این اولین متنیه که اینجا به اشتراک میذارم. تحلیل شخصیم رو درمورد فیلمی نوشتم که بهشدت تحتتاثیرش قرار گرفتم. اگه این فیلم رو ندیدید، باید بدونید که این متن حاوی اسپویل داستانه. ممنون از وقتی که میذارید.

داستان یک روح؛ سرگردان بین مرگ و زندگی
Its all about time
این جمله روی پوستر فیلم داستان یک روح نوشته شده. کاملا درست است؛ فیلم درمورد زمان است و چگونگی گذر آن. خلاصه داستان ازآن قرار است که روح شخصیت مرد داستان پس از مرگ، از دروازه خروج این جهان که به رویش باز شده عبور نمیکند. او برمیگردد بهخانهاش پیش متعلقاتش که مهمترینش همسر اوست. این یکی از بحثهایی است که در مفاهیم دینی ما مطرح شده. وابستگی به تعلقات،مرگ را سخت میکند.
گفتیم که فیلم درمورد چگونگی گذر زمان است. باید اضافه کنیم که این داستان میخواهد ماهیت متناقض زمان را نیز بیان کند و این کاررا به بهترین شکل ممکن انجام میدهد. زمانی که روح به خانه برمیگردد، نزدیک به پنج دقیقه به تماشای همسر او مینشینیم که در حالخوردن یک ظرف بزرگ پای است. چنگال را عصبی به ظرف میزند و صدای بالا کشیدن بینی نشاندهنده سوگیست که سعی دارد آن راپنهان کند. این زمان آنقدر طولانی میگذرد که حوصله مخاطب سر میرود. اما عمدی در انجام این کار وجود دارد. وقتی فیلم پیش میرودو به انتهای آن میرسیم، میبینیم که در پلک به هم زدنی روح خانه تاریخ خانهاش را از زمانی دور در گذشته تا وقتی که خودش در آنجاساکن میشود به تماشا مینشیند.
از مقایسه این صحنهها، این برداشت حاصل میشود که زمان در نمای نزدیک گاهی بسیار کند و از نمای دورتر، به سرعت نور میگذرد.
گاهی آدم احساس میکند روحش را جایی جا گذاشته است. شخصیت اصلی به آن خانه علاقهای عجیب داشت که بعدا دلیلش را متوجهمیشویم. کدگذاریهای فیلم بسیار بهجا و ضروری هستند. مثلا جایی میبینیم که روح خانه دیگر که با ملحفه گلگلی جنسیتش مشخصشده، زمانی که مطمئن میشود شخصی که منتظر اوست برنمیگردد، زمین را ترک میکند. بعد از این ما هرلحظه منتظر هستیم ببینیمچه اتفاقی باعث میشود روح داستانمان راضی به ترک ملحفه سفیدش شود.
خط روایی فیلم به طرزی خیرهکننده جالب است و مخاطب صبور از تماشای آن لذت میبرد. زاویه دید متفاوت فیلم، سوگ را این بار ازنگاه مردگان به نمایش میگذارد. این فیلم نود دقیقهای که دیالوگهایش از ده دقیقه فراتر نمیرود، احساسات پیچیده انسانی را متاثرانهبازآفرینی میکند. صحنهها مینیمالیستی با ژانر و موضوع و ماهیت داستان همخوانی دارد.
اینکه روح با پریدن از برج بلندی که در محل خانهاش ساخته شده بود میپرد و به زمانی در گذشته میرود نشان از آن دارد که روحبرخلاف جسم محدودیت مکانی و زمانی ندارد. نیاز به شخصیتپردازی در این فیلم چندان وجود نداشت اما هریک از شخصیتهای زن ومرد به نحوی سعی در جاودانه کردن خود داشت؛ مرد با نواختن موسقی و زن با به جا گذاشتن نوشتهها.
تعلیقهای فیلم از گیرایی قابلتوجهی برخوردار بودند و در نهایت هم مخاطب را با تعلیقی اندوهناک تنها میگذارد. روح سرگردان کهخانهاش را ترک نمیکند، با خواندن نوشتهای که همسرش در شیار دیوار گذاشته بود بالاخره راضی به ترک این جهان میشود. ماهیچوقت نمیفهمیم در آن کاغذ چه نوشته شده بود.
تفاوت رنگ ملحفهای که روی روح بود در آغاز و پایان، نشان میدهد نپذیرفتن مرگ و سرگردانی در دنیا، روح را سیاه و زنگارگرفته کردهبود. در نهایت وقتی در پایانبندی، فیلم به آغاز داستان گریز میزند و دلیل صداهای عجیب خانه مشخص میشود، یک سرانجامتاثیرگذار رقم میخورد.
احساسات به وجود آمده در مخاطب بعد از تماشای این فیلم تا ساعتها همراه با او میماند. او را اندوهگین میکند و به فکر کردندرمورد مرگ، زندگی، عشق و گذر زمان وا میدارد. «داستان یک روح» کلاس درسی است برای همه علاقهمندان به نویسندگی،فیلموسینما و فیلمنامهنویسی.
فاطمه رامشک
۱۰ مهر ۱۴۰۱