدهد. اصلا همین الانش هم جهان برای همیشه تغییر کرده. تنگه هرمز بسته شده. آسمان اسرائیل کاملا بیدفاع شده. ایران دارد با چندین کشور میجنگد. و اینها تغییرات بزرگی ست؛ خیلی بزرگ. نمیدانم؛ خدا میداند چه میشود. ولی من الان وسط تاریخم و میخواهم بنویسم؛ نه آن شکلی که توی گزارشهای تاریخی و کتابهای درسی مینویسند، نه از ارقام و آمارها. از انسانها. از خودم، از مایی که این روزها را زندگی کردیم؛ همانطور که سیده زهرا حسینی دا را نوشت و نویسندهای ناشناس زنی در برلین را نوشت و خیلیهای دیگری که روزگارشان را روایت کردند.
البته این را بگویم که هرچند من این را برای تاریخ مینویسم، ولی تاریخنگار نیستم و قرار نیست این روایت یک روایت بیطرف باشد و شما هم از من انتظار بیطرفی نداشته باشید. یک وقتهایی بیطرفی عین بیشرفی است. و من تا مغز استخوان از اسرائیل و امریکا متنفرم و از اعماق قلب عاشق ایرانم؛ بنابراین این روایت کاملا سوگیرانه و جهتدار است و اگر دنبال یک روایت بیطرف هستید، باید بگویم اینجا خبری از بیطرفی نیست؛ ولی انصاف چرا.
این ماه رمضان، اولین ماه رمضان ما زیر یک سقف بود. آبان 1404 عروسی کرده بودیم. من تازه پیشنهادهی پایاننامه ارشدم را به تصویب رسانده بودم و بعد از حوادث دیماه(که شاید آنها را هم بعداً برایتان نوشتم یا در خاطرات کس دیگری خواندید) و تاخیری که در امتحانات به وجود آمد، تازه امتحانات پایانترم ترم سوم ارشدم تمام شده بود. باید روی پایاننامه تمرکز میکردم. اولین ماه رمضانی بود که بجای خوابیدن تا دم افطار و نشستن سر سفره آماده، باید بیدار میماندم و افطاری و سحری میپختم و سفره را خودم پهن میکردم. اولین ماه رمضانی که فهمیدم خانم خانه بودن چقدر سخت است؛ اما شیرین هم بود. حال و هوای خوب خانه دست من بود؛ هنری که فکر نمیکردم داشته باشمش. مزه خوشبختی زیر زبانم بود. تازه عروس است و همین چیزها دیگر.
حرف از تهدید ترامپ هم بود. همه تا به هم میرسیدند میگفتند به نظرت میزند یا نه؟ بعضیها میگفتند نه. بعضیها هرشب میگفتند امشب حتما میزند. بعضی برایش جوک میساختند و بعضی به شدت مضطرب بودند. کانالهای تحلیلی هرشب از یک نفر – حتی خبرنگار دارقوزآبادنیوز توی امریکا – نقل قول میکردند که وقوع جنگ حتمی هست یا نه. من اما اهمیتی به این موضوع نمیدادم. راستش فکر نمیکردم بزند. هر خبری مربوط به ترامپ بود را نادیده میگرفتم. هیچ اهمیتی برایم نداشت و هنوز هم ندارد که چه چیزی در صفحهاش مینویسد. ترامپ در نظر من فقط یک پدوفیل روانی ست و من زندگیام را به حرفهای یک پدوفیل روانی گره نمیزنم. با خودم گفته بودم آدم نباید از جنگی که اتفاق نیفتاده بترسد و اضطراب بگیرد. آدم برای سوگی که ندیده گریه نمیکند.
دو شب قبل از جنگ، نیمهشب پنجشنبه، دانشگاه یکباره اعلام کرد کلاسهای هفته آینده مجازی ست و خوابگاهها تعطیل است. داد همه درآمد؛ مخصوصا خوابگاهیها که این تصمیم هزینه مالی و زمانی زیادی برایشان داشت. تصور میکردیم علت مجازی شدن دانشگاهها، آشوبی بود که به جان دانشگاه افتاده بود. از دانشگاه شریف شروع شد. یک عده دانشجوی نادانِ استحمار شده(این مودبانهترین لفظ ممکن بود)، کف دانشگاه پرچم ایران را آتش زده بودند و به دفاع از پهلوی پرچم شیروخورشید بالا برده بودند. درگیری شده بود. من هم درست جزئیات را نمیدانم و اگر میخواهید درباره آن حادثه بدانید، میتوانید منابع دیگر را مطالعه کنید. درگیری به دانشگاههای دیگر هم سرایت پیدا کرد و دانشگاهها یکی یکی مجازی شدند. دانشگاه اصفهان بود که هنوز مجازی نشده بود و حتی گفته بودند کلاسها حضوری ست؛ تا همان نیمهشب پنجشنبه. قبل از آن طرفداران پهلوی فراخوان تجمع در روز شنبه داده بودند و بسیج دانشجویی هم فراخوان داده بود. جمعه شب، افطاری خانه خالهام دعوت بودیم. داشتیم درباره همین مسائل حرف میزدیم. خاله بزرگترم گفت: این مملکت دیگه آرومبگیر نیست.
آن روز، شنبه نهم اسفند، من و علی تصمیم گرفتیم برویم دانشگاه. او میخواست با استاد راهنمایش صحبت کند و من میخواستم با تمرکز بیشتری مطالعه کنم. دانشگاه خلوت بود و فقط دانشجویان تحصیلات تکمیلی که مجازی نشده بودند در دانشگاه بودند. رفتم توی یکی از اتاقهای دانشکده فیزیک نشستم پای لپتاپ و کارم را شروع کردم. تازه داشتم تمرکز میکردم که علی زنگ زد و درحالی که نفس نفس میزد گفت: جنگ شده!
ساعت را نگاه کردم؛ ده صبح بود. هنوز دو ساعت تا زمان تجمع مانده بود. فکر کردم منظورش این است که بین دانشجوهای موافق و مخالف نظام درگیری شده. گفتم: هنوز که زمان تجمع نیست!
گفت: نه! نه! تهران رو زده. اسرائیل تهران رو زده. جنگ شده.
نمیدانم آن لحظه احساسم چی بود. یادم نیست. شاید کمی ترس، شاید ناباوری. بیشتر ناباوری. علی قطع کرد و من برخاستم و همانطور که اتاق را قدم میزدم، کانالهای خبری را چک کردم. اخبار محدود بود. مثل این که موشک به بیت رهبری خورده بود؛ ولی من نگران آقا نبودم. با خودم گفتم حتما مثل جنگ دوازده روزه، قبل از اصابت آقا را به جای امنی بردهاند. عمهام که ساکن تهران بود زنگ زد. گفت صدای انفجار را شنیده. ترسیده بود و بیشتر از خودش نگران آقا بود.
علی گفت میآید دنبالم که برویم. دیگر تمرکز برایم نمانده بود. اصلا یادم نبود که داشتم کدام پایاننامه را مطالعه میکردم و یادداشت برمیداشتم. علی آمد توی اتاق و کمی نشست تا وسایلم را جمع کنم. اتاقی که در آن بودیم، پنجره بزرگی رو به کوه صفه داشت. کوه را از نزدیک میشد دید. من سرم پایین بود. داشتم دفتر و جامدادی را توی کولهام میگذاشتم که صدای انفجار آمد. صدای ویژ کوتاهی و بعد صدای شکستن و خرد شدن سنگ. شیشهها لرزید. انقدر نزدیک بود که فکر کردم همان ساختمان یا ساختمان شیمی را زده. سر بلند کردم و دیدم دقیقا قله را زده. قله کوه صفه را. خاک به هوا برخاسته بود. علی داد زد بخواب روی زمین. فکر میکردیم بعدی ماییم. روی زمین نشستیم و سرمان را گرفتیم. علی گفت بدو برویم. اول خواستیم فقط خودمان را نجات بدهیم؛ ولی دلم تاب نیاورد. نتوانستم بدون لپتاپ از آنجا بیرون بیایم. با خودم گفتم جنگ بالاخره تمام میشود؛ ولی پایاننامه نه! همه اینها در دو ثانیه اتفاق افتاد. علی لپتاپ را بست و زد زیر بغلش و کولهام را – که زیپش باز بود – دست گرفت و من چادرم را چنگ زدم و شارژر لپتاپ را برداشتم و دویدیم. طبقه دوم بودیم. احساسم این بود که هر لحظه ممکن است اینجا را بزند و ساختمان بریزد روی سرمان. کارمندان و معدود دانشجوهای توی دانشکده داشتند مثل ما میدویدند که بروند بیرون. از پلهها پایین آمدیم و رفتیم بیرون. همه بیرون بودند و نگاهشان سمت کوه صفه بود. آن لحظه تازه فهمیدم چقدر قلبم تند زده و دستم چطور میلرزد. پاهایم خالی کردند و نشستم روی پلههای بیرون دانشکده. بعدا فهمیدم به آن وضعیت میگویند شوک تخلیه آدرنالین؛ آنجا که خطر از بیخ گوشت میگذرد و آدرنالینی که توی تمام بدنت پخش شده، فروکش میکند و عضلات به لرزش میافتند و رها میشوی.
آن روز تجمع دانشجویان مخالف نظام برگزار نشد. همه رفته بودند. تا قبل از آن اصلا دلم نمیخواست توی تجمعی که بسیج فراخوانش را داده بود شرکت کنم؛ ولی شرایط فرق کرده بود. دانشجوهای انقلابی مانده بودند. بعضی با این که ارشد و دکتری نبودند و کلاس حضوری نداشتند، آمده بودند دانشگاه برای تجمع. دیگر مسئله تجمع دانشجوهای نادانی نبودند که پرچم سوزانده بودند. مسئله ایران بود. مسئله این بود که همه آنهایی که صدای موشک را شنیده بودند، میخواستند توی دانشگاه بمانند و بگویند نمیترسند.
نماز را جلوی تالار شریعتی علوم پزشکی به جماعت خواندیم و بعد رفتیم به سمت درب شرقی. آنجا سرود ملی خواندیم و شعار دادیم و پرچم ایران را روی دست چرخاندیم. موقع نماز، کوه صفه روبهرویم بود. انگار نه انگار که موشک خورده است. محکم و استوار سر جایش بود؛ مثل ایران.
وقتی رسیدیم خانه، بلافاصله شبکه خبر را روشن کردیم. دائم با خانواده خودم و مادربزرگم تماس میگرفتم. دائم کانالهای خبری را چک میکردیم. آنجا بود که خبر میناب را شنیدیم. دوتا موشک به یک دبستان خورده بود؛ دبستان شجره طیبه. اولش توی اخبار نوشته بود شهادت چهار دانشآموز در حمله موشکی به میناب. بعد هی عدد چهار زیاد شد. شد هشت. بعد شد پانزده. بعد شد بیست، سی، چهل، شصت، هفتاد... هی رفت بالا و بالا تا حدود صد و هفتاد. اینطور که پیدا بود داشتند یکی یکی پیکر بیجان از زیر آوار در میآوردند و به آمار میافزودند. مگر بدن بچهی دبستانی چقدر جان دارد؟ یک ذره پوست و گوشت و استخوان است. حتی با فرض این که در انفجار اولیه تکهتکه یا زخمی نشده باشد، زیر آوار بدون هوا خیلی دوام نمیآورد. و همینطور شد که حدود دویست کودک و معلم به دست پدوفیلهای جزیره اپستین کشته شدند.
البته آن بیشرفهایی که به ترامپ التماس میکردند به ایران حمله کند، وجدانشان حتی دچار خارش هم نشد، چه برسد به این که بخواهند عذاب وجدان بگیرند. سریع توجیه کردند که: لابد جمهوری اسلامی توی مدارس تسلیحات پنهان کرده! (جداً؟ خب امریکا چرا عصر یا شب که مدرسه خالی از دانشآموز بود مدرسه را نزد؟) لابد دانشآموزان آن مدرسه، فرزندان پاسدارها بودهاند! (بچه بچه است و مهم نیست فرزند پاسدار باشد یا نه!) اصلا لابد جمهوری اسلامی خودش مدرسه را زده است که مظلومنمایی کند! (مگر جمهوری اسلامی مثل شما احمق است؟) حتی یکی از همان سلیبریتیهای بیشرف نوشته بود: مگر نگفته بودم بچههاتان را مدرسه نفرستید؟!
نیمههای شب بود که صدای هلهله و جیغ شادی از خیابان بلند شد. انگار یک نفر سوار ماشین بود و داشت جیغزنان و هلهلهکنان از خیابان رد میشد و دور میزد. و همان وقت بود که دوباره نرگس زنگ زد و گفت توی خیابان آنها هم همین وضع است. گفت آقا را زدهاند. گفتم غلط کردهاند. فکر میکردم مثل همیشه دروغ و شایعه است. با خودم گفتم این بازی روانی دشمن است.
یادم نیست حالم چطوری بود. انگار بیحس بودم...
ادامه دارد...

