
چند روز پیش بود که برای رفتن به جایی سوار مترو شدم؛ چند دقیقه از حرکت مترو نگذشته بود که زنی با سردادن شعاری با صدای بلند همه توجهها را به خود جلب کرد. اما هیچ صدایی در جواب به آن بلند نشد. چند دقیقه بعد دوباره شعار خود را تکرار کرد این بار هم جز تعداد انگشت شماری کس دیگری توجهی به آن نکرد تا اینکه در دفعه سوم مردم حاضر در مترو شروع به تمسخر شعار دهندگان کردند که هیچ صدایی دیگر بلند نشد. این داستان و داستانهای دیگر که شاید شنیده و یا دیده باشید نشان از چیزی دارد و آن نداشتن پایگاه مردمی اغتشاشگران میان مردم است.
اما شاید با خود بگویید که واقعیتی که ما آن را قبول کردهایم چیز دیگری است. کل کشور در آشوب است، مردم همه ناراضیاند و رُک بگویم نظام جمهوری اسلامی در حال فروپاشی است! پس علت این اختلافات در آنچه میبینیم و میشنویم در چیست؟
جوابش این است که کشور ما درگیر مشکلی است به نام عدم مدیریت رسانهای؛ البته بیشتر بحرانی است که به سمت فاجعه شدن در حرکت است.
در فضای رسانه امری وجود دارد که اگر بخواهید روایت شما مورد قبول واقع شود باید اولین روایت را شما مطرح کنید چرا که عموماً در فضای رسانهای، روایت اول، روایت پیروز است. اما امروزه برندهی جنگ روایتها دیگر فقط صداوسیما نیست؛ بلکه رقبای سرسخت وی هستند که بهقدری بین مردم و مخاطبین خود اعتمادسازی کردهاند که حتی اگر روایتی را دیرتر نیز اعلام کنند باز هم کسانی هستند که آن را بپذیرند.
برخی از فعالیتهای مجموعه صداوسیما کاری کرده است که بخشی از مردم دیگر به آن اعتماد ندارند؛ زیرا که آن را جزئی از خودشان نمیدانند. این اتفاق در اثر فعالیت زیاد رسانه ملی در جهت درمان مشکل بوده نه پیشگیری از آن. امروز احساس میشود صداوسیما ساختار با رنگ و بوی امنیتی داشته باشد تا فرهنگی. بهگونهای که مسائل و مشکلات تا زمانی که وارد مرحلهی امنیتی نشدهاند انگار وجود ندارند و مشکل ما دقیقاً همینجاست و راهحل را نیز باید در همین مورد جستوجو کرد؛ یعنی تغییر در ساختار و این یعنی تغییر در فکر و خود اعضایی که این ساختار را تشکیل میدهند. اگر از همان ابتدا افراد فرهنگی متخصص در بطن کار بودند. شاید امروزه اوضاع به نحوی دیگر بود. البته باید توجه داشت که مشکلات اخیر ساختاری در رسانه ملی یکشبه ایجاد نشده؛ بلکه حاصل سالها نقص در دیدگاهها و نبود افراد متخصص است.
مشکل دیگر صداوسیما که باعث مشکلات اخیر شده است، این است که از رسالت اصلی خود یعنی تولید محتوای سالم به سمت یک دستگاه تولید سلبریتی ِمنفعتپرست حرکت کرده است که برنامهای تولید و گزارش کاری را پر میکنند. در مقابل نیز رسانههای خارجی و معاند با تعداد چند صد رقمیشان، روزبهروز برنامههای متنوعتر و مردمپسندتر پخش میکنند تا در نهایت پشت شبکههای انگشتشمار صداوسیمای ملی را به خاک بمالند.
البته گفتن این مورد نیز خالیازلطف نیست که اخیراً صداوسیما کارهای مثبت بسیار زیادی نیز انجام داده است که امید به تغییر در خودش را نشان میدهد هرچند امید است مسئولین رسانهایمان کمی تخصصی و فرهنگی به قضایا نگاه کنند و به برنامههایشان بیشتر رنگ مردمی بدهد تا باز هم مثل همیشه دیر نشود!
امیررضا محمدی