
پیش متن: حوزه هنری کودک و نوجوان، چند سال پیش قرار بود طی پروژه ای یه کار رسانه ای منسجم در فرم های مختلف برای مخاطب نوجوان بکنه. عمر اون پروژه کوتاه بود و به سرانجام نرسید؛ اما آثاری طی همون دوره کوتاه ذیل پروژه مذکور، تولید شد. این پست، پست قبلی و پست بعدی من که معرفی رمان های کلاسیک فانتزیه، برای این پروژه نوشته شدن. اما چون چند سال می گذره و جایی منتشر نشدن در رسانه شخصی خودم، منتشرشون می کنم. امیدوارم از خوندنش لذت ببرین.
«رابرت لویی استوینسن» هم درست مثل من و شما به خیر و شر فکر می کرده. اینکه چی خوبه، چی بده. چرا بعضی از چیزهای بد لذبخشه. چرا بعضی از چیزهای لذتبخش خوب نیست. در وجود او هم مثل هر انسان دیگه ای این دوگانگی بوده. بنابراین از همین دوگانگی استفاده می کنه تا یکی از مشهورترین رمانهای کلاسیک انگلیسی رو بنویسه. شاید اسم آقای استیونسن رو برای نوشتن رمان «جزیره گنج» شنیده باشین. اما قبل اون رمان که خیلی هم معروف شد، او یه رمان کم حجم نوشت به اسم «مورد عجیب دکتر جکیل و آقای هاید». تو اینترنت نوشته شده که این نویسنده بعد از یکی از خوابهایی که در مورد خیر و شر داشته ایده نوشتن این داستان به سرش زده. درسته که خیلی به درست بودن اطلاعات اینترنت نمیشه اعتماد کرد، اما قبول کردن این یکی بی ضرر به نظر میان. اصلا اگر خواب هم ندیده باشه به عنوان یه نویسنده، شاعر، مقاله و سفرنامه نویس انقدر متفکر بوده که به این موضوع فکر کنه. بنابراین یه قصه می نویسه در مورد شخصیتی که دوست داره همیشه خوب نباشه.
دکتر هنری جکیل، شخصیت اصلی قصه استیونسنه. دانشمندی مورد اعتماد و محبت مردم در لندن. اما خب به هر حال اونم آدمه. دوست داره چیزهایی رو تو زندگی تجربه کنه تا حالا تجربه نکرده. چرا؟ چون مثل یک آدم خوب و نجیب زندگی کرده و تجربه بعضی کارها مناسب این نوع زندگی نیست. یه هنری دیگه در درون دکتر جکیل هست که دلش می خواد یه جور دیگه زندگی کنه. اما پس آبروی و اعتبار دکتر چی می شه؟
دکتر جکیل فکر می کنه تا به این نتیجه می رسه که شاید بشه این دوتا شخصیت دوگانه رو از هم جدا کنه. بنابراین شروع می کنه به ساختن یه محلول. محلول که آماده می شه اون رو می خوره و تبدیل می شه به یه آدم دیگه. آدمی که کلا با دکتر جکیل فرق داره. حالا ادوارد هایده. ادوراد هاید به خوشی و خوشگذرونی می پردازه و خواست های دکتر جکیل رو برآورده می کنه. اما مسئله اینکه هاید زیادی به بدی گرایش داره. انقدر هم که حتی از ظاهرش هم مردم عادی این رو می فهمن. برای همین دست به کارهایی می زنه که دکتر جکیل دوست نداره. مثل قتل.
ماجرا به اینجا که می رسه دکتر جکیل سعی می کنه دیگه از محلولش استفاده نکنه و دوباره همون آدم خوبه باشه. اما خوب متاسفانه آدمیزاده و وسوسه. تسلیم وسوسه ش میشه و اینجوری می رسه به جایی که کنترل تبدیل شدنتش به هاید دیگه دست خودش نیست.
رمان دکتر جکیل و آقای هاید، جز دسته رمانهای علمی-تخیلی، رازآلود و ترسناک قرار می گیره. این کنتاب خیلی سریع بعد از انتشارش معروف می شه و روی صحنه تئاتر هم می ره. احتمالا برای اینکه دست روی موضوعی گذاشته که چالش درونی هر انسانیه. خیر و شر. بدی و نیکی. انتخاب بین خوب و بد که در تک تک لحظه های زندگی انسانی جاریه. برخی این کتاب رو روانشناسانه هم می دونن. باید بگم که این داستان یکی از داستانهای مهم ادبیان انگلستان شد و البته به واسطه ترجمه و اقتباسهای نمایشی به دیگر فرهنگها هم راه پیدا کرد. در خیلی از آثار تخیلی شما ممکنه ردپایی از دوگانگی شخصیت ببینین. البته نمی تونیم به طور یقین بگیم که همگی برگرفته از رمان آقای استوینسن هستن چرا که تقابل بین شر و نیکی درون انسان دستمایه بسیاری از آثار ادبی کهن هم بوده. ولی خب استوینسن از این ایده برای خلق یک داستان معمایی و سرگرم کننده استفاده کرده.
حتما می دونین HIDE در انگلیسی یعنی پنهان. انتخاب این واژه به عنوان نام خانوادگی هیولای قصه از هوشمندی نویسنده است. اون می خواد به ما بگه درون هر آدمی یه میل به بدی هست. ممکنه بعضی وقتها با کارهامون به اون قدرت بدیم و بزرگش کنیم. انقدر که بخش بزرگی از شخصتیمون رو تشکیل بده و یقه زندگی خودمون و بقیه رو بگیره.