رایجترین علت تشکیل سنگ کلیه شاخ گوزنی عفونت ادراری با باکتری اوره آز است که باعث قلیایی شدن محیط ادراری می شود. از آنجایی که این سنگ ها ترکیبی از منیزیم و آمونیوم و فسفات هستند، در محیط قلیایی بیشتر مستعد تشکیل شدن هستند.
در صورت وجود غلظتهای بالا از مواد غیرقابل حل در ادرار و عدم نوشیدن مایعات کافی و تغلیظ ادرار خطرتشکیل سنگ های کلیه شاخ گوزنی افزایش می یابد.

در صورتی که سنگ های کلسیمی کوچک دفع نشوند، می توانند خود زمینه ای برای ایجاد عفونت ادراری و تشکیل سنگ شاخ گوزنی شوند. اغلب این سنگ ها در بیماران دارای بیماری های زمینه ای از قبیل انسداد مزمن و مادرزادی کلیه، مثانه های عصبی و آنهایی که از روده آنها برای ترمیم لوله حالب استفاده شده است. زنان بیشتر از مردان در معرض خطر ابتلا به سنگ های شاخ گوزنی هستند.
سنگهای کلیه در اکثر موارد کوچک بوده و با جداشدن از کلیه وارد حالب (میزنای) می شود. در این حالت است که بیمار با سابقه دفع سنگ و یا بدون سابقه قبلی دچاردرد ناگهانی پهلو همراه با تهوع و نفخ شکم می شود.
سنگهای ریز کمتر از 5 میلی متر در اکثر موارد با تجویز دارو و دستورات داده شده توسط متخصص کلیه و مجاری ادرار دفع می شود. سنگهای بزرگ با قطر بیشتر از 7 میلی متر عمدتا داخل کلیه و میزنای باقی مانده و باعث صدمه به بافت کلیه (در صورت عدم تشخیص به موقع و یا عدم پیگیری بیمار) و یا از کار افتادن کلیه می شود.
این سنگ ها، جزو سنگ های کلیه بزرگ به حساب می آیند و می توانند توسط سی تی اسکن، سونوگرافی و عکس رادیولوژی تشخیص داده شوند.
از آنجایی که سنگ کلیه شاخ گوزنی در اثر عفونت های ادراری به وجود می آید کنترل در مصرف مواد غذایی زیر می تواند در کاهش ریسک ابتلا به سنگ کلیه موثر باشد:
· آجیل ها
· توت فرنگی
· گوجه فرنگی
· تخم مرغ
· آب مرکبات
· چای و قهوه
به یاد داشته باشید حتماً باید مقدار کافی آب بنوشید. مقدار آب مصرفی شما باید به حدی باشد که مقدار ادرار تولیدی شما در روز حدود لیتر باشد.
در گذشته برای درمان سنگ کلیه های بزرگ از جمله سنگ کلیه شاخ گوزنی بیشتر از روش جراحی باز استفاده می شد. اما امروزه برای عمل سنگ های کلیه شاخ گوزنی، از روش pcnl استفاده می شود
در عمل PCNL از شكاف در پهلو كه باعث درد شديد و بستري شدن طولاني مدت بيمار مي شود و بيمار مي تواند در مدت بسيار كوتاه، كار و فعاليت هاي عادي زندگي را از سرگيرد. يكي ديگر از مزاياي بزرگ روش PCNL قابل استفاده بودن آن براي بيماراني است كه قبلا سابقه جراحي باز كليه داشته اند و با اين روش مي توانند از شكاف مجدد پهلوي خود و عوارض و دردهاي ناشي از آن جلوگيري كنند.
در این روش نیز به جای شکاف بزرگ پهلو با ایجاد تونل پوست به کلیه و گشاد کردن مسیر با عبور دوربین به داخل کلیه سنگ را به روش آندوسکوپی مشاهده و با لیزر یا سنگ شکنی های دیگر خرد کرده و با پنس خارج می شود و محل ایجاد تونل پوستی را فقط یک بخیه زده می شود. به علت شاخه شاخه بودن سنگ ممکن است مجبور شویم از دو یا سه تونل پوستی جهت خارج کردن سنگ ها استفاده کنیم.