اگر میخواهید یکی از قدیمیترین کلیساهای جهان را از نزدیک ببینید، بلیط هواپیما ارومیه را رزرو کنید و سری به ارومیه بزنید. کلیسای ننه مریم بعد از کلیسای بیتاللحم فلسطین، دومین کلیسای تاریخی جهان محسوب میشود. این کلیسا به نامهای سنت ماری، کلیسای حضرت مریم و شرق آشور نیز معروف است. کلیسای ننه مریم در سال 1392 بهعنوان آثار تاریخی آشوریان به ثبت ملی رسید. این کلیسا نمایی بسیار ساده و زیبا را از معماری سنتی به تصویر میکشد. سفر به این شهر و بازدید از آثار تاریخی آن، سفری هیجانانگیز و بهیادماندنی را برای شما رقم میزند.

کلیسای ننه مریم در سالهای ابتدایی پساز میلاد و زمان حکومت ساسانیان بنا شده است. بر اساس تحقیقات برخی از باستانشناسان، کلیسای ننه مریم ارومیه دومین کلیسای تاریخی جهان است که در ایران قرار دارد. روایتهای دیگری هم در مورد این مکان مذهبی به گوش میرسد که در معروفیت آن نقش داشته است. قدمت نمای فعلی این بنای مذهبی به دوره آشوریان و حکومت ساسانیان باز میگردد. نویسندگان آشوری و مسیحی معتقداند که این کلیسا در ابتدا بهعنوان آتشکده مورد استفاده قرار گرفته و از معروفترین معبدهای زرتشتیان بوده است. بعد از پذیرفتن دین مسیح توسط زرتشتیان، این بنای مذهبی را به کلیسا تبدیل کردند.
حتما در مورد کلیسای ننه مریم این روایت جالب را شنیدهاید که در زمان تولد مسیح، سه نفر از موبدان زرتشتی در این آتشکده قدیمی مشغول انجام فرایض دینی خود بودهاند که حرکت ستارهای نورانی به سمت شرق و اورشلیم را دیدهاند. در آن زمان این اتفاق را به نشانه تولد نوزادی نجاتدهنده میدانستند؛ بههمین دلیل عازم اورشلیم شدهاند. بر اساس تحقیقات انجامشده، این سه موبد از اورشلیم به شهر ارومیه سفر کرده و آتشکده را به کلیسا تبدیل کردهاند. آنها از آن زمان به بعد، به پیروی از دین مسیحیت پرداخته و تا زمان مرگ زندگی خود را در این مکان گذراندند و در کنار کلیسا دفن شدند. این روایت روی سنگ قبر موبد کلیسا حک شده و تا جنگ جهانی اول توسط قوای روسیه به داخل کلیسا منتقل و نگهداری شد؛ اما اکنون این سنگ قبر در موزه کیف قرار دارد.
در معماری ساختمان این کلیسا، سبک معماری دوران ساسانیان بهکار برده شده است. در بازدید از این کلیسا میتوانید قرینهسازیهای زیبایی که در بناهای آتشکدههای ساسانیان استفاده شده را در این کلیسا هم مشاهده کنید. علاوهبر این، برای داخل کلیسا، تلفیقی از معماری ساسانی و پارتی را بهکار بردهاند؛ اما قسمت داخلی این کلیسا با دیگر کلیساهای موجود در جهان، تفاوتی اساسی دارد. در این مکان مذهبی نباید انتظار تزئینات چشمگیر و زیباسازیهای قابل توجهی را داشته باشید؛ اما این کلیسا هم زیباییهای خود را در بدو ورود به نمایش گذاشته است. دلیل این امر به اعتقاد آشوریان و پرهیز از هر گونه آراستن و تزئینکردن کلیساها برمیگردد. در این بنای تاریخی دالانهایی تودرتوی با سقفی کوتاه وجود دارد که با مصالح سنگ و ملات ساخته شده است. محراب این مکان مذهبی بسیار ساده و در عین حال بسیار معنوی بوده؛ شاید همین سادگی بنا، تماشاگر را به عمق معنویت و تاریخ بشریت میکشاند. تنها کشیشها اجازه ورود به محراب کلیسا را دارند. در سمت راست محراب، راهرویی را میتوانید ببینید که با گذر از آن به محل انجام غسل تعمید میرسید. اولین تعمیرات و بازسازی کلیسای ننه مریم، در قرن ششم پساز میلاد در سال 642 به دستور یکی از شاهزادههای چین صورت گرفته است. بافری شاهزاده چین، در قرن هفتم میلای جهت ملاقات با اسقف اعظم نینوا، عازم بینالنهرین شده و سپس به مقصد ارومیه حرکت کرد. در نمای ساده کلیسا با ورود زرتشتیان روسیه، تغییرات بسیاری ایجاد شده و به سبک گنبدهای روسی ساخته شده است. ساختمانهای کلیسای ننه مریم و قسمت قدیمی این بنای مذهبی، واقع در قسمت شمالی صحن هستند.
با ورود به کلیسای ننه مریم صحن بزرگی را روبهرویتان خواهید دید، حیاط این بنا، در دو ورودی به کوچه ضلع غربی و خیابان قدس باز میشود. این کلیسا به دو بخش وروری و قسمتهای اتاقک پشت محراب و سالن تقسیم شده است که به شرح آنها میپردازیم.

در دالان ورودی کلیسا دو بخش راست و چپ وجود دارد. این دو دهلیز محل دفن روحانیون مسیحی بوده که روی سنگ قبرهای آنها متنهای مختلفی هک شده است. بر اساس اطلاعات نوشتهشده روی سنگ قبرها، تعدادی از مبلغان کلیسای ارتدوکس روسیه و سه نفر از رهبران آن، در این بخش دفن شدهاند.
جالب است بدانید که در این کلیسا، نیمکتی برای نشستن و عبادتکردن وجود ندارد؛ بلکه کف آن پوشیده از فرشهای ایرانی است. همچنین تصاویری از قدیسین مسیحی را در این کلیسا نخواهید دید.
پساز ورود به محراب در قسمت راست، دالان کوتاه و تنگی را مشاهد میکنید که اگر کمی جلوتر بروید بر دیوار سمت راستتان، اجاق دیواری را خواهید دید؛ این اجاق محلی برای تهیه نان مقدس بوده است. در کنار این اجاق، یک حوض کوچک سنگی در دیوار قرار دارد که جهت غسل تعمید، کودکان را در آن میگذاشتند.
شاید ارومیه زمستان سردی داشته باشد؛ اما کلیسای ننه مریم، با حیاطی پوشیده از برف، منظرهای خیرهکننده دارد. تابستان نیز با هوای گرم و مطبوع، فصل مناسبی برای بازدید از این کلیسای قدیمی است. در ایام نوروز و تعطیلات مناسبتی، بیشترین حجم از مسافران را در ارومیه خواهید دید. اگر دوست دارید در زمان خلوتتری به گشت و گذار در ارومیه بپردازید، فصل پاییز مناسبتر خواهد بود. بازدید از کلیسای ننه مریم، در همه روزهای هفته، غیر از ایام تعطیل، از ساعت 9 صبح تا 7 عصر امکانپذیر است. برای بازدید از این بنای شگفتانگیز به یک ساعت زمان نیاز دارید و هزینهای نیز پرداخت نخواهید کرد.

فلای تودی به شما در خرید بلیط و رزرو هتل ارومیه کمک خواهد کرد. این سایت معتبر با ارائه انواع ایرلاینها و امکانات متفاوت در آنها، این امکان را برای شما فراهم کرده است تا متناسب با بودجه و سلیقه خود بلیط سفرتان را رزرو نمایید. شما میتوانید با استفاده از بلیطهای چارتری و لحظه آخری بلیطی ارزان و مقرون بهصرفهای را خریداری کنید. همچنین برای خریدی بهتر از نمودار قیمتی و تقویم قیمتی بهره ببرید. فلای تودی با ارائه خدمات راهنمای سفر، پیگیری و پشتیبانی 24 ساعته، شما را تا انتهای سفرتان همراهی خواهد کرد.