در پاسخ به رفتارهای نژادپرستانه، خصوصاً قتل یک سیاه پوست آمریکایی[2] توسط یکی از افسران شهر مینیاپولیس آمریکا و همچنین بد رفتاری های پلیس در برابر افراد رنگین پوست، جنبش اجتماعی ای تحت عنوان "زندگی سیاه پوستان اهمیت دارد"[3] شکل گرفت که توجه همگان را در سرتاسر دنیا جلب کرد؛ جنبشی که برخی از آن به عنوان دومین جنبش حقوق مدنی آمریکا[4]یاد می کنند.
به دنبال شکل گیری این جنبش و شعار"زندگی سیاه پوستان اهمیت دارد"، جریان دیگری با شعار "زندگی همه افراد اهمیت دارد" آغاز شد که مورد حمایت عده ای از سفیدپوستان قرار گرفت.
هرچند این شعار در ظاهر رعایت و احترام به حقِ زندگی تمام طبقات اجتماعی را در برمیگیرد و منحصر به گروه خاصی از جامعه نیست، اما همزمانی آن با جنبش ضد نژادپرستانه ای که به منظور رعایت حقوق سیاهپوستان آغاز شده، دلیلی جز اعلام مخالفت با این حرکت برابری خواهانه ندارد.
موضوعی که در اینجا مطرح می شود این است که اگر باور شما بر این است که زندگی همه ی افراد فارغ از رنگ، جنسیت، مذهب و ... اهمیت دارد، پس نباید مخالف پذیرش جنبشی باشید که در جهت تحقق حقوق افرادی حرکت میکند که سالها تحت تبعیض های نهادینه یا سیستماتیک قرار گرفته اند.
برخی از سفیدپوستان مدعی اند که اهمیت داشتن زندگی سیاه پوستان به معنی نفی اهمیت زندگی سفید پوستان است. در رد این ادعای غیرمنطقی به یک مثال ساده اکتفا میکنیم؛ رویدادی را در نظر بگیرید که به منظور آگاهی بخشی نسبت به سرطان پستان تشکیل شده است. یقیناً برگزاری این رویداد به معنی بی اهمیت بودن سایر سرطان ها نیست و اگر افرادی در این مراسم پلاکاردی با مضمون "سرطان روده بزرگ اهمیت دارد" همراه داشته باشند یا شعار بدهند که "تمام سرطان ها حائز اهمیت هستند"، برای تمام حاضرین غیرمنتظره است.
اگرچه پیام این پلاکارد و شعاربیان شده کاملاً صحیح است اما هدف اصلی و پنهان این پیام ها، دور کردن توجه افراد از یک مشکل اساسی است و درواقع پوششی است برای منحرف کردن اذهان عمومی از یک جریانِ سازنده ی تحول خواه. با این تعابیر می توان گفت که شعار "زندگی همه افراد مهم است" با هدفی مشابه آنچه که در مثال بالا گفته شد، درصدد از میان برداشتن جنبش ضدنژادپرستانه ای است که خواستار برابری نوع بشر است.
درنتیجه تأیید این شعار توسط ما، هرچند لزوماً به معنی نژادپرست بودن ما نیست اما بدون شک منجر به رسمیت شناختن شعاری خواهد شد که در جهت اهداف نژادپرستانه به کار گرفته می شود.
برای شفاف تر شدن این موضوع به نظریه ی باوربه " شوخیِ بدون سوء نیت"[5] میپردازیم؛ براساس این نظریه شوخیهای مرسوم چیزی جز طنز نیستند[6] و بیان طنزهای نژادپرستانه یا جنسیت زده لزوماً به معنی باور به چنین مفاهیمی نیستند. اما موضوعی که در این جا مشکل ساز می شود این است که افراد نژادپرست و جنسیت زده از این نظریه به عنوان ابزاری در جهت عادی سازی و مشروعیت بخشیدن به رفتارهای نژادپرستانه و جنسیت زده خود استفاده می کنند که منجر به تحقیر و تضییع حقوق گروه های آسیب پذیر می شود.
مشابه این مشکل در مورد شعار "زندگی همه افراد اهمیت دارد" نیز دیده می شود؛ شعاری که در ظاهر هیچ نشانه ای از نژادپرستی و تبعیض را به همراه ندارد اما هدف پنهان آن چیزی جزء تثبیت و اشاعه ی نابرابری نهادینه شده میان سفیدپوستان و سیاه پوستان نیست.
یقیناً تأیید چنین شعاری توسط برخی از افراد، بدون هیچگونه سوءنیتی نسبت به سیاه پوستان یا دیگر گروههای آسیب پذیر صورت می گیرد؛ اما باید توجه داشت که بیان این شعار موجب پذیرش و تأیید اجتماعی باورهای نژدادپرستانه خواهد شد و فضای لازم را برای تبلیغ تفکرات جهت دار و تبعیض آمیز فراهم می کند.
بیشتراوقات همراهی افراد با جریان های نژادپرستانه به دلیل ناآگاهی وغفلت است تا هدفی از پیش تعیین شده یا عامدانه؛ ما زمانی دست به رفتارهای نژادپرستانه میزنیم که آگاهی لازم را نداشته باشیم. زمانی با جنبش های نژادپرستانه همراه میشویم که شناخت کافی از اهداف جنبش موردنظر نداشته باشیم. هنگامی تبدیل به فردی نژادپرست میشویم که نابرابری های نژادی را مشکلی مختص سیاه پوستان یا دیگر گروه های اقلیت بدانیم. و در آخر زمانی تبدیل به جزئی از جریان های نژادپرستانه می شویم که به دنبال راه حل های عافیت طلبانه ای، مثل شعار "زندگی همه افراد اهمیت دارد" باشیم.
[1] All Lives Matter
[2] George Floyd
[3]Black Lives Matter
[4] جنبش حقوق مدنی آمریکا از سال 1955 با هدف کسب برابری میان سیاه پوستان و سفید پوستان در ایالات متحده آمریکا آغاز شد و در سال 1968 با تصویب قانون مدنی به سرانجام رسید.
[5] Cavalier Humor
[6] jokes-are-just-jokes