شب تا صبح، زانو در بغل و غرق در اندیشه بودم. نه تنها از سوختنِ آرزوهایم، بلکه از سرمای استخوانسوزی که در رگهای یخزدهام جریان داشت، میترسیدم. هر بار که چشم باز میکردم، آرزو میکردم این کابوس تمام شود؛ اما اکنون میدانم که این درد، تنها واقعیتِ باقیمانده از زندگی من است.
سالها گذشت. بدنِ رنجورم به سرمای استخوانسوز سیبری عادت کرده بود؛ البته با کمک پوست و پشمِ سمورهایی که برایم پناهگاهی گرم ساخته بودند. با اینکه جسمم ضعیفتر شده بود، اما افکارم چون دژی مستحکم، بدبینی را از خود دور میکرد. امسال، سالِ پایانِ اسارت بود. در دل، تشنهی آغوشی گرم و دیدنِ خانواده بودم؛ در خیال میدیدم پسرم بزرگ شده و همسرم با چشمانی پر از انتظار، منتظر بازگشت من است.
وقتی نامه رسید که تبعید به پایان رسیده، تمام داراییهایم — همان پوستها و تلههایی که با دستهای پینهبسته ساخته بودم — برداشتم و راهی سفر شدم. تغییر کرده بودم، اما هنوز همان تشنهی رسیدن به خانه بودم. قدم به کوچهها گذاشتم، از خانهها گذشتم و با هر قدم، ضربان قلبم تندتر میشد. میترسیدم؛ میترسیدم از اینکه شاید دیگر مرا نشناسند، یا بدتر از آن، دیگر مرا نخواهند.
با دستان لرزان، در زدم. بارها و بارها… اما سکوت، تنها پاسخ بود. بالاخره فریادی از پشت در آمد: «آقا! با چه کسی کار دارید؟»
توضیحاتم را شنید و پاسخی داد که تمام دنیایم را فرو ریخت. قلبم از شدت شوک، در سینه میکوبید. ای کاش در همان سرمای بیرحم سیبری جان داده بودم! پاهایم توان ایستادن نداشتند و دستانم بیجان رها شدند. آن زن با لحنی بیروح گفت که پسرم در زیر چنگالِ روسها جان باخته و همسرم از گرسنگی از دنیا رفته است.
دنیای بیرحمی بود؛ بیآمان و بیوفا. پس از آن همه سختی و بدبختی، تازه با خودت رفیق میشد. آواره و تنها، به سمت سنپترزبورگ رفتم. میدانستم زندگی ادامه دارد، اما انگیزهای برای زیستن نداشتم. تنها داراییام قلم و کاغذی بود؛ شروع کردم به نوشتن داستانهایی که فریادِ درد در تار و پودشان بود. روز را با کاغذهای پر از نوشته سپری کردم تا اینکه مردی با نگاهی کنجکاو پیش آمد. او با قیمت ناچیزی نوشتههایم را خرید. بارها و بارها آمدند و رفتند ؛ اما…
(این داستان بر اساس واقعیت است. ادامه دارد...)
[فاطینر]