سالها پیش، فرصت حضور در کارگاه شعری در موسسه کارنامه رو داشتم. یکی از جلسات _طبق رسم کلاس_ تمام دوستانم درباره کار تازهای که نوشته بودم نظر دادند؛ همهی دیدگاهها مثبت و خوشایند بود، و در پایان بعد از اینکه تکتک نظراتشون رو گفتند نوبت به استاد رسید.
«حافظ موسوی» نکات مثبت کارم رو گفت، و در نهایت جملهای رو به حرفهاش اضافه کرد که تا همین امروز آویزه گوشم شده:
«فواد ببین! کارت هیچ ایرادی نداره اما یادت باشه خوب بودن، خوب نیست! بعد بهشوخی اضافه کرد، شاید خیلی شبیه جملات یه فردی باشه! و بعد از اینکه خندههامون تموم شد، ادامه داد:
مثل پرواز یه پرنده تو ارتفاع کمه. شاید خوب باشه، بینقص باشه، اما همیشه تو ارتفاع کمه...»

«خوب بودن، همیشه خوب نیست!»
خوب بودن یعنی چی؟ یعنی در استاندارها گنجیدن، یعنی در یک چارچوب مشخص قرار گرفتن.
ولی آدم خلاق، کسیه که چارچوبها رو بشکنه، کسیه که استانداردها رو تغییر بده.
بنابراین اولین مشخصه آدم خلاق اینه که چارچوبها و قواعد بازی رو بشناسه تا بتونه اونها رو درهمبشکنه.
«جان کیتینگ» رو یادتونه؟ معلم ادبیات در فیلم «انجمن شاعران مرده».
«جان کیتینگ» وارد دبیرستانی با قوانین سفتوسخت با کلی معلم اتو کشیده میشه. اما قواعد بازی رو بههم میزنه، و همون جلسه اول میره رو میز وایمیسته و از بچهها میخواد از زاویه تازهای جهان اطرافشون رو ببینن، حتی جمعشون میکنه وسط کلاس، و مثل یه راز مهم این جملات رو زمزمهوار باهاشون در میون میذاره:
پزشکی، تجارت، حقوق، مهندسی، این هدفها برای ادامه زندگی ضرورین، اما شعر، زیبایی، لذت، عشق…اینها دلیل ما برای ادامه زندگی هستند.
دومین مشخصه آدم خلاق چیه؟ اینکه همیشه در تردیده. چون نتیجه کارش چیزی نیست که بشه با خطکشهای مرسوم داوریش کرد، چون نمیشه با کلیشههای معمول سنجیدش. واسه همینم هست که معمولا از دوستانش یا کسایی که ارتباط نزدیکتری باهاشون داره مدام در حال نظر پرسیدنه.
ویژگی سوم آدم خلاق شجاعته. آدم خلاق جسوره. از رفتن به مسیرهای تازه نمیترسه و بهخودش اجازه اشتباه کردن و خطا کردن میده.
و این نکته آخر رو محتاطانه مثل «جان کیتینگ» زمزمهوار بهتون میگم. آدم خلاق به خودش، به تواناییهاش ایمان داره. اگه «نیچه» که کتابهاش تو کتابفروشیها باد کرده بود به خودش ایمان نداشت و ادامه نمیداد، دو قرن، بعد از مرگش نمیتونست دنیا رو تکون بده. اگه «ونگوگ» به جادوی نقاشیهای خودش که تو نمایشگاهها خاک میخورد، ایمان نداشت، امروز ما محروم از کلی نقاشی زیبا بودیم. اگه ...
امیدوارم که از مطالعه این یادداشت لذت برده باشید...
از زمانی که شروع به تولید و انتشار پادکست نهان کردم، بیشتر از 3 ماه میگذره. اگر علاقهمند به شعر و ادبیات هستید، خوشحال میشم مجله نهان رو در کستباکس سابسکرایب کنید. در این پادکست به زبانی ساده و بهصورت داستانی درباره مهمترین نظریهها و جریانهای ادبی صحبت میکنم.