از همان روزی که به دنیا آمدم، انگار سهمی از زندگی را از من کم کردند؛
نه با حکم دادگاه،
نه با صدای بلند،
بلکه با جملههایی که نسل به نسل تکرار شدند:
«دختر باید اینطور باشد...»
«دختر نباید آنطور باشد...»
«این کار برای زن خوب نیست...»
«اجازهی مرد لازم است...»
«آبرو مهمتر از خواستهی توست...»
به جرم زن بودن،
گاهی برای سادهترین انتخابهای زندگیام باید توضیح میدادم؛
کجا بروم، چه بپوشم، با چه کسی حرف بزنم،
چه زمانی برگردم،
و حتی برای بعضی حقهای ابتدایی زندگی،
باید منتظر اجازهی مرد میماندم.
به جرم زن بودن،
گاهی ارزش جانم را هم با معیارهایی سنجیدند که خودم انتخاب نکرده بودم؛
جایی که برای دیه، میان زن و مرد تفاوت گذاشته شد،
انگار رنج یک زن،
درد یک زن،
و جان یک زن،
کمتر از مرد است.
به جرم زن بودن،
از کودکی یادم دادند مراقب باشم؛
مراقب نگاه مردم،
مراقب حرف مردم،
مراقب لباس پوشیدنم،
مراقب خندیدنم،
مراقب دوست داشتنم،
مراقب اینکه مبادا آزادیام،
برای کسی زیادی باشد.
به من گفتند زن باید صبور باشد؛
اما کمتر کسی پرسید
چقدر صبر؟
تا کجا؟
تا وقتی خودش را فراموش کند؟
گفتند زن باید بسازد،
ببخشد،
تحمل کند،
خانواده را نگه دارد،
اما کمتر گفتند
اگر خودش فرو ریخت،
چه کسی باید او را از زیر آوار بیرون بکشد؟
به جرم زن بودن،
گاهی موفقیتت را هم باید با عذرخواهی زندگی کنی؛
اگر مستقل باشی، میگویند مغروری؛
اگر قوی باشی، میگویند زنانه نیست؛
اگر سکوت کنی، میگویند ضعیفی؛
اگر اعتراض کنی، میگویند زیادی حرف میزنی.
و عجیبتر از همه اینکه
گاهی زن را نه به خاطر آنچه هست،
بلکه به خاطر اینکه «زن» است،
محاکمه میکنند.
من از تمام «نباید»هایی که به نام زن بودن بر دوشم گذاشتند خستهام.
من فقط یک زنم؛
نه یک موجود درجهدو،
نه کسی که باید برای حق زندگی کردنش اجازه بگیرد،
نه کسی که ارزشش را باید با میزان تحملش ثابت کند.
من حق دارم انتخاب کنم،
حق دارم اشتباه کنم،
حق دارم دوست داشته باشم،
حق دارم نه بگویم،
حق دارم برای خودم زندگی کنم،
و حق دارم فقط به جرم زن بودن،
کمتر از هیچ انسانی نباشم.
اگر روزی از تمام این سالها خسته شدم،
اگر روزی دیگر نتوانستم مثل همیشه سکوت کنم،
اسمش سرکشی نیست...
شاید فقط صدای زنی باشد
که بالاخره فهمیده
زندگی کردن، امتیازی نیست که کسی به او میبخشد؛
حقی است که از همان روز تولد،
باید مال خودش میبود.
و اگر قرار باشد روزی مرا محاکمه کنند،
فقط یک جرم را میتوانند به من نسبت دهند:
اینکه زن بودم...
و با تمام زخمهایی که به جرم زن بودن بر تن و روحم گذاشتند،
باز هم تلاش کردم زندگی کنم.🌱