اگر به شعر و ادبیات علاقهمندید، پیشنهاد میکنم حتما صفحهی اینستاگرام «نهان» رو دنبال کنید. «نهان» تمام تلاشش رو میکنه تا با کمک شعر و ادبیات پنجرهی تازهای بسازه برای اینکه -حتی شده برای لحظاتی- جهان رو یه جور دیگه ببینیم. بخشی از مطلبی که در ادامه میخونید وام گرفته از همین صفحه است.

این جملات از «نیما یوشیج» تو کتاب «حرفهای همسایه» بهنظرم خیلی درخشانه و نکتهی خیلی مهمی رو تو دل خودش داره:
«عزیز من! باید بتوانی به جای سنگی نشسته، ادوار گذشته را که توفان زمین با تو گذرانیده، بهتن حس کنی... باید بتوانی یک جام شراب بشوی که وقتی افتاد و شکست، لرزش شکستن را بهتن حس کنی.
باید این کشش تو را به گذشته انسان ببرد و تو در آن بکاوی. به مزار مردگان فرو بروی، به خرابههای خلوت و بیابانهای دور بروی و در آن فریاد برآوری و نیز ساعات دراز خاموش بنشینی... به تو بگویم تا اینها نباشد، هیچ چیز نیست...
دانستن سنگی یک سنگ کافی نیست. مثل دانستن معنی یک شعر است. گاه باید در خود آن قرار گرفت و با چشم درون آن به بیرون نگاه کرد و با آنچه در بیرون دیده شده است به آن نظر انداخت. باید بارها این مبادله انجام بگیرد تا به فراخور هوش و حس خود و آن شوق سوزان و آتشی که در تو هست، چیزی فرا گرفته باشی.»
«دانستن سنگی یک سنگ کافی نیست» این جمله همیشه آویزهی گوش منه. هر وقت بخوام محتوایی بنویسم به خودم یادآوری میکنمش. همانطور که به قول نیما برای نوشتن به زبان یک سنگ باید تبدیل یک سنگ شد برای نوشتن محتوا درباره یک کسبوکار یا یک حوزهی خاص باید به دقایق و لحظات اون کار تا حد قابل قبولی اشراف پیدا کرد تا نتیجه برای مخاطب «پذیرفتنی» شه.
چه دوست داشته باشیم، چه نداشته باشیم...
واقعیت اینه که ما همیشه «خودمون رو مینویسم». بنابراین زمانی میتونیم دربارهی یک موضوع باورپذیر بنویسم که قبلش اون موضوع رو درونی کرده باشیم. زمانی میتونیم از یک سنگ بنویسم که خودمون تبدیل به یک سنگ شده باشیم!
اگه مفهومی درون ما تهنشین شده باشه میتونه با جریان خلاقیت همراه بشه و سوار بر موج کلمات به سطح کاغذ بیاد. این نگرش در تحلیل آثار مختلف هم میتونه به ما کمک کنه.
مثلا وقتی کلمهی «کرد» یا «کردستان» رو در گوگل جستجو میکنیم مردان و زنانی رو میبینیم که دوش به دوش هم، تفنگ به دست ایستادهاند. «مبارزه»، «ایستادگی»، «برابری»، «حق طلبی»، «نمایش عریان مشکلات و مسائل» کلیدواژههایی هستند که با دیدن این تصاویر به ذهن من رسید. آیا مصداق این کلیدواژهها رو میشه تو شعر کُرد هم دید؟
«آرش سنجابی» کارگردان، مترجم و نویسندهی ادبیات در مقدمهی کتاب «عاشقانههای شعر کرد» که توسط «نشر ثالث» منتشر شده، مینویسه:
«شعر کرد به مثابهی رودی پر خروش است که آوازش، خنکایش و حتی چکچک قطرهقطرهاش جان را خستگی به در میکند. شاعران کرد پر خون و خوب مینویسند. عشق، یأس و جنگ سه محور اصلی شعر کرد است.»
و در بخشی دیگر از مقدمه اشاره میکنه:
«نگاه شاعران کرد به عشق، حماسی و پرشأن است. گونهای مینویسند که خواننده بندبند تنش میلرزد و خود، رد دوری از یک عشق فراموش شده در دلش شعله میکشد.»
از آرش سنجابی هم چند شعر در این کتاب منتشر شده است، مثل:
رهاتر از آنی/ که بلور شیشهای جانت را/ به پنجهای بفشارم!
در ادامه برخی از شعرهای این کتاب رو که بیشتر دوست داشتم، به همراه توضیحی کوتاه درباره شاعر هر شعر میخونیم.
این آثار به همراه اشعار دیگری از برترین شاعران ایران و جهان رو میتونید در اینستاگرام «نهان» بخونید.
«عبدالله پشیتو» از شاعران معاصر کرد است که به واسطه اشعار سیاسیاش و انتقادهای بیپردهاش به شیوه حکمرانی اقلیم کردستان شناخته میشود.
آثار ترجمه شدهی این شاعر:
صدها سال است آوارهام/ انتشارات ایجاز
کولهبار یک عاشق مادرزاد/ انتشارات مروارید
«پیوند»
چگونه میتوان به تو رسید؟
اهل بهشتی؟
به سجده خدایان مینشینم
اهل دوزخی؟
زمین را میپوشانم از کفر
چگونه میتوان به تو رسید؟
پوستم را بیرقت میکنم اگر شهری به تاراج رفته باشی
«لطیف هملت» شاعری نوپرداز که با لحن و زبانی ساده عمیقترین و بغرنجترین مفاهیم رو به تصویر میکشه. این شاعر بیش از 20 مجموعه شعر دارد که تعدادی از آنها به زبان فارسی منتشر شده است.
«اگر...»
اگر آتش بنامم تو را
به شعلهای جزغالهام میکنی
اگر باران بنامم تو را
به طوفانی میلرزانیم
اگر خوشهی گندم بنامم تو را
پرندگان گرسنه تو را میبلعند
اگر تو را وطن بنامم
بر خاک و خونت میکشند!
شاعر و نویسنده کرد که به روشنی در آثار میتوان مولفههای جنگ را دید.
«تو»
تمامی مردم
نام عزیزشان را بر درخت حک میکنند
نازنینم
نام تو را بر استخوان تنم خواهم کوفت
فرهاد شاکلی نویسنده، شاعر، محقق و یکی از بنیانگذاران شعر مدرن کرد است. شاکلی در سال 1951 میلادی در استان کرکوک عراق متولد شد و از سال 1968 انتشار اشعار خود را آغاز کرد.
«مصداق وطن»
به سرزمینم میمانی
_ صدا چاک خورده و ویران _
اما عزیز
و سرافراز
شاعر و مدرس فلسفه که در سال 1969 در سليمانيه كردستان عراق متولد شد. از این شاعر-فیلسوف دو کتاب توسط نشر دات منتشر شده است: 1. فانتزی خوراک و 2. خنده و فلسفه
«مغاک ابدی»
هزارتویِ سیاهی است جهان
چونان زنهای خراب هر لحظه چهرهای دارد جهان
شکوهمند و زیباست جهان
آنگاه که تو بر زمینش گام برمیداری
امیدوارم که از خوندن این مطلب لذت برده باشید.