سالهاست که به زنان آموختهاند سکوت، تحمل و از خود گذشتن، نشانه فضیلت است. انگار هرچه بیشتر درد بکشند، ارزشمندترند؛ هرچه بیشتر خواستههایشان را کنار بگذارند، مادرتر، همسرتر یا زنتر محسوب میشوند. اما این روایت، حقیقت نیست؛ روایتی است که نسلها تکرار شده تا رنج، عادی به نظر برسد.
هیچ فضیلتی در رنج کشیدن وجود ندارد.
رنج، انسان را مقدس نمیکند. اشک، مدال افتخار نیست و زخم، گواه برتری هیچکس نیست. اگر چنین بود، رنجکشیدهترین انسانها باید خوشبختترین و کاملترین انسانهای جهان میبودند؛ اما رنج، بیشتر از آنکه انسان را بسازد، اگر درمان نشود، او را فرسوده میکند.
زنان بسیاری را میبینیم که سالها بار خانواده را به دوش کشیدهاند، سکوت کردهاند، از رویاهایشان گذشتهاند، بیخوابی کشیدهاند، خشونت را تحمل کردهاند، تحقیر شدهاند و نام همه اینها را «فداکاری» گذاشتهاند. اما آیا هر فداکاری ارزشمند است؟ آیا هر تحملی ستودنی است؟
نه.تحملِ رنجی که میتوان آن را متوقف کرد، فضیلت نیست. عادت کردن به درد، بلوغ نیست. فراموش کردن خود برای آنکه دیگران آسوده باشند، همیشه عشق نیست؛ گاهی فقط نتیجه سالها آموزش است که به زن گفتهاند: «خودت آخرین نفر باش.»
جامعهای که زنانش را به تحمل بیپایان تشویق میکند، به جای حل مسئله، رنج را زیبا جلوه میدهد. به جای آنکه عدالت بسازد، صبر را تجویز میکند. به جای آنکه زخم را درمان کند، از زخم شعر میسازد.
هیچکس برای درد کشیدن به دنیا نیامده است. انسان حق دارد زندگی آرام، محترمانه و امنی داشته باشد. زن حق دارد «نه» بگوید، حق دارد خسته شود، حق دارد کمک بخواهد، حق دارد رؤیا داشته باشد و حق دارد زندگی کند؛ نه فقط برای دیگران، بلکه برای خودش.
اگر از دل رنج، خردی متولد شود، اگر انسان پس از سقوط دوباره برخیزد، اگر زخمها او را مهربانتر و آگاهتر کنند، این ارزشمند است؛ اما ارزش از انسان میآید، نه از رنج. این آگاهی، انتخاب و توانِ دوباره برخاستن است که ستودنی است، نه خودِ درد.
وقت آن رسیده است که زنان را نه به خاطر تحمل رنج، بلکه به خاطر ساختن زندگیای که در آن رنجِ غیرضروری جایی ندارد، تحسین کنیم. هیچ کودکی نباید یاد بگیرد که مادر خوب، زنی است که همیشه درد میکشد. هیچ دختری نباید باور کند که سهم طبیعی او از زندگی، فرسودگی و چشمپوشی از خویشتن است.
فضیلت، در زندگی کردن است، نه در سوختن. در انتخاب آگاهانه است، نه در تحمل کورکورانه. در حفظ کرامت انسان است، نه در عادی کردن رنج.
و شاید بزرگترین شجاعت یک زن، نه تحملِ بیپایان، بلکه شکستن این باور که «برای ارزشمند بودن، باید رنج کشید»